Ծաղկափոշի չէր, ճոճք էլ չէր

Ապրել, ապրել... ներսից անընդհատ ստիպում էր ինչ-որ մեկը։ Իր համար հեշտ էր, ապրողը ինքը չէր, հետո էլ ինքը գնում էր ու հետևից քեզ էր քարշ տալիս՝ թելից կապված, ասես երեխան խաղալիք է կապել ու քաշում է հողերի մեջ։

Գաղջոտները

Ֆորումներից մեկում, որտեղ քննարկվում էր՝ Հեմինգուեյ կարդալ, թե Ռեմարկ, ահա թե ինչ հանդիպեցի. «Գնա Ռեմարկ կարդա, երևի իրա մեջ էն ա դուրդ եկել, որ երկու էջը մեկ զռոցը գցում ա, փսլինքներն էլ կախում, իսկ Հեմինգուեյին կհասկանաս տարիքի հետ («Ծերունին և ծովը» նկատի ուներ – Մ.Յ.)»։ Իհարկե, պետք էր կողքով անցնել, եթե միայն չլինեին «զռոցն» ու «փսլինքը»։ Ու շրջապատում անընդհատ չհնչեր՝ «նվնվոց», «հոռետես/վատատես», «անհաջողակ», «մրցունակ չէ» որակումները բոլոր նրանց նկատմամբ, ովքեր իրականությունը «գաղջոտ» են տեսնում կամ երբեմն ընկնում «մաղձի» մեջ։ Ու ցավ պատճառելու չափ իրականության արտացոլանքը չվթար։

Երբ ապրելը չի միավորում

Միանգամից սկսեմ՝ կառավարության գործունեության նոր ծրագրի ԱԺ-ում քննարկման, պատգամավորների ելույթների ու հաստատման ֆոնի վրա, հաշվի առնելով նաև կարկտահարությունը Արմավիրում, Լյուքս Ստեփանյանի սպանությունն ու հաջորդած իրադարձությունները, մասնավորապես՝ զինվորական ոստիկանության աշխատակիցների պահվածքը։

Հողը մինչև վերջ էլ գույն չունեցավ

Պարապ, պարապ, պարապ։ Միտք, խոսք, գործ, ամեն ինչ։ Անգամ երկիր։ Երկիրը չեմ ուզում շարունակել։ Բայց իրականությունը, երևի ամենից առաջ, հետո հույսերը, սպասելիքները, ցանկությունները, կյանքը։

Զուսպ, Ֆեդյա, զուսպ

Ընտրական հերթական թոհուբոհը վերջնականապես ցինիզմի վերածեց ամեն ինչ։ Առանց առողջ ցինիզմի հատիկի (մանանեխի հատիկի պես) հազիվ թե հնարավոր է համարժեք մնալ այս իրականությանը։ Խոսքը կորցնում է արժեքը, քանի որ դատարկաբանությունից այն կողմ չի անցնում։ Բառը կորցնում է իմաստը, քանի որ իրականությունում չի գտնում նյութը, առարկան, երևույթը, գործողությունը, որին պիտի հղի։ Խոսքն ու բառը ոչ մի կերպ չեն անդրադառնում մեզանից յուրաքանչյուրի վրա։ Արդյունքում թվում է, թե բոլոր բառերն են դատարկ ու ամեն ինչին պիտի ցինիզմով արձագանքել։

Որ չզորեին հեռուն

Չէր կողմնորոշվում ուր փախչել։ Իսկ փախչել երևի թե պետք էր։ Զգում էր, որ մի բան այն չէ։ Երկար էր զգում, դժվարությամբ։

Նախ հոգուդ մեջ պիտի լցվի

Երբեք մտքովս չէր անցել, որ ցեղասպանության հուշը բեռ է նաև։ Դե զգում էի, որ ցավում է, ճմլում է այլանդակ, բայց ո՜ր բեռ է... մտքովս չէր անցել։ Կարդացելի էի, շատ էի կարդացել ու շատերի մոտ, բայց զգա՜լ...

Ապրել երկիրը

Երկի՛ր, երկիր չես, շպրտեցի ես։ Ձայնը գնաց։ Չվերադարձավ։ Չարձագանքեց էլ։ Կորավ խորը անորոշության մեջ։ Իսկ ես սպասում էի, որ հետ կգա։ Ու ինչ-որ բան կասի։ Ինչ կասի, կարևոր չէ։ Ասելիքը միայն ինքը գիտի...

Արշիպելագ Հայաստան

Ժանրի կանոններից հեռու է լինելու շարադրանքը, չնայած ժանրը հազիվ թե կանոններ ունի, ավելի շուտ ժանր էլ չկա։ Միայն զգացումներ են։ Զուտ զգացումներ, սուբյեկտիվ։ Միտք փնտրել պետք չէ։

Չես էլ իմանա

Օրը սկսվեց 1937-ին։ Մինչ այդ հասցրել էի քննարկել, թե որքան կարևոր է հայ իրականության մեջ կամ աշխարհի հայալեզու նաիվ պատկերում կովի ու երինջի, ցուլի ու մոզու միջև տարբերությունը։ Ու ինչ կապ ունի այս ամենը օրիորդության հետ։ Սա ես չեմ ասում, սա ասում է Իմաստաբանական մոսկովյան դպրոցը (տեսնում եք՝ ինչքան բարդ բաներ գիտեմ՝ սրանից հետո նվազագույնը բարձրաստիճան պաշտոնյա պիտի լինեի)։

Գուցե— հուշ է միայն

Աբսուրդը ձգտում է կատարելության։ Չնայած ասում են` աբսուրդը միշտ էլ կատարյալ է լինում։ Չեմ բացառում, բայց հազիվ թե սա մեր դեպքն է։ Միշտ էլ կգտնվի մեկը, որը աբսուրդում նոր նրբերանգներ կբացահայտի։ Անընդհատ, անդադար, անընդմեջ։ Ու չգիտես ինչու թվում է, թե անցյալում աբսուրդային չեն եղել Արարատյան դաշտի լուսապայծառ առավոտները։ Հազիվ թե։