tag:blogger.com,1999:blog-76931643941057713662012-02-14T19:51:00.889+04:00«... Որովհետև բարի մարդիկ ուժեղ են, իսկ չարերը` շատ ...» © Մովսես ԳորգիսյանՄարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.comBlogger2061100tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-74555543418842519022012-02-14T12:02:00.001+04:002012-02-14T19:51:01.666+04:00Կրակի վրա յուղ չեն լցնում։ Բնավորության հետույքային գիծ ունեմ, մինչև վերջին կաթիլը հիմնավորում եմ այն, ինչ անում եմ։ Անում եմ այն, ինչ այդ պահին ճիշտ եմ համարում։ Միգուցե տարիներ հետո դա հիմարություն համարեմ, բայց տարիներ հետո իրականությունն այլ է, միայն հետահայց պատմական մոտեցումը թույլ կտա շատ թե քիչ «օբյեկտիվ» ու «ժամանակի ոգու» մեջ ու «կոնտեքստուալիզացիայի պահպանմամբ» գնահատել այն, ինչ արվել է։ Իսկ դա արդեն մեթոդ է, հետևաբար ոչ թե «իրականություն», այլ մոդել՝ «իրականություն շտրիխ»։<br /><a name='more'></a><br />Ամեն դեպքում, յուղ չեմ լցնում, անկախ նրանից, միգուցե և յուղ լցնել դա ընկալվի։<br /><br />Գրել էի, որ լրագրությունն աղանդ է, ինչպես և մյուս բոլոր մասնագիտությունները, ներառյալ իմը՝ արևելագիտությունը կամ արաբագիտությունը։ Արաբագիտական աղանդի դեմ անգամ մի քանի գիտական գրախոսություն կարող եմ խորհուրդ տալ, արևմտյան, որովհետև շատ ավելի ազատ են ու հրապրակավ են գրում են, ուսուցողական է՝ նվազագույնը։ Ես մի քանի գրառումներ ունեմ բլոգում։ Սա կարևոր չէ, կարևորն այլ բան է։<br /><br />Նախ, բազմակարծություն, ամենուր և բազմակարծության ընդունում։ Այսքան բան, նաև մասնավորը ընդհանրականից տարբերակելու ունակություն։ Չնայած ինչ եմ խորանում։<br /><br />Իրողությունները շատ ավելի լուրջ են ու բարդ՝ kompliziert, քան ընկալվում է, իսկ ընկալվում է միայն առօրեականի հարթության մեջ։ Բառերը, բառերի ընտրությունը կարևոր են, որովհետև շատերն են բառերի ընտրությանը լուրջ մոտենում։<br /><br />Մտածել է պետք բառեր ընտրության շուրջ, որակումների՝ առավելևս, բայց իրականությունը պիտի կարողանալ տեսնել, հետևաբար իրականությունը պիտի բաժանել ըստ բառերի ցանցի՝ բառադաշտի։<br /><br />Ինչ եմ դեբիլ խորացել՝ հերթական անգամ կփախչեմ այս իրականությունից ու ընդդիմադիր կմնամ դրան, երբեք էլ չեմ հավանի, երբեք էլ չեմ հաշտվի՝ մեկ-մեկ միայն հոգու խորքում, երբեք էլ պատասխանատվություն չեմ վերցնի փոխել այն՝ եթե ոչ հոգու խորքում, երբեք էլ մարդկանց հետ շփել չեմ սովորի՝ բացի սարերի կոշտությունից ու քրդի կողից։<br /><br />Տեքստի հետ շատ ավելի հեշտ է, տեքստերում շատ ավելի կարևոր բաներ կան։ Ասա, դե գնա Սիբ կարդա, քոնը Սիբն է, ինչ ես խորացել։<br /><br />Ինքնագրաքննված Մարատ, երեքշաբթի առավոտ<br /><br /><b>Հ.Գ.</b> Հնձածը խոտ է ...<br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-7455554341884251902?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-68669824909081823412012-02-13T00:07:00.001+04:002012-02-13T00:07:45.966+04:00Ինչ-որ մի բան, որը կհավանեի ես, չնայած հավանելը դարձել է ինչ-որ մոլուցք, հավանում են աջ ու ձախ։ Այն ինչ-որ բան պիտի նշանակի, երևի թե դու ինքդ կասեիր այն, ինչ մյուսներն են ասում կամ նվազագույնը գլուխդ կտմբտմբացնեիր, ականջի ծայրով կլսեիր, այնքան էլ կարևորություն չէիր տա ու կանցնեիր, կանգ չէիր առնի, ամեն դեպքում։ Երևի սա է հավանելու այսօրվա մոլուցքի էությունը, միգուցե։<br /><div><a name='more'></a></div><div><br />Մեկ-մեկ էլ տարածում ես, տարածում ես որովհետև միգուցե կարևոր ես համարում։ Բայց թե այնքան էլ կարևոր չէ, դե մի բան է, ասում ես, անցնում գնում է, ամեն դեպքում, դու ինքդ էլի կանգ չէիր առնի, չէիր զարգացնի, չէիր քննարկի ու քննադատի, առավելևս սեփականը չէիր դարձնի՝ էլի կանցնեիր, կգնայիր։</div><div><br /></div><div>Միթե նույնն ես անում իրականության մեջ, իրական իրականության։ Երևի սկսել ես անել, եթե արդեն իսկ չես անում։</div><div><br /></div><div>Ինչու ... Չգիտեմ, միգուցե այնքան շատ է ամեն ինչ, այնքան խառնվել է, ռաբիզն է անգամ դասականի ձգում՝ չեմ գտնում իմ լավն ու բարին։ Առօրեական է, միգուցե ոչ այնքան, հնարավոր է, գլուխ չեմ հանում, բայց ճշմարիտ է կամ ճշմարտանման։ Ինչ է արտացոլում, պատկերում, ցույց տալիս՝ բարին դժվար է գտնել, մնալ, վարվել, անել։</div><div><br /></div><div>Երևի ստեղծելու պակաս եմ զգում, բնության պակաս, քայլելու, շատ քայլելու ու թափառելու։ Լռության, ավելի շուտ հանդարտության՝ մտածելու, շատ մտածելու, կամ էլ տեմպի, արագ, շատ արագ տեմպի, որ ժամանակ չունենաս մտածելու, իմաստավորելու։ Ի՞նչ կտա՝ շունչ, շնչելու պատրանք կամ հնարավորություն։</div><div><br /></div><div>Այստեղ այնտեղ ամենուր ու ոչ մի տեղ, տարօրինակ է, անգամ չէ։ Կարդալ, շատ կարդալ, դա էլ կօգնի, ինչ որ մի պահ կծանրանա, կդանդաղի, շատ կդանդաղի, բայց հետո կսկսեն տեքստեր գալ, որոնք իմաստ ու իմաստավորում ու բովանդակություն կունենան, ոչ զուտ նշանային, որը ներքին գործառնական է, ինպիսին սա է, այլ արտաքին նշանավորում։</div><div><br /></div><div>Ինչի՞ համար՝ չեմ գտնում, չեմ գտնում։ Փորձում եմ, շատ, անգամ փորձարկում, միևնույն է։&nbsp;</div><div><br /></div><div>Միգուցե հարթակներն են քիչ կամ միօրինակ, երևի միօրինակ են, պիտի դրանք փոխել։ Հնարավորություններն են նեղ, չէ նեղ չեն, դրանց սահմանափակումներն են շատ, նեղ են հնարավորությունները, քիչ կամ ընդհանրապես ոչ հասանելի։</div><div><br /></div><div>Պիտի ստեղծե՞լ, իհարկե պիտի, փորձեք խնդրեմ, ջանքի զուր լինելու ու անհամաչափության զգացումը հնարավորությունը կրկին ոչ իմաստալից է սարքում, հետևաբար և՝ ինչի՞ համար։&nbsp;</div><div><br /></div><div>Փակվո՞ւմ է շղթան, միգուցե, գլուխ չեմ հանում։ Չէ, ինչ որ մի տեղ պիտի այլ բան լինի, պիտի։<br /><div><br /></div><div>Ինչ-որ մի տեղը փնտրե՞լ ...</div></div><div><br /></div><div>Կեսգիշերին մոտ, Մարատ</div><div>--</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-6866982490908182341?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-55845134981954454172012-02-10T15:37:00.002+04:002012-02-10T15:37:37.305+04:00Ոչ մի կերպ չի ստացվում հավաքել մտքերս, հավաքվել, տեսնել, փորձել հասկանալ, տեսնես ինչ է լինելու, ինչպես է լինելու։ Իհարկե, հստակ ճանապարհային քարտեզ չէ, որ ձգտում եմ, գոնե կանխատեսելիություն, գոնե ջանքերը, ժամերը, էներգիան, ծախված լինելու արդյունքների, հետևանքների, ուղղությունների, միտումների ինչ-որ մի կողմնորոշիչ։<a name='more'></a><div><br /></div><div>Ամեն ինչ քո շուրջ է, դու կաս այդ ամենում ու չկաս։ Չես էլ ուզում խառնվել, որովհետև քիչ բան, համարյա ոչինչ է կախված քո որոշումից, ուղղությունից, կարողություններից և այլն։ Ստացվում է այնպես, ինչպես ստացվում է, գլորվում է, իր հունով կամ հունով, որը իներցիոն է, իսկ իներցան որտեղից, Աստված գիտի։<div><br /></div><div>Չմտածել, չմտածել, չփորձել հասկանալ, մեկ-մեկ հաճախակի&nbsp;խմել, թեթև տանել, գլորել, բրթել, հրել, վազվզել մի քիչ, էլի թեթև տանել, ջան-ղուրբան ու լավ է լինելու։<div><br /></div><div>Չմտածել, չծրագրել, երեխաների ապագայի շուրջ էլ չծրագրել, ընտանիքի, երկրի, հարազատների, նրանց համար պատասխանատվություն չստանձնել, կամ էլ ստանձնել այնքանով, որքանով մեկ պարբերություն վերևում նշվածն է թույլ տալիս։ Այսպե՞ս։</div></div><div><br /></div><div>Չմտածել, չմտածել, հրադադար, զինադադար, ստատուս քվո, բանակցություններ, երկար ու երկար բանակցությունները ու հույս, որ կբարիշես՝ ինքդ քո հետ ու խաղաղ տարիներ, խաղաղ, հանդարտ, զարգացում բերո՞ղ. տե՛ս երկու պարբերություն վերև։</div><div><br /></div><div>Ձյուն է գալիս, համարյա Ղուկասյանում լինեմ։</div><div><br /></div><div>Կեսօր, Մարատ</div><div><br /></div><div>Հ.Գ. Սրա մասին չէր, որ ուզում էի, իսկ ուզում էի, թե ինչու եմ ես «պետության դեմ աշխատում»։</div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-5584513498195445417?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-65821602966975406952012-02-08T10:01:00.001+04:002012-02-08T15:05:11.090+04:00Հերթական ինքնամարտը, նույնիսկ ինքնաճակատա։ Հետ, ոչ դեմ, հետ։ Հաղթողներ չեղան, պարտվողներ էլ, ամեն մեկն իր ճանապարհին մնաց ու առաջ չշարժվեց, հոգնեց մյուսից, մյուսի կողմն էլ չնայեց, զահլա չարեց ու գնաց՝ իր ճանապարհով։ Այսինքն բան չստացվեց։ Դատարկ մարտ, ոչինչ, չնայած արժեր։<br /><a name='more'></a><br />Ինչի՞ շուրջ կամ համար։ Ինչ ու ինչպես ու արդյոք անել, ինչ կտա կամ չի տա, ինչու է այսպես, ինչպես է, ու էլի։<br /><br />Փնտրել, գնալ, հեռանալ, վերադարձ, նորից սկզբից, իմաստ չբերած ժամեր, ոչ մեկին պետք չես, անպետքական։ Ումից ես փախչում, քեզանից չի հաջողվի, իմաստ ունի փախչելը, հույս, միգուցե, որ ինչ-որ բան կփոխվի, եթե ոչ դու, ապա «ոչ-դու»-ն։ Հետո ինչ որ մեկը ողորմած է, չնայած ավելի լավ է դու։<br /><br />Վարժանք, ոչինչ, իրականությանը մոտ, ոչ հեռու։<br /><br />Առավոտ, Մարատ<br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-6582160296697540695?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-19755783197735964982012-02-04T23:55:00.000+04:002012-02-05T00:00:47.689+04:00Երևի երկար կստացվի, Համասյան եմ լսում ու իրադարձություններն էլ շատ են, մնում է զահլա լինի այդքան գրելու։ Սկսենք նրանից, որ Հայկ Գևորգյանի պատմությունը գիտեք, արձագանքները նույնպես, չեմ երկարի։ Սրա մասին չեմ ուզում, չնայած այրդյունքում կլինի նաև սրա մասին, եթե կարողանաք ավելի լայն նայել իրերի դրությանը։ Արմեն Աշոտյանը, ինչ-որ բան էր գրել ֆեյսում՝ «Բոլոնիայի գործընթացին վերաբերող մեր վերջին փայլուն հաջողության հետ կապված բազմաթիվ շնորհավորանքներ»։&nbsp;Սրա մասին էլ կլինի, եթե էլի ավելի լայն նայեք իրերի դրությանը։ Իսկ է՝ ինչպես միշտ իրերի դրության, որոնք անմիջապես շրջակայքում են ու աննշան։<br /><a name='more'></a><br />Ինչ էին անում պրոֆեսորները կամ մեր ընկալմամբ դոցենտներն ու ասիստենտները, պարտադիր նաև ասպիրանտները գերմանական համալսարաններում։ Մի փոքր դաս-մաս, հետո կարդում էին, հետո հինգշաբթի-ուրբաթ՝ գարեջուր/բռատվուրստ։ Հետո հոդվածներ, գրախոսություններ ու հոդվածներ, ժողովածուներ, գրում, ջնջում, խմբագրում, քննարկում, խորհուրդ տալիս, զրուցում։ Հետո էլի նույնը ու էլի նույնը։ Հետո գրադարան, հետո զեկույցներ ու կոնֆերանսներ, հետո աշխարհի չգիտեմ որ ջհանդամը կոնֆերանսներ ու զեկույցներ։ Հետո նորից մի փոքր դաս-մաս ու գնաց՝ կարդալ, գրել, ջնջել, գրախոսել, քննարկել ...<br /><br />Պետք է արդյոք մեզ մի քիչ դաս-մաս ու հետո գրել-ջնջել ու մնացածը։<br /><br />Տեսաք Լիբիայում ու Թունիսում ու Եգիպտոսում ինչ եղավ։ Ռուսաստանում ինչ է լինում։ Սիրիայում։ Իսկ հետո ինչ է լինելու։ Կհարցնեք ինչ կապ ունի այս ամենը գրել-ջնջելու հետ։<br /><br />Ինչ ուզում է թող եղած լինի։ Բայց դուք նայեցիք ինչքան շատ էին հասկանալու փորձերը, թե իրականում ինչ է կատարվում այնտեղ։ Ու որտեղ էին այդ փորձերը։ Մեր պես երկրներում։ Իսկ ինչու։ Որովհետև էշի ականջում քնած ենք։ Ռուսներն էլ էին էշի ականջում քնած։ Տո հենց իրենք էլ էին նույն տեղում քնած։ Որոշվում էր իրենց ճակատագիրը, իսկ իրենք տեղյակ էլ չէին, թե որոշվում էր։ Իսկ «նորմալ հեռուստաալիքներով» գիտեին ինչ էր լինում ու ցույց էին տալիս, ինչ էր լինում։ Անկախ նրանից, լինում էր դա թե չէ։ Գլխավորը՝ մենք նայում ենք ու հավատում։<br /><br />Ոչ մի դավադրության էլ չեմ հավատում, չեմ հավատում ուղղակի իմաստով, որ ինչ-որ աշխարհի ամենամեծերը ինչ-որ մի տեղ նստած իրենց հավեսով որոշում են, ում մեջ են կիսելու նավթը, հետո ազդեցությունը, հետո ինչ են անելու և այլն։ Սա մի կողմ թողեք։ Հիմարություն է, իհարկե՝ նավթի ու ազդեցության ու սպառման շուկաների մասը հանած։ Ուրիշ բանի մասին է խոսքը։<br /><br />Ինչու է հանկարծ գործը հասնում նրան, որ Թունիսում ու Եգիպտոսում ու Լիբիայում ու Սիրիայում ու չգիտեմ էլ աշխարհի որ ջհանդամում երիտասարդների որոշում, որ ֆեյսը կամ մակդոնալդսը կամ մեքենա ունենալը կամ ծնողներից առանձին ապրելը կամ տարին մի քանի անգամ ճանապարհորդելը կամ առանց գլխաշոր փողոց դուրս գալը, կամ հագնվելը այնպես՝ ինչպես հոլիվուդյան ֆիլմերում է կամ կոլա խմելը կամ արևմուտքում ուսանելը կամ այֆոն ու այփէդ կամ ուրիշ այլ պլանշետ կամ բուկրիդեր կամ անգլերենով կարդալը կամ ... ցանկը կարելի է շատ շարունակել, այն ամենն է, որը պիտի արժանապատիվ կյանք բերի։<br /><br />Ուլտրածայրահեղական մի ընկալեք, չեմ մերժում դրանք, ես, օրինակ, Գելենդեվագենից չէի հրաժարվի, G55 AMG V8 այն անգամ մոտ է կյանքի նպատակ դառնալուց։<br /><br />Բայց ինչու հենց սրանք ու հենց այսպիսի փաթեթով։<br /><br />Չէ՞ որ սրանք են դառնում այն ամենը, ինչի շուրջ պտտվում է քո առօրյան։ Մի՞թե արժանապատիվ է քո առօրյան դրանցից, թե՞ քեզ հրամցվում է, որ արժանապատիվ կլինի, եթե հենց այդքանը ունենաս։ Ու հենց ունենաս, էլի ուրիշ բան կհրա՞մցվի։<br /><br />Հիմա ինչ կապ ունեին գերմանական պրոֆներն այստեղ։ Գերմնական ու արևմտյան մյուս բոլոր պրոֆներն են հրամցնում այս ամենը։ Պրոֆների մի մասը զբաղվում է դրանք պատրաստելով, մյուսն էլ՝ վաճառելով։ Վաճառելով գովազդի կամ պատերազմի կամ էլ հեղափոխությունների միջոցով։ Դե իհարկե, մարդիկ իրենց գործն են անում։ Չեն հարցնում ինձ. հեռռ յավրումյան, կուզենայիք արդյոք դուք Գելենդեվագեն ունենալ։ Մարդիկ սարքում են շանտղի այդ ավտոն ու այնպես հրամցնում, որ հեռռ Յավրումյանը պատրաստ է մի քանի տեղ պախատ անել, որ ունենա։<br /><br />Սա նյութականի մասով։ Հիմա դարձանք հոգևորին։<br /><br />Հեռռ Յավրումյանը պիտի նայի, լսի, անգլերենով կարդա այն ինչ կհրամցնեն։ Իսկ միայն Աստված գիտի, ինչ է հրամցվում։<br /><br />Ես չեմ մերժում, ինչ հրամցվում է։ Դեմ չեմ։ Իսկ ուր եմ ես, ուր է ինքը՝ հեռռ Յավրումյանը, ուր են իմ ձավարով ճաշերը, հետո լեզուն հետո գրերը հետո շինությունները հետո կիսակլոր պատուհաններով տները հետո գրքերը հետո մտքերը հետո գաղափարները հետո գրել-ջնջելը հետո քննարկելը հետո գրախոսելը հետո գրադարանները հետո ժողովածուները, հետո ... Ո՞ւր ենք մենք ...<br /><br />Կասեք, պե՞տք է։ Իհարկե, պետք է, որ եգիպտացիների ու թունիսցիների ու լիբիացիների ու սիրիացիների պես էլ իմ ճակատագիրը չորոշեն ու ինձ էլ թանազուք չանեն տեղյակ պահել, թե գիտեք ինչ լիբեռ հեռռ յավրումյան վաղը չէ մյուս օրը Ղուկասյանում ցույցեր ենք պլանավորել, դրանք մի քիչ երկար կտևեն, մի քանի հարյուր հոգու պիտի գյուլենք, ուշադիր կլինես, տնից դուրս մի արի, մարդ ես, երկու երեխա ունես մեծացնելու։ Տնեցիներին էլ ուշադիր կլինես։ Այս ամառ կամպոտ բան շատ փակեք, երկար ու սովածոտ ձմեռ է լինելու ...<br /><br />Իսկ այս ամենը մեր սահմանի մոտ է, շատ մոտ, մի 40-50 կմ այն կողմ, կապ չունի որ կողմ, որ կողմ էլ գնաս, նույն բանն է։ Ամեն ինչ կա, իսկ դու՝ ինքդ չկաս։<br /><br />Այ սրա համար եմ ասում գրել-ջնջել, գրախոսել, քննարկել, ժողովածուներ տպել, գրադարան գնալ, կարդալ, գրքեր առնել, որ քո փոխարեն քո համար որոշում չկայացնեն՝ իսկ դու ամենավերջում էլ գլխի չընկնես, թե այ մարդ, էս ինչ եղավ։<br /><br />Թե չէ ինչքան Հայկ ուզում եք կարելի բռնել, 10 չէ, մի քանի հազար հոգու կարելի է գյուլել, Իսրայելի հետ չէ, չինացիների հետ կարելի է համեմատվել, մենք էլ ենք շատ հին, շնորհակալություններ էլ կարելի է ստանալ, չէ որ քո փոխարեն արդեն ամեն ինչ որոշել են՝ մի քանի հարյուր տասնամյակով, իսկ դու էշի ականջում քնած էիր, կամ էլ Գելենդեվագենի փող էիր հավաքում կամ էլ արդեն քշում։<br /><br /><b>Շաբաթ իրիկուն, Մարատ</b><br /><br /><b>Հ.Գ.</b> Տեքստը չստացվեց, հուսամ գոնե հասկացվեց ։)<br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-1975578319773596498?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-43472695088412597862012-01-30T23:10:00.000+04:002012-01-30T23:14:13.354+04:00Վերջին մի քանի օրում ստացվեց նայել Ասղար Ֆարհադիի «Ամուսնալուծություն»-ը,&nbsp;Նուրի Բիլգե Ջեյլանի&nbsp;«Մի անգամ Անատոլիայում»-ը և «Օտարում»-ը, Տերենս Մալիքի&nbsp;«Կենաց ծառ»-ը։ Կորսված րոպեների չէին, ամեն դեպքում։ Էկրանին միչև վերջ գամված պահեց Ֆարհադին, «Կենաց ծառ»-ի համար ջանք էր պետք գործադրել, որն էլի իզուր չէր։ Ջեյլանը երևի ամենափիլիսոփայականն էր։ Ամեն դեպքում, հավանությունները միայն արևելքում են։<br /><div><a name='more'></a><br /></div><div>Ֆիլմերի մասին ավելին չես գրի, քան կինոքննադատները, առավելևս, որ սրանք նոր ֆիլմեր չեն ու մրցանակների արժանացած։</div><div><br /></div><div>Ինձ մեկ ուրիշ կողմ գրավեց. բոլոր ֆիլմերն էլ այս կամ այն չափով կյանքի իմաստ որոնող հերոսներ ունեին, գլխավոր հերոսներ։</div><div><br /></div><div>Ֆարհադիի մոտ ամբողջ ֆիլմն էր այդ մասին՝ փլուզվող կյանքերի մասին սցենարներով։ Մալիքի մոտ հարցեր էին ու հարցեր, Ջեյլանի մոտ՝ կյանքի պատմություններ, տարբեր կյանքերի, բայց միմյանց այնքան մոտ ու միմյանց հետ այնքան կապված։<br /><br />Տարբեր մարդիկ էին, յուրաքանչյուրն իր պատմությամբ ու կյանքի իր փորձով ու յուրովի կարծրացած կամ կքված այդ փորձի տակ։ Նրանցից յուրաքանչյուրն իր դարդերն ուներ, ու հավատած է, որ դրանք են ամենակարևորն այս կյանքում։<br /><br />«Մի անգամ Անատոլիայում»-ի մեջ՝ գյուղի ավագի պատմությունները ու պարզությունը ու ներողությունների շարքը ու խնդրանքները ու հիմնավորումները, թե խնդրանքներից յուրաքանչյուրն էլ կարևոր է, անկարևոր բաներ չկան, ինչքան էլ դրանք դիմացինին անկարևոր թվան։ Իսկ դիմացիններից յուրաքանչյուրի համար դրանք իրոք անկարևոր էին, նրանք իրենց սեփական դարդն ու ցավն ունեին։ Օրինակները շատ են՝ դատախազը, բժիշկը, ոստիկանը, սերժանտը ...<br /><br />«Օտարում»-ում Ստամբուլ եկած ազգականը անկեղծորեն վրդովվում էր, թե՝ «չարացել ես քաղաքում», իսկ նա էլ՝ «թե ինչու ես սպասում, որ ամեն ինչ պիտի քեզ մատուցվի, ինչու ես սպասում, որ քեզ պիտի օգնեն, ես ինքս եմ ամեն ինչի հասել, առանց մի գրոշ գրպանումս»։ Ծանոթ է չէ՞։<br /><br />Ու ստացվում է, որ ամեն մեկն իր համար, իր դարդ ու ցավով, չնայած երբմեն պատրաստ լսելու նաև դիմացինին, երբեմն նաև պատասխանելու։ Բայց միևնույն է, անմասն մյուսներից, անմասն։ Երևի դրա համար էլ ոչ մեկը իմաստ չի տեսնում, կամ բաց է թողել կամ չի գտնում ...<br /><br />Երկուշաբթի իրիկուն, Մարատ<br />--</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-4347269508841259786?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-20636723722309761422012-01-29T20:25:00.000+04:002012-01-29T20:32:45.731+04:00Երևի ներշնչանքն է կորել, շրջապատում այն փնտրելու ու չգտնելու չգիտեմ ինչը։ Փոքրացել է՝ անգամ հոգին։ Վերջինս երբեմն նաև չարացած է կամ մոտ չարանալուն։ Ինչ է լինելու վերջը։ Դե ամենավերջը պարզ է, մինչ այդ ինչ է լինելու։ Ինչ ենք փնտրում, կամ չենք էլ փնտրում։ Կլինի այնպես, ինչպես մենք ինքներս կանենք։ Բայց թե ով գիտի, ինչ է պիտի անել։ Երևի ոչինչ։<br /><a name='more'></a><div><br /></div><div>Չգիտես էլ ինչ անես, ինչու անես, պետք է կամ իմաստ ունի անելը։ Երևի աստված էլ չգիտի։ Կամ չանել, թող<br />--</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-2063672372230976142?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-47036034879395511922012-01-27T18:04:00.001+04:002012-01-27T18:04:15.302+04:00Խառնվել է, շատ է խառնվել։ Նույնիսկ գրելը։ Անգամ ոճն է փոխվել։ Խառնաշփոթն ու լիրիկան ու անիմաստն ու իմաստը կորում են մեկը մյուսի մեջ։ Եթե կապն ուղղակի է մատների ու գորշ նյութի մեջ, ուրեմն այնտեղ էլ նույն վիճակը։<br /><a name='more'></a><br />Սպառում ենք աջ ու ձախ, ինչ պատահի։ Պարզ է, նորություն չէ, հասկանալի է։<br /><br />Հայրենիքը սպառել չարժե, դա էլ է պարզ, սա չի քննարկվում։<br /><br />Ի՞նչ անել, երբ ուրիշ բան անել չգիտես, քան սպառելը։&nbsp;Այստեղ է, որ պատասխան չկա։ Չկա։ Միգուցե կա՝ ես չգիտեմ։<br /><br />Մեկ ուրիշ խնդիր. իսկ եթե սպառողն է թելադրում։ Չնայած առողջ տնտեսական բանականությունը հենց սա է ասում, նվազագույնը՝ պնդում։ Բայց թե տնտեսության մեջ թվեր են։ Իսկ թվերով չես չափի ամեն ինչ. քանի սմ տխրեցիր, երբ քեզ հարազատ շատ մեկը մահացավ։ Կասեք օրինակը ծայրահեղ է։ Իրական է։<br /><br />Սպառողները երբեմն չեն էլ թելադրում՝ պարտադրում են։ Քեզ են պարտադրում, քո ընտանիքին են պարտադրում, քո կենսակերպին, կամքին, էությանը։ Սա էլ մեկ ուրիշ խնդիր։<br /><br />Իսկ եթե քո պետությունը, երկիրը, հայրենիքն է սպառող ու դու էլ հենց այնտեղ ես ապրում։<br /><br />Խառնաշփոթն այստեղ է։ Ավելի շուտ խառնաշփոթ չէ, ցավի, ափսոսանքի, չգիտեմ ինչի զգացում է։ Հուսահատ զգացում չէ։ Հուսահատությունն այս ամենում կարևորը չէ։ Կարևորը կորցված ու կորսվող ժամանակն ու ջանքերն են՝ երբեմն ամբողջովին զուր։<br /><br />Հաշտվել ու առա՞ջ։ Լավ, հաշտվել։ Իսկ եթե սպառող չես ուզում ու չես։<br /><br />Մարատ<br /><br />Հ.Գ. Չէ, չեղավ, էլի։<br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-4703603487939551192?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-49731491962591946462012-01-25T12:44:00.002+04:002012-01-25T23:17:11.855+04:00Թեմաներ, թեմաներ, թեմաներ ... Փորձում ես միշտ չանձնավորված, կոնկրետ իրադարձությունների շուրջ։ Սա ավելի իրական ու իրատեսական է, ավելի «արդար ու օբյեկտիվ» է։ Չնայած վերջին երկուսը՝ դրանք չկան, գոյություն չունեն, հատկապես այսպիսի համակցությամբ։<br /><div><a name='more'></a><div><br /></div><div>Աստված մարդուն քիթ է տվել, նաև աչք, քչերին՝ քթից այն կողմ տեսնելու կարողություն։&nbsp;Ուրեմն նրանց համար, ովքեր կարողանում են տեսնել նաև քթից այն կողմ ...</div><div><br /></div><div>Եթե փորը կուշտ է ու մի քիչ էլ տաշտակին ես մոտ, սա չի նշանակելու, որ ամեն ինչ լավ է։ Այդ «ամեն ինչ լավ»-ը սուբյեկտիվ է, սուբյեկտիվ ապրելն էլ է սուբյեկտիվ, ոչ մեկին, բացի քեզանից ու քո սուբյեկտիվ շրջապատից այն պետք չէ։</div><div><br /></div><div>Եթե ես չեմ տաշտակին մոտ, ապա դա չի նշանակում, որ ես քո տաշտակի վրա աչք ունեմ կամ հոռետես եմ, միգուցե իմ սուբյեկտիվը քո սուբյեկտիվով չափելի չէ ու քո տաշտակն էլ միայն քեզ է պետք ու կարևոր։ Քթից այն կողմը այսքանը հասկանալու համար է պետք։</div><div><br /></div><div>Այսքան բան։</div><div><br /></div><div>Կեսօրին մոտ, Մարատ</div><div>--</div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-4973149196259194646?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-22773387405732639172012-01-22T22:14:00.000+04:002012-01-22T22:15:29.687+04:00Հրաչյայի հետ ծանոթացա 2007-ին, եթե չեմ սխալվում։ Հետաքրքիր ծանոթություն ու բարեկամություն ստացվեց։ Հրաչյան «լուսավոր կետեր» էր փնտրում երկրով մեկ ու փորձում այդպիսիք ստեղծել։ Ու փնտրում է, ու ստեղծում, ու փնտրելու է ու ստեղծելու։ Միայնակ չէ այդ գործում ու լավ է, որ միայնակ չէ։&nbsp;Ինչո՞ւ հանկարծ որոշեցի այդ մասին գրել։<br /><a name='more'></a><br />Մի ժամ ու կես Ավանում էի պտտվում, Դադայի հետ, ու զրուցում էինք ու զրուցում ու Սոնային սպասում։ Ինչքան հնարավոր ու անհնարին տեղ ու հնարավորություն կար, օգտագործեցինք։ Օրն արևոտ էր, պայծառ ու ցուրտ։ Հետո մի մի բաժակ տաք շոկոլադ ու սուրճ՝ Սթարում։ Հետո որոշեցինք մոմ վառել Ավանի Սբ. Աստվածածին եկեղեցում։ Վառեցինք։<br /><br />Հենց այդտեղ էլ մտածեցի. ինչո՞ւ չի կարելի երկիր կառուցել Հրաչյայի «լուսավոր կետերի» շուրջ։ Չէ՞ որ Հրաչյան փորձում է։ Չէ՞ որ բոլորը ինչ-որ անհասկանալի Հայկական աշխարհի ու ցանցերի ու անդրազգային պետությունների ու կորպորացիա-պետությունների ու չգիտեմ էլ ինչի մասին են խոսում։ Չէ՞ որ նման կետեր կարելի է գտնել ու միմյանց հետ կապել ու միասին գործել՝ լուսավոր նպատակի համար։<br /><br />Մտածում էի, մի՞թե եկեղեցին կկարողանա իր վրա նման բեռ վերցնել. ժողովրդի մեջ լույս տարածել՝ արդարության, բարության, պատասխանատվության, մարդասիրության, հավատի, փոխվստահության ու էլ չգիտեմ ինչի, պետության, մարդկային ու ազգային արժանապատվության ու նաև աստծու լույսը։<br /><br />Կկարողանա՞ արդյոք սա եկեղեցին անել, կուզենա՞, ե՞րբ կուզենա ու երբ ուզեցավ, կգնա՞ն մարդիկ եկեղեցի, կհավատա՞ն եկեղեցուն։<br /><br />Չգիտեմ։ Ամեն դեպքում, եկեղեցին Ավանում ճիշտ նույնպիսին էր, ինչպիսին մենք ենք, ու մեր երկիրն է ու մեր մարդիկ ու մեր հավատը ու հույսը ու պետությունը։ Այն շատ չէր տարբերվում, եթե ընդհանրապես տարբերվում էր ...<br /><br />Հրաչյայի լուսավոր կետերից շատ են պետք, շատ-շատ. որոնք կհավատան ու կուզենան ու կգիտակցեն ու պատասխանատու կզգան ու կուզենան այդ պատասխանատվությունն իրենց ուսերին վերցնել ու այդ ամենի մեջ իրոք լույս կլինի։ Միգուցե և Աստծու լույսը, գլխավորը՝ բարի ու արժանապատիվ լույս։<br /><br /><b>Մարատ</b><br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-2277338740573263917?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-53784701661086389562012-01-18T13:14:00.000+04:002012-01-18T14:06:19.926+04:00Առավոտվանից մտածում էի ինչ գրել։ Հետո իրականությունն օգնեց, ինչպես միշտ, այն էլ երկու անգամ։ Մի անգամ իրական իրականությունը, մյուս անգամ՝ վիրտուալ իրականությունը, արտացոլված իրականի մեջ։<br /><a name='more'></a><br />Որ մեզանից շատերը վախկոտ են՝ հաստատ, ոմանք թուքումուրը անձրև են ընդունում՝ դա էլ հաստատ, ոմանք դատարկ տեղը հոխորտում են՝ դա էլ հաստատ, ոմանք սպասում են, որ մի բան դու կասես ու դրանից հետո իրենց տեղը նոր կզգան՝ դա էլ հաստատ, բայց որ վերջիններս հարմար պահի կսպասեն, որ քեզ մի հատ գոտկատեղից ներքև հավեսով խփեն՝ դա էլ հաստատ, որ ոմանք սիրում են օճառ՝ դա էլ հաստատ, ոմանք Ռ տառը՝ դա էլ հաստատ &nbsp;...<br /><br />Ցանկը էլի շարունակե՞մ, զահլա չկա, ժամանակն ափսոս է։ Չեմ հարգում նման մարդկանց, դրա համար էլ ոմանց համար «գլուխը կախը» շատ ակտուալ պիտակ է ։)<br /><br />Լավ կլինի տղեք, երբմեն նաև աղջկեք, լավ կլինի։<br /><br />Հայկը մի անգամ Դանթեի «Աստվածային կատակերգության» ու բանակային իր տարիների մասին էր գրել, լինկը չգտա։ Այ հենց այդտեղ էլ լավ կլինի ...<br /><br /><b>Բարկացած ու քաղցած ու կեսօրից առաջ ու չորեքշաբի ու Մարատ</b><br /><br /><b>Ու Հ.Գ.</b>&nbsp;Ու երևի իրականություն եմ վերադառնում ու ջան<br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-5378470166108638956?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-81591061041008645322012-01-16T11:07:00.000+04:002012-01-16T11:07:48.845+04:00<div>Վերջին գրառումը, պարզվեց, անհասկանալի էր ստացվել, նյութի կառուցման ու ոչ միայն այդ տեսանկյունից։ Միգուցե։ Երևի միտքը, որը տեքստի հետևում է, պարզ չէ, հստակ չէ, խառնված է՝ մազերի պես։ Ժամանակ է լինում, որ այդպիսին, այսինք՝ միտք, ընդհանրապես չկա, խաղ է, մտավարժանք, բառերի հաջորդականություն։ Քիչ է լինում, բայց լինում է։ Չնայած հիմա՝ ավելի շատ։ Կարդալ չի ստացվում, մտածել՝ նույնպես, էլ չեմ ասում իրիկունները կամ գիշերները մտածելու մասին։ Երևի նրանից է, որ որոշել եմ հաշտ ապրել՝ ինքս ինձ ու մյուսների ու իրականության ու շրջապատի հետ հաշտ ապրել։<a name='more'></a></div><div><br /></div><div>Ահա թե ինչու է ամեն ինչ նույն բանի շուրջ պտտվում, եթե իհարկե, պտտվում է։ Նույն շրջանակները, նույն հատվածատված իրականությունը, նույն իրականության շատ ավելի հատվածական ու զտված ընկալումը, զտված մյուսների կողմից, անգամ սեփական ընկալումում։</div><div><br /></div><div>Մի քանի օր առաջ սեփական մարմինը բռնացրեցի մտքի վրա, որ ոչ մի նոր բան չի ուզում սովորել, ոչ մի՝ անգամ լեզու։ Չի թամբալացել, պարզապես դա նույն այդ մարմնի ոչ մի մասի այլևս բավարարվածություն չի պատճառում՝ ներառյալ գորշ նյութին։</div><div><br /></div><div>Իրոք, եթե առաջ գիտակցում էի, որ չգիտեմ, հիմա դա էլ չեմ անում։ Աբսուրդ, ասում էի չէ, մտավարժանք ու խաղ։</div><div><br /></div><div>Իսկ գրել ուզում էի, ինչպես <a href="http://www.facebook.com/profile.php?id=558549544">Վարդանը</a>&nbsp;կասեր՝ <a href="http://www.youtube.com/watch?v=vyMFzz571ig">ԱՅՍ ԱԽՊԱՐԱՌԵՊԻ</a> մասին։</div><div><br /></div><div>Առավոտով, երկուշաբթի, Մարատ</div><div>--</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-8159106104100864532?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-8467471848840214582012-01-13T11:53:00.001+04:002012-01-13T12:01:47.469+04:00<a href="http://www.facebook.com/nvard">Նվարդի</a>&nbsp;մոտ վերջերս մի հետաքրքրի նյութ, ավելի շուտ մանիֆեստի նման մի բան կարդացի, հետաքրիր էր։ Երկու միտք գրավեց, մեկը Հավելից, ումից մեջբերել էր Նվարդն ու մեկնաբանել ու էլի մի մեկնաբանություն։ Երկուսն էլ հայկական իրականության մասին, ու՝ իրեն այդ իրականության մաս համարող յուրաքանչյուր մեկի։<br /><a name='more'></a><br />Մեջբերեցի. «Ինձ համար Հավելի այն միտքը, թե ինքնասպանությունը կյանքի իմաստի տխուր երաշխավորն է, հայկական հանրային կյանքին իմաստ է հաղորդում» ու «բացարձակ հարաբերականության խաչակիրներ»։<br /><br />Կյանքի իմաստ ու խաչակիրներ (հենց առաջնային ուղղակի պատմական գնահատականի իմաստով)՝ որոնք բացարձակ հարաբերականության խաչ են կրում։<br /><br />Մի պահ սթափվեցի, սառը ցնցուղի պես՝ մանավանդ խաչը կրելու հատվածով։<br /><br />Լեզվաբանությունը, եթե, իհարկե, շատ չես մաթեմատիկ, լեզվաբան-մաթեմատիկ, հենց հարաբերականություն է, մեծ, շատ մեծ, անչափ մեծ հարաբերականություն։ Ոչ մի սահման, միայն ենթադրություններ ու ներ ու ներ ու ներ ու ...։ Վախենում ես անգամ դուրս մնալ լեզվաբանության բանություն հատվածից ու վերածվել «մետա կամ կվազի կամ կեղծ»-ի։<br /><br />Հետո, անկախ քեզանից, այդ ամենը դառնում է ակնոց, որը ներկում է շրջապատը կամ խոշորացնում կամ մոտեցնում կամ լղոզում։<br /><br />Դե արի ու այդ պահին կողմնորոշիչ գտիր, կամ ջրհորների քարտեզ, որը հետո գիտելիք, կողմնորոշիչ գիտելիք ու հայացք կդառնա։<br /><br />Այ դրա համար էլ բլոգի աջ կողմում և՛ կիսամուսուլմանական «Տո՛ւր Աստծու անունը» և՛ «Աղօթք պիտանիք իւրաքանչիւր անձին հավատացելոց ի Քրիստոս արարեալ Սրբոյն Ներսեսի Շնորհալիոյ Կաթողիկոսի»՝<br /><blockquote class="tr_bq">«Տէ՛ր, բորբոքե՛ա յանձն իմ,զի այրեսցե զախտ հոգւոյ իմոյեւ սրբեսցէ զխիղճ մտաց իմոցեւ մաքրեսցէ զմեղս մարմնոյ իմոյեւ վառեսցէ զլոյս գիտութեան Քո ի սրտի իմում,եւ ողորմե՛ա Քո արարածոց եւ ինձ՝ բազմամեղիս»</blockquote>Ինչքան չեմ ուզում «բացարձակ հարաբերականության խաչակիր» մնալ ...<br /><br /><b>Ուրբաթ առավոտ, Մարատ</b><br /><b><br /></b><br /><b>Հ.Գ. </b><a href="http://sardarapat.net/index.php?act=news&amp;op=viewitem&amp;itemid=599&amp;langs=am">Սրա մասին է խոսքը։</a><br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-846747184884021458?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-40950008824154868192012-01-09T10:37:00.000+04:002012-01-09T10:50:46.141+04:00Ինչ-որ շատ է կյանքապաշտական դարձել ամեն ինչ, ոչ մի վեհ ու հզոր ու լավ ու բարի ու խաղաղ գաղափար ու մղում ու ցանկություն ու ձգտում։ Այն, ինչ աջ ու ձախ ճահիճ են ասում, «Օրակարգ»-ում էլ «Նաիրյան դալար ճահիճ» էինք գրել, հաստատ իրեն զգացնել է տալիս։<br /><a name='more'></a><br /><div>Փաստորեն հինգ տարի էր պետք, դրան հավատալու, դրանից դուրս գալ «հավես չանելու», դրա հետ հաշտվելու ու դրա հետ յոլա գնալու համար։ Տեսնես ինչքան երկար կտևի ...<br /><div><br /></div><div>Ինչ-որ անպետքության զգացում է, ամենուր, չպահանջարկվածության, ո՞ւմ, ինչի՞ համար, հանուն ինչի՞, քայլել-չքայլե՞լ, նույնիսկ «Աստված գիտե»-ն չի օգնում ...</div></div><div><br /></div><div>Մեր տղեքին եմ նայում, որոնք հիմա ճահիճից դուրս են, կամ ճահիճի մեջ չեն էլ եղել, հետո բլոգի հին գրառումներ էի նայում, տարբեր տարիների ու տարբեր տրամադրությունների ... խառն է, իրոք խառը։</div><div><br /></div><div>Դադար տվեցի, երկու րոպեով ու այդ ընթացքում Ս.Բ.-ն մի բան գրեց Ֆեյսում։&nbsp;Էլ չեմ շարունակում,&nbsp;պարզապես <a href="http://www.facebook.com/samvel.karabekyan">Ս.Բ.-ի պատից</a> կգողանամ ու կտեղադրեմ. «Հայաստանյան կյանքի ամենածանր առանձնահատկությունը՝ ագրեսիվ լուծույթի պես քայքայում է մարդկային կապերը, բաժան–բաժան անում մարդկանց, ում միավորումով որակապես նոր նյութ կարող էր առաջանար... Ներեցե՛ք, իհարկե, ավելորդ «քիմիականության» համար...»։<br /><br />Նույն բանի մասին ենք խոսում, երևի կամ հաստատ կամ միգուցե, բայց հաստատ՝ երևի։<br /><br /><b>Նոր տարվա առաջին աշխատանքային առավոտով, Մարատ</b><br /><br /><b>Հ.Գ.</b> Լավ կլինի, դարդ մի արեք ։)<br />--</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-4095000882415486819?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-67116617743339134292012-01-03T20:06:00.003+04:002012-01-03T20:06:55.591+04:00Տարին փոխվեց, փոխվեցի՞ն հույսերը, սպասումները, ակնկալիքները, հավատը ... միգուցե փոխվեցին, միգուցե, չգիտեմ՝ ավելի շուտ, երևի՝ ոչ, միայն տարեմուտն ու տարեսկիզբն են ստիպում մտածել, որ ինչ-որ բան փոխվեց, ինչ-որ բան պիտի փոխվի։ Իսկ կար այնպես ու մնաց այնպես, ինչպես կար։<br /><a name='more'></a><br /><br /> Եվս մեկ տարի, երևի ոչ հերթական, երևի հերթական, չգիտեմ, անորոշության զգացումը հաստատ թույլ չի տա ավելի տեղին գնահատել տարին, ինչպիսին որ էր այն։ Չնայած գնահատել չեմ ուզում, ավելի շուտ դասեր քաղել եմ ուզում, ավելի շուտ՝ սովորել։<br /><br />2010թ. նոյեմբերն եմ ավելի շատ հիմա հիշում, Թիֆլիսում։ Սիրում եմ քայլել, թափառել, անիմաստ թափառել փողոցներով, դեռ Կահիրեից։ Քեզ թվում է, թե փողոցները, բակերը, շենքերը, մարդկանց, մայթերը, կամուրջները չափչփելով ճանաչում ես քաղաքը, մարդկանց, ճանաչում՝ թե ինչպես են ապրում նրանք, ինչու են ապրում հենց այնպես, ինչպես ապրում են։<br /><br />Թիֆլիսում ես երկու բան հասկացա ու ընդունեցի, համոզեցի ինքս ինձ, հավատացի ինքնս ինձ, որ դա հենց այնպես է, ինչպես որ է։<br /><br />Նախ. Բայրոյթից հետո ոչ մի կերպ չէի հավատում, որ 90-ականներին մեզ դեպի անկախություն բերած սերունդը նույն հաջողությամբ ունակ է ժառանգել այդ անկախությունը։ Թիֆլիսում ևս մեկ անգամ վերջնականապես հասկացա, որ չէի սխալվել։ Չնայած սխալվել էի մեկ հարցում՝ առաջ չէի հավատում, որ նրանք կկարողանան ինչ-որ բան անել, հիմա հավատում եմ, որ կարող են ու անում են այդ ինչ-որ մի բանը, բայց ոչ այն, ինչ պետք է կամ անհրաժեշտ։ «Պետք»-ն ու «անհրաժեշտ»-ը, ինչպես հասկացաք, սուբյեկտիվ են, բայց, այնուամենայնիվ, չեն կարող։ Ուզում են, չեն ուզում, դա ինձ քիչ է հուզում, չեն կարող, ունակ չեն ժառանգել անկախությունը։<br /><br />Հետո. միֆը կոտրվեց, թե ինչ-որ վրացիներն (եվրոպացիները, ռուսները, գերմանացիները, մյուս-մյուսները) են անում, ավելի լավ է, քան մերը։ Վրացիների դեպքում կոտրվեց նաև «տուտուց» միֆը։ Իհարկե, գիտեի այս ամենի մասին, բայց չէի հավատում։ Առավոտյան ու գիշերին մի քանի ժամ թիֆլիսյան սառած թափառոցը ստիպեց հավատալ։ Գերմանացիների համար՝ դեռ Բայրոյթում էի համոզվել։ Ինչ անում են, իրենք են անում ու հավատում են կամ չեն հավատում, անում են։ Իլյան վրացիների հետ, նրանց դարդը ինձ չեն տվել։ Ինձ ավելի շատ «մենք»-ն է հուզում։ Մենք էլ ենք անում, բայց մեզանից շատերը մինչև ուղնուծուծը ոչ միայն չեն հավատում իրենց արածին, այլև թքած ունեն այդ արածի վրա ու հաստատ համոզված եմ, որ գիտակցում էլ են, որ այն չեն անում ինչ պետք է, բայց, միևնույն է անում են։<br /><br />Նոյեմբերից հետո շատ բան չի փոխվել, հաստատ չի փոխվել, եթե ոչ միայն հաստատակամությունը, որ պիտի մնալ երևի, միգուցե ...<br /><br />Ո՞ւմ է «մենք»-ը պետք, եթե ոչ մեզ, ում ...-ին է «մենք»-ը, եթե ոչ մեր։<br /><br />Այսպիսի տարի, ահա։<br /><br /><b>Հետամանորյա, քիչ-քիչ իրականություն վերադարձող ղուկասյանական Մարատ</b><br /><br /><b>Հ.Գ.</b> Ես միայն հիմա իմացա, պարզվում է, Խաչատրյան Գագոն Ամասիայի գյուղերից է, գերդաստանի ինչ-որ մի հատվածը նաև Ղուկասյանում է։ Կհարցնեք ինչ կապ ունի Խաչատրյան Գագոն այս ամենի հետ ...<br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-6711661774333913429?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-47583937792387796552011-12-28T15:57:00.002+04:002011-12-28T15:58:15.167+04:00Տարին քիչ-քիչ իր ավարտին է մոտենում, մեծ է գայթակղությունն այն ամփոփելու, չնայած անշնորհակալ գործ է ամփոփելը, նույնիսկ անհատական կտրվածքով, հաստատ ինչ-որ բան կմոռանաս, չես հիշի, բաց կթողնես ու այսպես շարունակ։ Ամփոփել դեռ կհասցնեմ, առավել ևս, որ շուտով տուն եմ գնալու, հարազատ տուն, իսկ այնտեղ՝ իրոք հարազատ տան պես է։<br /><div><a name='more'></a></div><div><br />Միշտ զգացումը եղել է, որ ապուշագույն երկրում ես ապրում, ու ապուշագույն այդ երկրի համար պատասխանատվություն դու ինքդ ես կրում։ Ավելի տարօրինակ զգացում հազիվ թե լինի՝ գիտակցում ես, զգում ես, գիտես, ուզում ես փոխել, չես փոխում, որովհետև զահլա չկա կամ հնարավոր չէ, չգիտեմ, ու չգիտես ինչ ես անում, ինչո՞ւ ես անում, արդյոք ճիշտ կամ տեղին կամ համապատասխան ես անում, պե՞տք է քեզ դա, պե՞տք չէ, երեխաների՞ն, շրջապատի՞ն, քե՞զ, երկրի՞ն, պատմությա՞նը, ո՞ւմ ...</div><div><br /></div><div>Բայց կարծես խաղաղ էր՝ բացի գիտակցելուց, զգացի նաև պատասխանատվությունը, ոչ առաջին անգամ, իհարկե՝ քոնն է, պիտի անել, պիտի, պիտի ... երբ, որտեղ, ինչքան, քանի դեռ հնարավորություն, ուժ, կամք, ցանկություն կա՝ պիտի անել։</div><div><br /></div><div>Հասկանում եք, ինչ-որ ոհմակի համար չարժե Բագրատունիների հետ կապը կորցնել, ես մյուսներին չեմ ասում, Բագրատունիներն ինձ ավելի հարազատ են, Անի ունեն, Մարմաշեն, Կարս, Երասգավորս, հետո Խաչ ու Առյուծ, ի վերջո՝ Աշոցք ։) Մյուս անգամ, աստված գիտի, էլ երբ նման հնարավորություն կունենանք՝ մենք ինքներս մեր տունն ունենալ ու մեր տանը որոշել, թե ինչպես ենք ուզում պահել տունը, մեծացնել, շենացնել ...</div><div><br /></div><div>Ինչպե՞ս անել ... Այստեղ է, որ նույն ոգևորությունը չկա, հաստատակամությունը կա, բայց հստակությունը, պարզությունը չկա։ Երևի պիտի անել այն, ինչ քեզ մի քայլ՝ թեկուզև փոքր, մոտեցնում է Բագրատունիներին մոտ լինելու։ Գաղափար է պետք, որին կհավատանք, բոլորով կհավատանք, ու կհավատանք, որ արժեր այ գաղափարը հավատալուն, ու կհավատանք, որ գաղափարը հնարավոր է իրական լինելուն, կամ խելքին մոտ է իրական լինելուն, գաղափարը քո տեսակի վերջը չի տա, քո տեսակը կպահի, առաջ կտանի, քո տեսակը քո պատմությանը, քո անցյալին, քո ապագային կկապի։</div><div><br /></div><div>Այսքան բան ... Շատ չէ, կարծում եմ, իրոք շատ չէ, նվազագույնն է ու շատ ավելի քիչ ջանք պահանջող, քան այն ամենը, ինչ անում ենք այսօր ինքներս մեզ հետ։</div><div><br /></div><div><b>Չորեքշաբթի, կեսօր, Մարատ</b></div><div><br /></div><div><b>Հ.Գ.</b> Չգիտես ինչու շատ ավելի անորոշ եմ նայում հիմա ամեն ինչին, քան նայում էի, նույնիսկ երբ երկիրն էի լքել ուզում, իսկ հիմա չեմ ուզում, ինչու լքեմ, իսկ Բագրատունիներ ով կառուցի, մյուսները չեն ուզում, մյուսները նրանց մասին եթե լսել են անգամ, ապա իրենց Բագրատունիների հաջորդ չեն պատկերացնում, չգիտեմ, իրոք չգիտեմ ...</div><div>--</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-4758393779238779655?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-73403745293424613992011-12-25T03:18:00.006+04:002011-12-25T11:40:24.865+04:00<a href="http://1.bp.blogspot.com/-NOTD6rQbs1w/TvZefV-_dYI/AAAAAAAAAGQ/axF262hQ3Pc/s1600/48839969_54.jpg"><img alt="" border="0" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5689839071799506306" src="http://1.bp.blogspot.com/-NOTD6rQbs1w/TvZefV-_dYI/AAAAAAAAAGQ/axF262hQ3Pc/s320/48839969_54.jpg" style="cursor: hand; cursor: pointer; float: left; height: 211px; margin: 0 10px 10px 0; width: 320px;" /></a>Մի հարյուր տարի կլինի, ինչ բլոգում գրառում չեմ թողել: Կարոտել էի բլոգը:<br /><br />Երևի մի 100 տարի էլ չէի թողնի, եթե <a href="http://www.youtube.com/watch?v=mDoS30D16BQ&amp;feature=share">Youtube-ում</a> չդիտեի Արմքոմեդու տղեքի, Մեկ ազգի համանախագահի ու բլոգեր Փղի բանավեճը:<br /><br />Ավելի ճիշտ, բանավեճ չկար էլ. Մեկ ազգի համանախագահը մեղադրում էր ու վիրավորում Արմքոմեդու տղեքին, թե ինչու են վերջիններս ծաղրել իր կառույցի «ազգանվերահայաստեղծ» պաստառները: Նրանք էլ արդարանում էին, թե մենք հարգում ենք դրանցում ամփոփված գաղափարները (գոնե մեծ մասը), ուղղակի մատուցման ձևն է տհաճ:<br /><a name='more'></a><br />Բլոգեր Փիղն էլ (Տիգրան Քոչարյան) ինչ-որ չեզոք դիրքորոշում ուներ. կողմ էր Մեկ ազգի գաղափարներին ու դրանք քարոզելու մեխանիզմներին (որոշ բացառություններով), ուղղակի մեկ-մեկ դիտղություն էր անում համանախագահին` ավելորդ տաքարյունության և բանավեճի կանոնները խախտելու համար:<br /><br />«Մեկ ազգի» ելույթը կանխատեսելի էր. պարզունակ պաստառների վերաձևակերպում: Փոխարենը, անսպասելի էր բանախոսների արձագանքը:<br /><br />Պարոն համանախագահը բառացիորեն քլնգում էր օպոնենտներին` քանզի վերջիններս ծաղրել էին իր «ազգանվեր և հայրենասիրական գործը»: Ավելին, նա հայրենասիրության դասեր էր տալիս բոլորին, բացատրում թե ինչ է բարոյական նկարագիրն ու ամեն կերպ փորձում ապացուցել Մեկ ազգի գործունեության անսխալականությունը:<br /><br />Բանախոսներից ես չէի ակնկալում երկարաշունչ ու տրամաբանական բանավեճ: Ինձ թվում էր, որ մի պահ տղաներից մեկն ուղղակի կասեր.<br /><br />«Հարգելի համանախագահ, նախ, հայրենասիրությունը մեզ համար չի նույնանում բաց պորտերի, էրոտիկ կայքերի և համասեռամոլության դեմ պայքարի հետ: Այն նաև կույր պայքար չէ ընդդեմ աղանդների, և ոչ էլ Հայ առաքելական եկեղեցու կամ բանակի պարզունակ գովերգում: Այն նույնիսկ աշխատանքային պայմանագրերի անհրաժեշության քարոզ չէ:<br /><br />Մեզ համար հայրենասիրությունը նախևառաջ ՀՆԱ-ի աճ է, տնտեսության դիվերսիֆիկացիա, բարձր տեխնոլոգիաների և արդյունաբերությն խթանում, կրթական համակարգի բարելավումը: Եվ մենք խորապես թքած ունենք, թե այս գործին իր ավանդը բերող ՀՀ քաղաքացին սեռական ինչ կողմնորոշում ունի կամ էլ պորտի բացվածքի ինչ մակերես:<br /><br />Մարդիկ աղանդավոր են դառնում ոչ թե նախազգուշացնող «պլակատների» պակասից, այլ սոցիալական ծանր կացությունից: Ահա թե ինչու ենք մենք գնահատում ՀՆԱ աճը: Բացի այդ, «Փառք բանակին» կարգախոսներով բանակ չես բարեփոխի: Դրա համար պետք է հզոր տնտեսություն, գիտություն ու քաղաքացիական հասարակությունը: <br /><br />Իրականում, Ձեր պաստառներում չկա որևէ հայրենասիրական կամ ազգային կոչ: Այնտեղ կան միայն դատարկ ու պոպուլիստական ծեծված մտքեր և այդ պատճառով էլ մենք ծաղել ենք դրանք:<br /><br />Բացի այդ, դուք չէ որ պետք է մարդկանց բարոյականություն քարոզեք: Յուրաքանչյուր ոք ունի իրեն հարազատ արժեքները դավանելու և ցանկալի կենցաղ վարելու իրավունք, որն ամրագրված է սահմանադրությամբ: Մի խոթեք ձեր քիթն այնտեղ:<br /><br />Եվ վերջում, չհամարձակվեք վիրավորել մեզ: Դուք ինքներդ եք ապազգային և անբարոյական: Հաղորդավար, մեզ, խնդրում եմ, էլ երբևէ չհրավիրեք նման մակարդակի հանդիպումների:»<br /><br />Եվ ուղղակի լքեին սրահը:<br /><br />Նման պատասխան էի ես ակնկալում: Ինչէ, ստացա մոտավորապես սա` «Մենք Ձեր գաղափարներին հիմնականում դեմ չենք, ուղղակի արտահայտչամիջոցներն են վատը»: Մի խոսքով, արդարացում:<br />Թե այնտեղ ուր է գաղափար, այդպես էլ չհասկացա: Միայն պարզունակ ու ծեծված մտքեր:<br /><br />Վերջում էլ, Մեկ ազգի համանախագահը ամփոփիչ «ապտակ» հասցրեց` մերժելով Արմքոմեդու հետ համատեղ ինչ-որ նախագիծ անելու Փղի առաջարկը: Հասկանալի է, որ առաջարկը հումորային էր: Ինչ-որ է, ցանկալի կլիներ, որ առաջինը մերժեին տղաները:<br /><br />Մի խոսքով, խավարամտության հաղթարշավ, ընդ որում, բավական ստորացուցիչ, թեկուզև ինձ համար... Ցավալի է:<br /><br />Հայկ<br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-7340374529342461399?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Հայկ Զարգարյանhttp://www.blogger.com/profile/05695797883291254969noreply@blogger.com5tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-87993944404849634352011-12-21T13:23:00.002+04:002011-12-21T13:26:51.154+04:00Երբ աղքատության մասին են խոսում, ցանկացած երկրում, առաջին հերթին սոված մանուկներ եմ պատկերացնում։ Ոչ ծերեր, ոչ երիտասարդներ, միայն մանկուներ, ոչ այնքան մեծ ու ոչ այնքան փոքր, այնպիսիք, որոնք ինքները, ամենամեծ ցանկության դեպքում անգամ, չէին կարողանա հոգ տանել իրենց մասին։<br /><a name='more'></a><br />Հիշում եմ, երբ Գերմանիայում դեռ նոր-նոր էին սկսվում տնտեսական «դժվարությունները», ու շատ ավելի մեծ թվով ընտանքիներ էին հայտնվում եկամուտների այնպիսի մակարդակում, երբ պետք էր այն լրացնել պետական սոցիալական նպաստների համակարգով՝ նվազագույն կենսամակարդն ապահովելու համար, հասարակության մեջ ու հանրային հեռուստատեսությամբ հսկայական մի բանավեճ ծավալվեց, թե ինչքանով է երեխան մեղավոր, որ ընտանիքում ծնողները չեն կարողանում ավելի բարեկեցիկ լինել, ինչու պիտի այդպիսի ընտանիքները երեխաները չունենան բոլոր այն հնարավորությունները, որոնք ունեն բարեկեցիկ ընտանիքներինը։<br /><br />Ու պետությունը պարտավորվեց երեխաների համար այս հնարավորություններն ապահովել սոցնպաստի երեխաներին հատկացվող գումարային մասի մի փոքր ավելացմամբ՝ մեկ երրորդով։ Դա ծնողներին չէր տրվելու կամ էլ հսկվելու էր, թե ինչպես են այդ գումարները ծախսվելու ...<br /><br />Պետությունում գնահատեցին երեխաներին տրվող հնարավորությունների առավելությունը։ Այն հետո երաժիշտ, գիտնական, արհեստավոր, մտածող, երգիչ ... չգիտեմ էլ ինչ երեխա էր ստեղծելու։<br /><br />Պետությունը, իհարկե, վերացական չէ, պետությունը մարդիկ են, խմբեր, հասարակությունը, որը պատասխանատվություն է զգում իր, մյուսների ապագայի համար։<br /><br />Հիմա կհիշեք, իհարկե, ԽՍՀՄ-ը և այլն և այլն։ Իհարկե, միգուցե, չեմ բացառում, հաստատ, այդպես էր, ավելի բարեկեցիկ էր, ավելի արդար էր հասարակական բարիքների բաշխումը, ավելի մարդկային կամ ոչ մարդկային էր այն, արժեքներն էին ուրիշ, չգիտեմ, հիմա ինձ դա պակաս է հետաքրքրում՝ ԽՍՀՄ-ը չկա ... իսկ Գերմանիան, ահա, կա ... ու մենք էլ կանք՝ հետխորհրդային հանրապետությունները։<br /><br />Երեխաների ապագան մեր մոտ մի փոքր այլ է կարգավորվում, չգիտեմ ինչպես է կարգավորվում, բայց կարգավորվում է, հաստատ։ Հաստատ պետության մասնակցությունը նվազագույնի է հասցված դրանում։&nbsp;Հիմա կասեք՝ խաղաղ պայմաններ, անվճար հանրակրթություն, անվճար բուժսպասարկում ... էլ չհիշեցի։ Ես այսպիսի մասնակցության մասին չեմ խոսում՝ դա էլ չլիներ ու պըրծ ...<br /><br />Հա, իհարկե, բայց արդյոք հասարակությունը՝ ոչ անհատական ընտանիքների/գերդաստանների կամ քավոր/սանիկների մակարդակում, պատասխանատու է զգում իրեն երեխաների ու նրանց ապագայի համար։<br /><br />Ի՞նչ ենք կառուցում մենք՝ մեզ, մեր երեխաների համար։ Ես չաղ ու բախտավոր չեմ ուզում, ավելի շուտ բախտավոր ուզում եմ, բայց ոչ չաղ, ու բոլորի համար, ու պատասխանատու, ու պատասխանատվությունից չխուսափող ...<br /><br />Չորեքշաբթի առավոտ, Մարատ<br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-8799394440484963435?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-67023056006617908732011-12-20T12:30:00.000+04:002011-12-20T12:34:09.560+04:00Օրը ոչ մի կերպ չի ստացվում, չնայած դեռ սկիզբն է ... Չգիտեմ ինչու չի ստացվում, երևի նրա համար, որ ես եմ այդպես տրամադրված կամ ստացվելուն նպաստող ոչ մի բան առայժմ չկա։ Նույնիսկ երաժշտություն չեմ կարողանում ընտրել, որի տակ մշտապես աշխատում եմ, ոչ մեկի ռիթմը համապատասխան չէ չստացվող օրվա ռիթմին։ Արև էլ չկա, ամպամած է, դա էլ մյուս կողմից, մի խոսքով, անհանգիստ է, կարծես ինչ-որ մի բանի ես սպասում, ու չգիտես ինչպիսին է լինելու այն, դրանից էլ անհանգստանում ես ...<br /><a name='more'></a><br />Այսպիսի բաներ ...<br /><br />Դե հիմա մի փոքր գլոբալացրեք, շրջանակները մեծացրեք։ Ռիթմին էլ ուրիշ անուն տվեք, ասենք՝ կյանք կամ երկիր կամ հույսեր կամ ծրագրեր կամ նախաձեռնություններ կամ ...<br /><br />Հետո երաժշտության անունը փոխեք՝ ասենք կոնյուկտուրա կամ ենթակառուցվածքներ կամ կոնտեքստ կամ շրջապատ կամ իրականություն կամ ...<br /><br />Հետո արդեն ձեզ տեղադրեք այդ ամենի մեջ, ընտրեք փոփոխականները, ըստ ցանկության ու տեսեք ինչ կստացվի։<br /><br />Հետո փորձեք հասկանալ, ինչու է օրը ստացվում կամ չի ստացվում։<br /><br />Օրը հէչ, կմթնի, ի վերջո, չնայած առավոտվանից էր մութ, դուք մյուս փոփոխականների մասին մտածեք ... Արժի դրանք արդյոք մթնեցնել ...<br /><br />Չնայած քիչ հետո ընդմիջում է, մի բրդուճ քյաբաբ ու կոկա-կոլա, ու ամեն ինչ լավ է՝ չաղ ու բախտավոր ... ու հետո հնամյա խոհերը՝&nbsp;<a href="http://yavrumyan.blogspot.com/2010/07/blog-post_24.html">«Հայրենիքը հեռուեն պիտի սիրել»-ու</a>&nbsp;շուրջ ...<br /><span style="font-family: 'Trebuchet MS', Trebuchet, Verdana, sans-serif;"><span style="font-size: 22px;"><br /></span></span><br /><b>Երեքշաբթի կեսօրին մոտ, Մարատ</b><br /><br /><b>Հ.Գ.</b> Ֆեյսից առավոտ այսպիսի բան գտա՝&nbsp;<span style="background-color: white; font-family: 'lucida grande', tahoma, verdana, arial, sans-serif; font-size: 13px; line-height: 16px; text-align: left;">Детство - это та счастливая пора, когда бежишь ночью из туалета и радуешься, что тебя не съели :)</span><br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-6702305600661790873?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-25134356745857549042011-12-15T10:09:00.002+04:002011-12-15T22:14:39.157+04:00Երբ երկու օր առաջ <a href="http://yavrumyan.blogspot.com/2011/12/blog-post_7792.html">գրում էի ըմբոստության մասին</a>, այսօր պարզեցի, որ ըմբոստանալու խիզախություն չունեմ, ոչ թե նրա համար, որ խիզախ չեմ ու պլոճիկ չունեմ (մասնավորեցնեմ՝ ոչ ուղղակի իմաստով), այլ որովհետև պլոճիկների հետ հանցավոր համաձայնության եմ եկել ...<br /><a name='more'></a><br />Ու կարծում եմ, մեզանից շատերն են հանցավոր համաձայնության եկել սեփական խղճի հետ, որպեսզի կարողանան հեշտ ու հանգիստ՝ հանգիստ խղճով, աչք փակել այն ամենի վրա, ինչի պատճառով արժեր ըմբոստանալ ու փորձել փոխել այն։<br /><br />Երկար էի մտածում, ճանապարհին, մինչև «հանցագործության վայրից» աշխատատեղ էի քայլում, ինչու վարվեցի այնպես, ինչպես վարվեցի։<br /><br />Իսկ խղճի հետ հանցավոր համաձայնությունը (այն փոքր կամ մեծ չի լինում, պարզապես լինում է) սա էր՝ հարց բարձրացնելու հնարավորություն ունեի, որից չօգտվեցի, չխիզախեցի։<br /><br />Իսկ պիտի հարցնեի՝ հավատում եք այն ամենին, ինչ ասում եք՝ որպես մարդ, որպես երկրի ամենախոշոր ու կարևոր կազմակերպություններից մեկի ղեկավար, մենեջեր։ Էլի պիտի հարցնեի, թե պատրաստ է արդյոք նա հանրային պայմանագիր կնքել այդ կազմակերպության աշխատակիցներից յուրաքանչյուրի հետ, որ առաջիկա մի քանի տարիներին ինչ-որ բան կփոխի դեպի լավը։ Ինչպիսի՞ տեսք ունի այդ լավը նրա համար, ու ի՞նչ կլինի, եթե հանրային այդ պայմանագրի պայմանները նա խախտի։ Ես միայն կկորցնեմ տարիները ու ստիպված կլինեն նույքան անհաջող պայմանագիր կնքել էլի նրա հետ, թե անորոշ հույսերով ուրիշ մեկի հետ ... Հարցերը, կարծում եմ, շատերին կարելի է տալ ...<br /><br />Չհարցրեցի, որովհետև պատասխանները գիտեի, իհարկե, ոչ 100%-անոց ճշգրտությամբ, բայց գիտեի։ Իմ ու շատերի ձևակերպմամբ ու ընկալմամբ.&nbsp;«Փող չկա, քիչ է, դժվար է, առաջարկեք, դրա շուրջ կմտածենք կամ կանենք, անում ենք, սպասեք, ճգնաժամային է, էլի դժվար է, փող չկա»՝ փող, փող, փող,&nbsp;չեմ կարծում, որ այս տրամաբանությունից դուրս պատասխաներ կլինեին։<br /><br />Չնայած պիտի հարցնեի, մարդ ես, մեկ էլ տեսար ... Չհարցրի, որովհետև նույքան ազնիվ չեմ ինքս ինձ հետ, չխիզախեցի, որովհետև՝ զահլա չկա, միևնույն է, չի փոխվելու, չեմ հավատում, անտարբեր եմ ...<br /><br />Ախր խնդիրը ֆինանսները չեն, վաղ կամ մյուս օրը միգուցե ինչ որ մեկը կառավարությունում որոշի, որ արժե այս կամ այն ոլորտն ավելի շատ ֆինանսավորել, հետո գանձապահը քեզ կրկնակի կամ եռակի աշխատավարձ կհաշվի ու կհանձնի, բայց թե նույն արագությամբ դու աշխատանքի քո արտադրողականությունը չես կարողանա կրկնապատկել կամ եռապատկել, որովհետև այդ կամ այն ոլորտի առանձնահատկությունն է այդպիսին։<br /><br />Աշխատանքի արտադրողականությունը բարձրացնելը տարիներ է պահանջում, մի քանի տարիներ։ Դրա համար պիտի սկսել հիմա, քանի դեռ չես կորցրել այն, ինչ, լավ-վատ, բայց ժառանգել ես։ Լավ-վատ՝ բայց որոշ խանդավառ երիտասարդներ ամսական նախ 7 հազ. հետո 9 հազ. դրամով ժամանակին իրենց աշխատանքի արտադրողականության բարձրացման վրա աշխատել են ու հույսեր կապել, թե այդ «լավ-վատից» միայն լավը կլինի։ Այսօր հաստատ ամուսնացած երիտասարդ չեք գտնի, որը կհամաձայի այդպիսի աշխատավարձով աշխատել ... չնայած, կգտնեք երևի, եթե նույն տեմպերով շարունակեք ...<br /><br /><b>Հինգշաբթի առավոտ, Մարատ</b><br /><br /><b>Հ.Գ.</b> Միևնույն է, երկիրդ երկիր չէ ... ինչո՞ւ չէ, դժվար է ասել ... վերաբերմունքն է պետք փոխել, ինքներս մեր հանդեպ վերաբերմունքը՝ որ հետո էլ երկիրը՝ այսինքն՝ մենք, փոխվենք ...<br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-2513435674585754904?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-22138176212131315112011-12-13T11:23:00.001+04:002011-12-15T00:35:56.435+04:00«Սօրվի, օր մարդ դառնաս, օր ուրիշի վօդների տագը չլվաս» և «Տիրովին տերն է տարե, ՚անդերին՝ գելը» ... էս մտքից մտկից ու կարոդից գիշերվա կեսին զարթնա, հեդո գնացի բաժագմ ջուր խմելու, հեդո էգա քնելու, բայց դե չէղավ։<br /><a name='more'></a><br />Դե հասկըցակ, երևի՝ կյանկը, անցած տարիները հասկընալու փորձ են էս իմաստությունները, հասարագ, ՚ամեն օրվա իմաստություններ։ Ըդոնք կոնկրետ իրադարձությունների ու կոնրետ մարդկանծ ու կյանկի կոնկրետ պահերի վրա սարքած իմաստություններ են։ Պարզ, բարի, հասարակ, բայց խորունգ՝ շադ խորունգ։<br /><br />Ժողովրդական իմաստություն ըսածը քիչ է սոնց համար։ Իրանք կոնկրետ ու շադ հարազադ մարտիգ են, ՚իրանծից քանիսը հըմի չկան։ Իհարգե, մեր հոգու մեջ ՚իրանք կան, բայց դե ընպես՝ իրագան չկան, կարոդը ստեղ է։<br /><br />Հեդո կարոդն ընդեղ, է օր կսկսես ՚իրանց քիչ-քիչ մոռանալ։ Քեզի կթվա, թե չես մոռանա, բայց դե, սկզբից դեմքը, հեդո ձենը, հեդո ՚իրանց կհիշես մենագ ընտհանուր, շրջապատի մեջ, անէացող, շրջող, քայլող, կուխնին, տելեվիզոր՝ թուրքական սերիալներ, հեդո հայատը, հեդո անէացող ընտհանուր գծերով, հեդո կմնան մենագ բառեր, հեդո կզգաս, օր կկարոդնաս, հեդո սառը քար, ուրցի հոտ, վառվող կրակ յէրգաթի թասի մեջ, խունգ ...<br /><br />Հեդո կզգաս, որ շադ բան չէս հասցրել, հեդո կմդաձես, կարող է ըդպես հենց հըմի կէնէմ, ըդկան հարազատ մյուս մարդկանց հեդ։&nbsp;Դե արի ու գլուխ հանէ։<br /><br />Հեդո կըմդաձես, ՚իրանց փորձը ուրիշ կյանքի համար էր, վօչ մէր, բայց թե, դժվար, չիդեմ։ Փորձը հէչ, գլխավորը մարդիկ էղնին կողկիտ ...<br /><br />՚իրեկշապտի ՚առավոդ, Մառատ<br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-2213817621213131511?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-16230889642155094572011-12-12T11:42:00.000+04:002011-12-12T11:45:04.947+04:00Ստեֆան (կամ Շտեֆան կամ Ստեփանոս։) Հեսսելի «Ըմբոստացեք»-ն էի նայում կամ թերթում, ավելի շուտ կարդում։ Արժեր, ժամանակն իզուր չէր, առավել ևս, որ անելու բան էլ չունեի, ավելի շուտ՝ անելու բան անելու զահլա չունեի։ Պատկերացրեք, երբեմն այդպես էլ է լինում, երբ թքած ունես ամեն ինչի վրա, վայելում ես միայն կարդալու հաճույքը, ու կարդացածն էլ իրոք արժանի է դուրս գալիս։ Ջա՜ն եմ ասել։ Բայց «ջան»-ի մասին չէի ուզում։<br /><a name='more'></a><br />Ըմբոստության մասին էր, ինչպես վերնագրից կռահեցիք (բնօրինակով՝ INDIGNEZ VOUS!, գերմաներենով՝ Empört Euch!)։ Ըմբոստության, որը զայրույթից էր գալիս, իսկ զայրույթն էլ հուսահատությունից, իսկ հուսահատությունն էլ, փոխել, ամեն ինչ փոխել՝ պարզ ու մարդկային ու երեխայական ու բնազդային ուզենալուց, ոչ անգամ ցանկանալուց։ Մոտավորապես ծծկեր երեխայի լացի տրամաբանությամբ, պարզապես լացի գործիքին հասուն տարիքում այլընտրանքի շատ ավելի մեծ հնարավորություններ են առաջարկվում։<br /><br />Հեսսելն իր ըմբոստացեքը Դիմադրության շարժման սեփական օրինակով էր պատմում՝ Հեսսելը նրա ակտիվ մասնակիցներից էր, նաև Դիմադրության շարժման էությունը, գաղափարը տարածող իդեոլոգներից։<br /><br />Նա բոլորին, չնայած հիմնականում երիտասարդներին, էր կոչ անում ըմբոստանալ, նայել ու փորձել տեսնել ու հասկանալ ու ինչ-որ մի բան անել, չնստել ու չսպասել, շարժվել, փոխել։ Հետաքրքրի էր, որ խրատական տոնով չէր այս ամենը՝ տեսեք, մենք, երիտասարդներս, ժամանակին, ինչեր էինք անում, դուք, հիմա, անբան ...։<br /><br />Չէ, ավելի նուրբ էր ու ավելի խորը։ Մոտավորապես՝ ժամանակին ֆաշիզմն էր, այն բոլորի աչքի առջև էր, տեսանելի, շոշափելի, շատ ավելի հեշտ էր դիմադրության շարժումը տեղ հասցնել, որովհետև կարելի էր շոշափել, թե ինչին էին ընդդիմանալու, ի վերջո։Հիմա շատ ավելի բարդ է ու խճճված ու ոչ այնքան միանշանակ, բայց թե դրանից դիմադրության արժանի երևույթները չեն անհայտանում, դրանք պարզապես այլ են բնույթով, ինչպես և այլ են պետությունները, հասարակությունները, ի վերջո՝ մարդիկ, որոնք էլ պիտի ըմբոստանան։ Այլ են նաև էլիտաները, որոնք և ստեղծում են ըմբոստության արժանի խնդիրները։Հենց խնդիրների ներկայացման մեջ էր փոքրիկ այս գրքույկի ամբողջ «չամիչը»։ Այն եվրոպական էր, ավելի շուտ՝ ֆրանս-գերմանա-եվրոպական։<br /><br />Կարդում ես, ու նախ ապշում, հետո զարմանում, հետո փորձում հասկանալ, հետո կարդացածի շուրջ իրական պատկերներ են գալիս, գոնե գերմանականի մասով, հետո ֆիլմերից կադրեր՝ արդեն ֆրանսիականի մասով ու հետո հասկանում ես, թե մարդիկ «օդի մեջ» չեն գրում, գրում են այն, ինչով ապրում են, ինչով ուզում են ապրել, ինչն իրոք ուզում են փոխել, որովհետև իրենց են ուզում, իրենց կյանքն են ուզում, իրենց ապագան ու իրենց երեխաների ապագան են ուզում փոխված տեսնել։ Հետո էլ՝ ամբողջ մարդկությանը։<br /><br />Ամբողջ մարդկությանը մի կողմ թողնենք, ես, միգուցե, ֆրանս-գերմանա-եվրոպական չեմ ուզում։ Ես ուզում եմ այն ինչ ես եմ ուզում, որպես երեխա եմ ուզում, ես ֆրանս-գերմանա-եվրոպական չեմ մեծացել ու վատ էլ չեմ մեծացել։ Սրա շուրջ արժե մտածել, թե չէ «ինտեգրվել կամ որդեգրել կամ ընդունել կամ տեղայնացնել կամ ... եվրոպական արժեքներ» հաստատ կհասցնենք, եթե իհարկե հ/կ չես ու այդ ամենին մակերեսայնորեն, ավելի շուտ՝ այլ առաջնայնություններով չես նայում։ Դե հասկացաք, ինչ նկատի ունեի, «քյառթու միսիոներությունը»։<br /><br />Մեկ այլ կողմ էլ կա այս ամենում՝ հենց գրքի առկայությունն ու գերմաներեն խմբագրականը ու նախաբանում խմբագիր/թարգմանիչների հիմնավորումը, թե շատ ուզեցինք թարգմանել գերմաներեն, որ գերմանախոս զանգվածին հասանելի լինի այն, ինչ Հեսսելն է ասում, որ գերմանախոսները նույնպես կարողանան կարդալ կարևոր հնչող կամ թվացող կամ իրոք կարևոր՝ հասարակական շարժեր, զարգացումներ, միտումներ բացատրող կամ դեռ բացատրելիք գաղափարներ կարդալուց, ընկալելուց, միգուցե և հետևելուց։ Վերաբերմունքը զգացի՞ք։<br /><br />Հետաքրքիր էր, որ ինչ-որ ուղեցույց չէր՝ Հեսսելի ասած «անգլոսաքսոնական», թե ինչպես պետք է տարածել «ժողովրդավարական արժեքները», ինչպես հեղափոխություն անել։ Գոհ եմ ուղեցույցներից, ուղեցույց ինչքան ուզեք, երևանյան առաջին տարիներին քյուչի ուղեցույց էի սովորում։ Դե պիտի ինչ-որ կերպ քյուչում յոլա գնայի, մինչև հասկացա, որ կարելի է և թքած ունենալ քյուչի ու իր ուղեցույցի վրա։<br /><br />Հեսսելն ուրիշ բան էր առաջարկում, իհարկե, նա դա «ֆրանս-գերմանա-եվրոպական» էր պիտակում, բայց թե այն համամարդկային, ավելի շուտ մարդկային-գիտակցված-բնազդային է։ Ապրել այնպես, որ արժանավայել լինի, արժանավայել քո ու ուրիշների համար, ապրել սեփական հաշվին, ոչ ուրիշների, խաղաղ ապրել՝ հոգում ու նյութական աշխարհում, առանց բռնության ըմբոստանալ ու աշխարհն ավելի լավը դարձնել, հեռուն նայել։<br /><br />Կհարցնեք, իհարկե, պիտի հարցնեք, իսկ ինչո՞ւ ըմբոստանալ, ինչի՞ վրա զայրանալ։<br /><br />Հեսսելն ասում էր՝ պտտվեք ու նայեք աջ ու ձախ ու փնտրեք, հաստատ կգտնեք։Դե որ կգտնենք, դա հաստատ, բայց կզայրանա՞նք արդյոք, կուզենա՞ նք ըմբոստանալ, կուզենա՞ մեզանից յուրաքանչյուրը ...<br /><br /><b>Երկուշաբթի առավոտ, Մարատ</b><br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-1623088964215509457?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-53651747859692489192011-12-07T09:09:00.001+04:002011-12-07T16:04:51.043+04:00Երկար էի մտածում, թե ինչ գրեմ, դեկտմբերի 7-ն է։ Պիտի գրեի, սա իմ տարբերակն է հիշատակի ու հարգանքի տուրք մատուցելու։ Հետո երկար հիշում էի, թե ինչ էին ասում մեր մեծերը, այս դեպքում, երբ հարգում էին զոհերի հիշատակը։ Այդպես էլ չհիշեցի, փոքր էի, չնայած ոչ այնքան փոքր, պիտի որ կարողանայի հիշել։<br /><a name='more'></a><br />Չնայած հիշում եմ, կարծես հատվածական կադրեր։ Տարբեր կադրեր։ Վախեցնող, ոչ թե սարսափեցնող, այլ վախի զգացում առաջացնող։ Հետո պատմություններ՝ փրկված ու ամբողջապես «մարած» ընտանիքների մասին, կիսով չափ փրկված ընտանիքների մասին, դպրոցում մնացած իմ հասակակիցների մասին։<br /><br />Հետո հիշեցի մորուքով, քառասունք պահող տղամարդկանց մի ամբողջ, մի ամբողջ, մի ամբողջ ազգ, լացող պապիկներ ու հայրեր, դա արդեն Լեննագանում, նույն օրը, երկրաշարժից մի քանի տասնյակ րոպե անց։ Փոշի, աջ ու ձախ վազող մարդկանց, բետոններից բլուրներ, շատ, շատ, ահավոր շատ բլուրներ, հետո թեքված ու իրար վրա եկած Եռանգյունու երեք բարձրահարկերը։ Հետո Ունիվերմագը, հետո ...<br /><br />Մեքենայի պատուհանից, հետո անընդհատ ուշաթափվող մորս. չէի հասկանում, թե ինչքան ծանր էր այս ամենը գիտակցելը։ Հետո մարդկանց ու նրանց պատմությունները, թե ում գտան, հոգոցներն ու մտահոգությունը, թե չեն կարողանում փլատակներից գտնել, հանել մարդկանց, հետո հոգու հանդարտությունը, թե կարողացան գոնե առանձին շիրիմ ապահովել իրենց հարազատներին։ Հիշում եմ տխուր ձայնագրությունը, ինչ-որ ղողանջների տակ ինչ որ չափածո էր՝ զոհերի հիշատակին։<br /><br />Հիշեցի, թե ինչ էին խմում մեր մեծերը՝ անմեղ զոհերի հիշատակի ու նրանց հոգու հանգստության համար։<br /><br /><b>7-ը դեկտեմբերի, առավոտ, Մարատ</b><br /><b><br /></b><br /><b>Հ.Գ. </b>Երկու նկար, ռեժիսոր Լևոն Մինասյանից՝ <i><a href="http://vimeo.com/24570039">Lux Aeterna</a></i>&nbsp;և <i><a href="http://vimeo.com/24571929">Terra Emota</a></i>, անպայման նայեք։<br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-5365174785969248919?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-28299297126475290112011-12-05T14:01:00.001+04:002011-12-05T15:22:24.644+04:00Երեկ ֆիլմ էի նայում, <a href="http://www.facebook.com/hakobyan.grigor">Գրիշան</a>&nbsp;խորհուրդ տվեց, իր համար հատուկ հայերեն եմ գրում՝ <a href="http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D1%91%D1%82%D1%8B_%D0%B2%D0%BE_%D1%81%D0%BD%D0%B5_%D0%B8_%D0%BD%D0%B0%D1%8F%D0%B2%D1%83_(%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC)">«Թռիչքներ երազում և արթմնի»</a>։ Հաստատ նայել էի, փոքր ժամանակ, բոլոր ֆիլմերը նայում էի, որոնք ցույց էր տալիս մեր աղքատիկ հեռուստատեսությունը։ Վերջում հիշեցի, երբ Յանկովսկին սկսեց դեզերի արանքով վազել։ Ինչ հետաքրքիր էր, բայց։<br /><a name='more'></a><div><br /></div><div>Վերջաբանը ինչ-որ կիսատ մնաց, մինչև վերջ Ռոման Բալայանի մտահաղացումը ապաայլագրել չհաջողվեց, կամ էլ հաջողվեց, որովհետև ֆիլմը յուրահատուկ մի տրամադրություն ստեղծեց։<br /><div><br /></div><div>Իսկ ստեղծեց. ինչ-որ մի պահի ամեն ինչ անիմաստ է դառնում, ոչ մի բան պետք չէ։ Ինչո՞ւ ... դե, ինչպես միշտ, Աստված գիտի։</div><div><br /></div><div>Քառասունին մոտ էր հերոսը։ Չնայած լինում է, անկախ քառասունից, ժամանակ առ ժամանակ՝ ոչ մի բան պետք չէ, սկսում ես քայլել ու քայլել ու քայլել, գլխավորը, որ արևոտ լինի ու արևից խանձված խոտի հոտ գա։</div><div><br /></div><div>Երևի սա մնաց ֆիլմից ... ։ Կհարցնեք՝ իմա՞ստ։ Աստված գիտե։</div><div><br /></div><div><b>Երկուշաբթի կեսօր, Մարատ</b><br /><br /></div></div><div><b>Հ.Գ.</b> Երևի ամենշատն են իմաստ փնտրում, հետո հոգնում ու հաշտվում ու դադարում, հետո նորից։<br />--</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-2829929712647529011?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-65304027521293844982011-12-01T14:08:00.001+04:002011-12-01T14:11:23.270+04:00Կառավարության աշխատակազմի ղեկավար <a href="http://www.mediamax.am/am/authors/1234/">Դավիթ Սարգսյանը Mediamax.am-ում սյունակ ունի</a>, որի տակ ժամանակ առ ժամանակ նոր գրառումներ են հայտնվում: Վերջին <a href="http://www.mediamax.am/am/column/12173/">սյունակը խոսքի ազատության մասին էր</a>։ Այս առումով հատկանշական է հենց սյունակի գոյությունը։ Սյունակի վերջում անպայմանորեն նշվում է, որ Դավիթ Սարգսյանը ՀՀԿ անդամ է։ Չգիտես ինչու է նշվում, առավել ևս, որ նա նժդեհականությունից չի գրում, իսկ ինչ գրում է, բավական հեռու է անգամ նեոնժդեհականությունից, եթե այդպիսին կա, իհարկե։<br /><a name='more'></a><br />Հայաստանյան իրականությունում շատերը նրան «վարչապետի թիմի» անդամ են համարում՝ ո՛չ կլանի, ո՛չ թայֆայի, ո՛չ մերձավորների, ո՛չ էլ խնամի-ծանոթ-բարեկամի, պարզապես թիմի։<br /><br />Ելնելով սյունակի բնույթից՝ գաղափարները պիտի որ ինչ-որ առումով տարածում ունենան հենց այդ թիմի շրջանակում, պիտի որ խորթ չլինեն նույն այդ շրջանակում քննարկումներին։Կարծիքների, տեսակետների, զարգացումների պատահական արտահոսքերի, կիսապաշտոնական հայտարարությունների մշակույթը հայաստանյան իրականությունում «դեղին լուրիկների» մակարդակում է դեռ։ Իսկ սյունակն այս առումով է հետաքրքիր նաև։&nbsp;<br /><br />«Այս ի՞նչ է կատարվում Հայաստանում։ Պարզապես ամենօրյա աշխատանք։ Աշխատանք, որն ապահովում է «նոր» տնտեսության ձևավորում, աշխատանք, որն ապահովում է «նոր» հասարակության ձևավորում։ Դանդա՞ղ է... Ճի՛շտ ենք անում, որ ուզում ենք այսօ՛ր ու միանգամի՛ց»։Սա սյունակի վերջին հատվածն է։<br /><br />Երբ ամենօրյա աշխատանքից է խոսվում, ենթադրում եմ, որ այդ աշխատանքը հետևողական է ու ոչ ցաքուցրիվ, իրավիճակային։ Ինչպիսի տնտեսություն է այն ձևավորում, մասնագիտական վերլուծությունների կարիք ունի, գլխավորը, որ շարքային կամ «նոր հասարակության» հասարակ քաղաքացին սեփական կաշվի վրա զգա «նոր տնտեսության» բարիքները։<br /><br />«Դանդաղի» դեպքում, իհարկե դանդաղ է։ Բայց ոչ նրա համար, որ «ուզում ենք այսօ՛ր ու միանգամի՛ց»։&nbsp;Հասարակ քաղաքացիներից շատ քչերն են կամակոր երեխաներ, այն էլ՝ պահանջատեր։<br /><br />Միևնույն է, դանդաղ է։ Իսկ դանդաղ է, որովհետև հասարակությունն իսկապես նոր է, ու այն ավելի ու ավելի է նորանալու։ Այն հասարակություն է, որը մեծացել է sms-ներ ու email-ներ ուղարկելով (երբ ընդամենը մի քանի վայրկյան հետո պարզ է՝ դրանք, տես, հասել են, թե ոչ)։&nbsp;<br /><br />Այն հասարակություն է, որը մեծացել է համակարգչային խաղեր խաղալով, երբ յուրաքանչյուր կոճակի սեղմումը ինչ-որ գործողություն է ենթադրում խաղում, ու հենց արագությունից ու արագ կողմնորոշումից է կախված՝ ինչպիսին կլինի խաղի արդյունքը։<br /><br />Հասարակություն, որը տեղեկացված լինելու խնդիր չունի, պարզապես ընտրում է, որտեղից՝ մամուլ, ինտերնետ, «Հ1» թե արբանյակային ալեհավաք։ Հասարակություն, որի համար գիտելիքը սահմանափակ չէ՝ էլեկտրոնային գրքերը շատ ավելի հասանելի են, քան երբևէ։<br /><br />Իսկ այս ամենը սկիզբն է միայն։<br /><br />Ստացվում է հասարակություն, որն արագ արձագանքի է սպասում, ինչպես sms-ի ու email-ի պարագայում, որն իր գործողությունների արդյունքի է սպասում, ինչպես համակարգչային խաղերի դեպքում։ Իհարկե, կասեք թե սա իրականություն է, համակարգչային խաղ չէ։Ժամանակի, քայլերի, պատասխանատվության գիտակցումն ու արդյունավետ օգտագործումն ամենացավոտն է այս հասարակության մեջ։<br /><br />Հոսնի Մուբարաքը երկրի խորհրդարանում վերջին ելույթներից մեկի ժամանակ կատակում էր՝ չլինի մտածում եք, թե պիտի թողնեմ ամեն ինչ ու փախչեմ երկրից, խելքի եկեք։ Ծիծաղում էին բոլորով... <br /><br />Մարատ, <a href="http://www.orakarg.am/index.php/opinion/46-editorial-and-other/1755-sms-email-mario.html">«Օրակարգ», թիվ 52</a><br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-6530402752129384498?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-6422273468208303162011-11-30T19:46:00.001+04:002011-11-30T19:55:07.500+04:00Մինչ տուն կգնամ, ասի երկու տեղ գրեմ։ Չգիտեմ ինչ եմ գրելու։ Հոգնած էլ չեմ, չնայած օրը երկար էր ու էլի երկար,&nbsp;չէ՝ եմ։&nbsp;Չնայած հիմա արդեն իմացա։ Աշխարհը հարաբերական է, ահավոր հարաբերական, ճիշտ, դուզ, ուղիղ բաները՝ միանշանակ չեն դրանք։ Դեպի ուր ուզում ես ծռի։ Հիմա կասեք արժեքները նենգափոխում ես ու նման բաներ։<br /><a name='more'></a>Ի՞նչ է նշանակում &nbsp;նենգափոխում։ Ես էլ գլուխ չեմ հանում։ Կարևոր է, թե դու որ կողմից ես։ Այ հենց պարզեցիր որ կողմից ես, էլ նենգափոխում չէ, արդեն կողմ ես կամ -կիր։<br /><br /><b>Չորեքշաբթի իրիկուն, Մարատ</b><br /><b>--</b><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-642227346820830316?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-76742239445749723312011-11-24T10:26:00.001+04:002011-11-24T10:31:20.716+04:00Երբ Նվեր Մնացականյանը «Շանթ»-ից տեղափոխվեց Հ1, ArmComedy-ում կատակեցին, թե «Նվերը, որը հեռուստատեսության աշխարհում հայտնի է նորմալ մարդու դեմք ունենալու բացառիկ հատկությամբ, այսուհետ ներկայացնելու է Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերությունը»: Խոսքը, իհարկե, անտրոպոմորֆիկ հատկանիշների մասին չէր, այլ կապույտ էկրանի այն կողմից հնչող ձայնի իմաստի, իմաստավորվածության, բովանդակության, հանրային տրամադրություններն արտահայտելու կարողության ու ցանկության։<br /><a name='more'></a>Նախապատմությունը չէր լինի, եթե իհարկե պրն Մնացականյանը հեղինակային «Հարցազրույց» հաղորդաշարում զրույցի չհրավիրեր ՀԱԿ-ի համակարգող Լևոն Զուրաբյանին, ու հարցազրույցն էլ լայն քննարկումների տեղիք չտար իմ շրջապատում ու սոցիալական ցանցերում։<br /><br />Հեղինակային իրավունքների պահպանմամբ, առանց հեղինակի անունը նշելու՝ մեկ մեջբերում այդ քննարկումներից. «Բայց Նվերը, ախր, էն դերը, որը պիտի կատարեր, կատարել չի կարող: Համեստ, նորմալ մարդ ա թվում իրականում: Նենց որ, Հ1-ը սխալվեց, որ Զուրաբյանին կանչեց, որովհետեւ Զուրաբյանն ակնհայտ Հ1-ին կրեց»։<br /><br />Ամենը չէ, որ հանգում է կրել-չկրելու, հաղթել-չհաղթելու տրամաբանությանը։ Քաղաքականության մեջ, միգուցե, արդյունքն ավելի կարևոր է, քան ընթացքը։ Չնայած վերջին երեք տարիները ցույց տվեցին, որ երբեմն ընթացքը շատ ավելի կարևոր է, գոնե այս պահի ընթացքը, համեմատ այն արդյունքի, որը կարող էր ապահովվել էլի այս պահին։<br /><br />Բուն հարցազրույցի դեպքում՝ երկու խնդիր։<br /><br />Նախ՝ Հանրայինում հայտնվեց ՀԱԿ-ը։ Թե ինչու հայտնվեց, սա մի կողմ, ինչու հիմա հայտնվեց՝ սա էլ մի կողմ, մի՞թե Հանրայինն էլ է միացել «ազատ, արդար ընտրություններ» կազմակերպելու և «ընտրությունները հեղափոխություն են լինելու» գործին՝ սա էլ մի կողմ։ Այս պահին միայն ամրագրենք, որ ՀԱԿ-ը հայտնվեց Հանրայինում։<br /><br />Երկրորդ՝ «Հարցազրույց»-ի հանդիպմանը նախապատրաստվել էր թե՛ Հանրայինը, թե՛ ՀԱԿ-ը։ Անգիր արած տեքստով, թույլ աշակերտի պես, ով ոչ մի կերպ չի ուզում լսել հարցը, որը շեղում է տեքստից, Լևոն Զուրաբյանն անընդհատ կրկնում էր այն, ինչ անընդհատ ասվում էր վերջին այս տարիներին։ Նվեր Մնացականյանն էլ, արդեն ուսուցչի դերում, որն ամեն կերպ փորձում էր աշակերտից մի երկու բառ քաշել, փորձում էր հասկանալ՝ ՀԱԿ-ը գնալու է ընտրությունների, թե չի գնալու, Իջևանի քաղաքապետի ընտրություններում ինչու եղավ այն, ինչ եղավ, ու էլի ինչ-որ ոչինչ չասող հարցեր։<br /><br />Պրն Մնացականյանն այդպես էլ իր պատասխանները չստացավ։ Նա էլ էր իր հարցերն անգիր արել ու ոչ մի կերպ չէր ուզում տրամաբանել, որ Լևոն Զուրաբյանը նույնպես չէր ուզում տրամաբանել ու հեռուստաեթերը դիտարկում էր որպես միակ հնարավորություն՝ հանրության ավելի լայն հատվածին հասցնելու ՀԱԿ-ի հանրահավաքները, հասցնելու այն, ինչ լսելը սահմանափակվել է նույն հանրության համար։<br /><br />Այս ամենն ավարտվեց նրանով, որ ոչ մի բանով չավարտվեց։ Հերթական դատարկ «Հարցազրույց»-ը։ Դատարկ՝ նոր գաղափարների, նոր մտքերի, նոր լրագրության, առհասարակ նորի տեսանկյունից։<br /><br />Ինչ ստացավ հեռուստադիտողը, ինչ ստացավ հանրությունը, որի համար ու որի հարկերով Հանրայինը պարզապես օրեր է մթնեցնում եթերում։<br /><br />Հեռուստադիտողը, որը «կրել-չկրելով» չէր տարված, ոչ մի բան էլ չստացավ։ Ով դրանով էր տարված՝ կա՛մ Լևոն Զուրաբյանի հաղթանակը տեսավ, կա՛մ Նվեր Մնացականյանի։<br /><br />Պատրանքները փակում են աչքերը։ Կրվեցին երկուսով էլ, կրվեց հանրությունը ու նա, ով հավատում է Հանրայինի ու ՀԱԿ-ի նոր դեմքին։<br /><br /><b>Մարատ, <a href="http://www.orakarg.am/index.php/opinion/46-editorial-and-other/1589-hak-nver-levon-community.html">«Օրակարգ», թիվ 47</a></b><br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-7674223944574972331?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-53372654725677173712011-11-23T09:27:00.001+04:002011-11-23T09:59:34.476+04:00Բարի պայծառ ու արևոտ ու սառը առավոտ է՝ ինչպես տանը։ Իսկ սա ուրախացնում է, հոգին բացում։ Ստիպում ոչինչ չանել ու հիանալ ու գնալ պատշգամբ ու սառել ու հիշել, թե ինչպես էիր սառում դպրոց գնալու ճանապարհին ու ոտքով ջարդում բոլոր սառցակալած պուճուրիկ ջրափոսերը՝ դեղնած ու սառցակալած ու եղյամապատ խոտերով պարուրված, ու հողի տարօրինակ գույն ունեցող սարի վրա։ Ու նորից ջրափոսեր փնտրում, որոնք մյուսները չէին ջարդել։ Հոգուն ուրախություն կարող է պատճառել ամենափոքր ու մանրուք թվացող երևույթն անգամ ...<br /><a name='more'></a><br />Նախաբանից հետո էլ չեմ ուզում գրել նրա մասին, ինչի մասին մտածում էի գրել։ Տրամաբանորեն հակառակ է կողմերում են դրանք։ Իսկ առավոտը շատ է պայծառ ...<br /><br />Պարզապես կմեջբերեմ, միգուցե հետո գրեմ.&nbsp;«վերջերս մտածում էի՝ ինչո՞ւ է ամեն ինչ վերջում հանգում «երկիրդ երկիր չէ»-ին։ Այնքան շատ են տեղերը, որտեղ պիտի կռվել, որ ստացվում է, որ ամեն ինչի հետ պիտի կռվել» ու «... նորմալ կյանքից են գողանում մեզ, գիտությունից, երկրից... (<a href="http://www.facebook.com/samvel.karabekyan">© Ս.Բ.</a>)»։<br /><br />Այսքան բան։<br /><b><br /></b><br /><b>Չորեքշաբթի առավոտ, Մարատ</b><br /><b>--</b><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-5337265472567717371?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-986915548424339322011-11-16T11:19:00.001+04:002011-11-16T11:22:10.607+04:00Աշխատանքային օրվա ավարտ, շենքի բակում վազվզող երեխաներ, շքամուտք։ Շքամուտքի դռանը սովորականի պես փակցված է էլեկտրաէներգիայի ամսական ծախսի ցուցակը՝ մուտքի բոլոր բնակիչների անուններով, վճարվելիք կամ էլ որպես կանխավճար վճարված գումարների չափերով, սպասարկող ընկերության կողմից տրամադրված բաժանորդի համարով, գիշերներն ու օրվա ընթացքում սպառված կիլովատտների չափով։<br /><a name='more'></a><br />Տվյալները, համաձայնեք, քիչ չեն։ Կարելի է մեկ անգամ ևս ճշտել՝ ով է բնակվում շենքում, կամ արդյոք բնակարանը մուտքում բնակվող բնակիչների սեփականությունն է։ Ով ինչքան է վճարում, ով է գիշերային կյանքը նախընտրում ցերեկայինից։<br /><br />Սա ակամա, «ձեռքի հետ», մինչև ցուցակում ցուցամատը սահեցնելով կհասնես սեփական անուն-ազգանվանը։Առավել հետաքրքրասերների համար հնարավորություններն ավելի շատ են։ Հասանելի են ոչ միայն էլեկտրաէներգիայի վարձերը։<br /><br />Մինչև վերջերս ArCa համակարգում առանց որևէ հավելյալ ջանքի կարելի էր ճշտել, թե բջջայինի այս կամ այն բաժանորդն ամսական ինչքան գումար պիտի վճարեր։ Այս կամ այն հեռախոսահամարի, սովորաբար «գոլդ», բաժանորդի անունը նույնպես հնարավոր էր իմանալ։Այս ամենը դեռ շարունակում է խաղ ու պար մնալ ֆիքսված հեռախոսակապի դեպքում։ Կոմունալ այլ ծախսերի մասին տվյալները նույնպես հեշտ հասանելի են, ոչ մի խոչընդոտ։<br /><br />Հիշեցնեմ՝ փողոցներում վճարային տերմինալներ էլ կան՝ շատ ավելի ընդարձակ հնարավորություններով։<br /><br />Եթե դուք էլի հետաքրքրասեր եք, սակայն մարդկային շփումն եք նախընտրում տեխնոլոգիական լուծումներից, ապա մոտենում եք ցանկացած բանկային կամ փոստային բաժանմունքի։<br /><br />Միգուցե հերթում մի փոքր սպասում եք, հետո մոտենում պատուհանին, աշխատակցուհուն ինչ-որ անուն-ազգանուն կամ հասցե թելադրում։ Խնդրեմ, կոմունալ բոլոր ծախսերի մասին տվյալներն արդեն իսկ հասանելի են ձեզ։<br /><br />Իհարկե, ավելի հավաստի երևալու համար ստիպված եք լինելու ինչ-որ գումար վճարել։ Բայց թե ստացված տեղեկությունները հաստատ կարժենան այդ մեկ կամ մի քանի տասնյակ հազարը ու կբավարարեն ձեր հետաքրքրասիրությունը։&nbsp;Առաջին բանկային անդորրագրից հետո հաջորդող բոլոր ամիսներին նույն հետաքրքրասիրությամբ կարող եք հետևել հաջորդող տվյալներին։<br /><br />Կարելի է իմանալ նաև ինչ-որ մեկի վարկի չափը այս կամ այն բանկում։ Ցուցումները նույնն են՝ մի փոքր հերթում սպասում, մոտենում աշխատակցուհուն...։ Հաշվի առեք, որ այստեղ հայրանունը միգուցե ձեզանից ճշտեն։ Չի բացառվում՝ նաև վարկի տեսակը, «որը պիտի որ սպառողական լինի», կամ էլ հիմա չեք հիշում, ի վերջո, իրավունք ունե՞ք չէ բնույթով ցրված մարդ լինելու։<br /><br />Հիմա մի պահ հաշվեք։ Քանիսի հեռախոսահամարներն ունեք դուք։ Իսկ քանիսն ունեն ձեր հեռախոսահամարը, գիտեն ձեր անուն, ազգանուն, հայրանունը։<br /><br />Իսկ ինչ եք կարծում, վերջիններիս շարքում շա՞տ հետաքրքասերներ կան։Իսկ դուք ինչ-որ մի կերպ համաձայնե՞լ եք կամ ինչ-որ մի փաստաթղթի տակ ստորագրե՞լ եք, որ ձեր մասին անձնական տվյալները հասու լինեն այս կերպ։<br /><br />Մարատ,&nbsp;<a href="http://www.orakarg.am/index.php/opinion/46-editorial-and-other/1402-every-day-problems.html">«Օրակարգ», նոյեմբերի 16</a><br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-98691554842433932?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-39347214077342230252011-11-15T20:59:00.001+04:002011-11-15T21:11:51.842+04:00Պետհամալսարանում ջեռուցումը միացրել էին։ Հույս կա, երկիրը դեռ քյառթուության վերջնակետին չի հասել, եթե իհարկե, այսօր կամ վաղը չանջատեն, թե եղանակները տաքացել են։)<br /><a name='more'></a><br />Դպրոցում դասերի ավելի վաղ սկսվելը, քան համալսարանում, իր առավելությունն ունի, կարելի է նստել դատարկ սենյակում, Տիգրան Համասյան միացնել ու կարդալ, մինչ ուսանողները կգան։ Սուրճ ու շոկոլադ, ու էլ բան պետք չէ, եթե իհարկե, ապուշ քաղաքապետարանի ապուշ նախագծով և ռեկտորների լուռ համաձայնությամբ քաղաքի ամենաբանուկ փողոցը չհայտնվեր Պետ և տնտհամալսրանների քթի թակ, եթե ոչ լսարանների մեջ ու երբ ծանր մեքենա է, անցնում, մոռացեք, որ կհաջովի դաս անել։<br /><br />Բայց սրա մասին չէ, որ ուզում էի։<br /><br />Իսկ ուզում էի՝ թե ինչքան քիչ բան է պետք հանգիստ ու խաղաղ ապրելու համար։ Շատ քիչ բան, որը չգիտես ինչու հատուկ ու մտադրված խլվում է մեզանից յուրաքանչյուրից, ով իր ապագան կամ կյանքը կամ երեխաների ապագան այս երկրի հետ է կապում։ Երևի մտածում են, ժողովրդին երես տանք, հետո մեկ էլ տեսար աստառ ուզեցին, ավելի լավ է երեսին կարոտ մնան, շառ ու փորձանքց հեռու։ Հիմար տրամաբանություն է, հիմար, նույնքան հիմար, ինչքան նրա հետևորդները։<br /><br />Իրոք, պահեր են լինում, անկեղծորեն զարմանում ես, ապուշանալու չափ, մի՞թե ոչ մեկի ... չէ, ինչ է կատարվում շրջապատում, միթե ոչ ոքի չի հետաքրքրում սեփական այսօրը, վաղը։ Բոլորը դրել են խալաստոյի վրա ու յոլա են գնում։ Մինչև ե՞րբ, ինչո՞ւ։<br /><br />Լավ, մենք դեռ չափահաս են, ենթադրում է՝ գիտակցում ենք նաև մեր ընդունած որոշումների էությունը, հետևանքները։ Բայց մեր երեխաները, նրանք դեռ անչափահաս են, իսկ մեր ընդունած որոշումները, մեր խալաստոյը, հաստատ նրանց օգտին չէ։ Վաղը ի՞նչ ենք պատասխանելու նրանց, թե «խնդրեմ ահա, վերցրեք այն, ինչ մենք չկարողացանք կառուցել, շենացնել, միայն քաքմեջ արեցինք, վերցրեք, միգուցե ձեզ հաջողվի խելքի բերել»։<br /><br />Իսկ եթե հանկարծ մեր երեխաներն էլ որոշեն խալաստոյի վրա ապրել։ Մտածեն, դե հա, մեր հայրերը խալաստոյով են ապրել, մենք ինչով ենք պակաս, թող մեր երեխաները սարքեն։<br /><br />Վերջը՞, մի՞թե պուլպուլակ։<br /><br />Երկուշաբթի առավոտ, Մարատ<br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-3934721407734223025?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-15205419630397867452011-11-15T10:35:00.001+04:002011-11-15T10:35:38.537+04:00Մոսկվայում ցույցի էին դուրս եկել գիտնականները։ Պատկերացրեք, նրանք աշխատավարձի բարձրացում չէին պահանջում, այլ բյուրոկրատիկ ապարատի մեղմացում։ Սա նշանակում է, որ շատ թե քիչ աշխատավարձի մասով գործերը նորմալ են, մարդիկ սկսել են մտածել առաջընթացի, միտումներից դուրս չմնալու, արագության մասին։<br /><a name='more'></a><br />Մի պահ պատկերացրեք, Երևանում են գիտնականները բողոքի ցույցի դուրս գալու։ Ու ի՞նչ են առաջին հերթին պահանջելու նրանք։ Կարծում եմ մարդավայել աշխատավարձ։ Միայն դրանից հետո է հնարավոր այս երկրում խոսել ինչ-որ ուրիշ բաների մասին՝ գիտության ոլորտում։ Մնացածը ստից-մտից հայտարարություններ են կամ կպցնելոցի՝ այստեղից, այնտեղից, ամենուրից, ինչպես և որ է հիմա ։)<br /><div><br /></div><div>Հետո էլ՝ թե գնում են, մնում են, չեն գնում, վերադառնում են։ Ով հնարավորություն ունի, գնում է ու գնալու է։ Իսկ ինչո՞ւ չպիտի գնա, ի՞նչն է պահելու։&nbsp;</div><div><br /></div><div>Երեքշաբթի առավոտ, Մարատ</div><div>--</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-1520541963039786745?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-37142525535992700272011-11-04T10:03:00.001+04:002011-11-04T10:08:53.712+04:00Առավոտյան բարկացած էի, ինչպես միշտ՝ աշխարհի ու իմ վրա։ Գիշերվանից էի բարկացած։ Շատ էի բարկացած, այդքան բարկացած չեմ էլ հիշում, թե վերջին անգամ երբ եմ եղել։ Առավոտյան պիտի ինչ-որ բան պիտի գրեի, որ հանդարտվեին նյարդերը։ Գործը դրան չհասավ, Ջուջուլն օգնեց<a href="http://www.youtube.com/hajjlive"> Հաջի ուղղիղ միացում</a> ունենալ Մեքքայից։ Ես էլ միացա, ու ...<br /><a name='more'></a><br />Ու միանգամից հանդարտվեց ամեն ինչ։ Հանադարտվեց, երբ տեսա, թե ինչպես են հաջիները հանդարտ քայլում ու քայլում ու քայլում ու քայլում, ու օրը արևոտ է, հաստատ զով է։ Հաստատ նրանք հանադարտ են նաև հոգում։ Երևի միայն աշխարհների տիրոջ մասին են մտածում։ Նրանց ճանապարհն էլ է ուղիղ, ավելի շուտ՝ ճիշտ։ Նրանք հաստատ դուզ ճանապարհի վրա են, հոգում՝ հաստատ։<br /><br />Ուրբաթ առավոտ, Մարատ<br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-3714252553599270027?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-45955404301144004652011-11-03T09:31:00.003+04:002011-11-03T11:58:16.817+04:00Հրաժարականների վերջին շարքը ամենաթեժ քննարկվող թեման էր, ու ենթատեքստով՝ սկսվում են ընտրությունները, Քոչարյանի, Ծառուկյանի, ավելին՝ մարսեցիների, Օբամայի, Կադդաֆիի դեմ էր այս ամենը ու նման բաներ։ Իհարկե, հիմարությունն է, պարզունակ ու պարզունակ, ավելի պարզունակ չի լինում։ Մի մոռացեք, որ լրատվամիջոցներով հասարակական կարծիքը մանիպուլացնելը խորթ չէ նաև մեր իրականությանը։ Ուրախ եմ սրա համար, որովհետև ուղեղի բջիջների որոշակի քանակ է սա պահանջում։ Կրկնակի ուրախ եմ, որ այդ քանակն արդեն իշխանական դաշտում էլ կա։ Սա հույս է տալիս։ Բայց ...<br /><a name='more'></a><br /><br />Դե Հայկական ժամանակն էլ ընդհանուր խառնաշփոթի մեջ Արմենչիկին էր փորձում սղղացնել, չեղավ։) Երկրին լավ-վատ աշխատող մարդ մեկ-մեկ պետք է, մարդ ես, մեկ էլ տեսար երկիրդ երկիր դառավ։<br /><br />Կատաղացնում է ինձ մի ուրիշ բան՝ ԾԱԽՎԱԾՈՒԹՅՈՒՆը լրատվամիջոցներից շատերի։ Առավոտյան Առավոտը սպանեց, դե լավ էլի, մարդ եք, ուրեմն Վովան ավելի ազատամի՞տ է ու լիբերա՞լ ու դեմոկրա՞տ ։) Հա, բա ինչ, հիմա, մյուս հանրահավքին ինքն իր ձեռքով է բոլորին հանրահավաքի բերելու, գնալու է տներով, խնդրի, հավաքի ...<br /><br />Բայց թքած այս ամենի վրա, սրանից նավթալինի սովետական հոտ է գալիս, սովետական կոմսոմոլ ագիտատորների նավթալինի հոտ։<br /><br />Նոր գաղափարներ են պետք, նոր մարդիկ, որոնք թքած ունեն այսպես պուճուրիկ խաղիկներ տալու վրա։ Ավելի կարևոր ու նորմալ գաղափարներ կան, օրինակ՝ մեկը մյուսին հաճոյանալով կամ կես բաժակ ձրի մեջ հոտեր չհանելով լծվել գործին ու երկիրը երկիր սարքել։<br /><br />Թե չէ այս տեմպերով մի կես աթոռի, մի երկու կոպեկի համար սեփական ընտանիքն էլ շուտով կծախծսեն սրանք ...<br /><br /><b>Հինգաշաբթի առավոտ, Մարատ</b><br /><br /><b>Հ.Գ.</b>&nbsp;ԱԶԱ՛Տ, ԱՐԴԱ՛Ր ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ<br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-4595540430114400465?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-70136636516754945572011-11-01T14:08:00.000+04:002011-11-01T20:18:21.701+04:00Տարօրինակ շաբաթ ստացվեց, տարօրինակ ամիս՝ նույնպես։ Ոչ մի նոր գաղափար, ոչ մի նոր գիրք, ոչ մի ազատ րոպե։ Ամեն երկուշաբթի առավոտ մի փոքր թարմ օդ, մագիստրատուրա, առաջին կուրս, լեզվաբանական ավանդույթի պատմագրություն։<br /><a name='more'></a><br />Հիմա էլ շատ չեմ մտածում, մտածելը սկսել է խանգարել ինքն իր հետ հաշտ ապրելու համար, հայերեն չգիտեմ, բայց «խալաստոյի» վրա է գցած, ինչքան կգնա, կգնա։ Լավագույն տարբերակը չէ, իհարկե, բայց թե տարբերակ է, կարելի է և սա փորձել։ Տեսնենք հետո ինչ կլինի, հուսանք լավ կլինի։<br /><div><br />Իսկ ապրել արժե, հաստատ արժե ։)<br /><br />Երեքշաբի կեսօր,&nbsp;Մարատ<br />--</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-7013663651675494557?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-70321854269822122292011-10-22T00:11:00.002+05:002011-10-22T00:32:36.247+05:00Գալշոյանի «Միայնակ ծառը» պատմվածքը նայեցի, Հազրոյի ու միայնակ ընկուզենու մասին, ճանապարհի ու ձորի բերանին, անջուր, բնի մոտ մի փոքր այրված։ Նկարագրում է հիանալի, խոսք չկա, պիտի կարողանալ չշտապել ու վայելել կարդալը։<br /><a name='more'></a><br />Հետո ինչ-որ ժամանակ անցավ, մոտ մի ժամ, ժամ ու կես։ Անընդհատ մտածում էի Հազրոյի մասին, ինչու տան գերանը ճաքել էր ու դեռ հողե տանիքով թոնրատանն էր ապրում։<br /><br />Հետո հասկացա, չնայած սկզբից էլ էր պարզ, Գալշոյանն ինքն էր հուշում, Հազրոն օտար էր այդ գյուղում, Հազրոյի սիրտը էրգիր էր ուզում ու էրգրի իրենց տան ընկուզենին։<br /><br />Հետո ուրիշ մի բան հասկացա, որը ուղղակիորեն չէր նշում Գալշոյանը։ Հազրոն կարոտի մեջ էր ապրում, երազների, ու էլի կարոտի ու էլի երազների, իրական ու իրականության մեջ փնտրվող երազների։ Կարոտը Հազրոյի չէր թողել «տնավորվել», Հազրոն մինչև վերջ էլ պիտի կարոտի ու երազների մեջ ապրեր։<br /><br />Իրականությունը պիտի տեսներ, բայց չպիտի ընդուներ այն, չպիտի ուզեր ընդունել այն, չպիտի ուզեր տեսնել իրականությունը։ Ինչ-որ հեռու, իրականությունից, հողե տանիքով իր հացատնից հեռու կարոտ կար, դրա համար պիտի ապրեր երևի Հազրոն։ Կարոտի համար պիտի ապրեր Հազրոն ու կարոտի մեջ։<br /><br />Հետո Հազրոն պիտի ծառը կտրեր, ծառը, որը տեսել էր գեղեցիկը, ու առանց ջրի էլ էր «տնավորվել» այդ գեղեցիկը տեսնելու համար, միայնակ, ձորի բերանին։<br /><br />Հետո միայն Հազրոն պիտի գլխի ընկներ, միգուցե ...<br /><br />Հազրոն պիտի կարոտով ապրեր ...<br /><br /><b>Ուրբաթ իրիկուն, Հազրո&nbsp;</b><br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-7032185426982212229?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-11669708145644217492011-10-19T10:17:00.002+05:002011-10-20T08:43:38.811+05:00Երբեք չէի մտածի, որ բլոգում նույնպես գործն ինքնագրաքննության կհասնի։ Ոչ այս բառի դասական իմաստով։ Իհարկե, գրել ու շարունակելու եմ գրել այն, ինչ ուզում եմ կամ էի կամ ուզենալու եմ գրել։ Խնդիրն ինչ-որ մի այլ տեղում է, շատ ավելի խճճված։<br /><div><a name='more'></a></div><div>Նկատած կլինեք, վերջին գրառումները բոլորովին այլ են, դրանք այլևս այնպիսին չեն, ինչպիսին էին։ Երևի տրամադրության ու հոգեվիճակի փոփոխությամբ են պայմանավորված, կամ էլ առաջնայնությունների ու գերակայությունների։ Իսկ այդպիսիք ինչ-որ խառը տեղերում են՝ գլխում, հոգում, սրտում, տանը, հարազատների և ոչ այնքան հարազատների հետ շփման մեջ, ամենուր, մի խոսքով։</div><div><br /></div><div>Չգիտես ինչու ինչ-որ պահի հոգնեցի, չնայած հազիվ թե հանգիստ էի ինչ-որ պահի։ Հոգնեցի նրանից, ինչ ես երկար ժամանակ «նվնվոց» էի անվանում։ Ս.Բ.-ն դրա համար, այսօր առավոտյան, շատ ավելի ճիշտ, ադեկվատ, տեղին բնորոշում էր գտել՝ ըմբոստություն։ Հոգնեցի նվնվոց-ըմբոստությունից։</div><div><br /></div><div>Կծիծաղեք՝ հազիվ թե հանգստության ու հանդարտության մեջ ըմբոստություն է լինում։ Իհարկե, հանգիստ ու ծաղաղ ու դանդաղ, երբեմն դանդաղկոտ, շատ ավելի քիչ կամ շատ ավելի շատ՝ անտարբեր։ Միգուցե դրանք արտաքին են, միգուցե, չգիտեմ։ Բայց անհանգիստ, միշտ անհանգիստ, փորփրող, բզբզող, ինչ-որ տեղ ինչ-որ մի բան հաստատ այն չէ, չգիտեմ։</div><div><br /></div><div>Հեռացանք ինքնագրաքննությունից ... ըմբոստ լինելը, օգնո՞ւմ է, ի՞նչ եք կարծում, օգնո՞ւմ է ապրել։ Փորձում եմ ստիպել (իմա՝ գրաքննել) ինձ չնվնվալ ու գլխում, հոգում, սրտում, տանը, հարազատների և ոչ այնքան հարազատների շփման մեջ, ամենուր, մի խոսքով, ըմբոստություն ու նվնվոց չփնտրել, միգուցե դա օգնի ինքս ինձ հետ ավելի խաղաղ ապրել ...</div><div><br /></div><div><b>Լույս չորեքշաբթի գիշեր, մինչ կհասցներ հեռախոսը զանգել, Մարատ</b></div><div><br /></div><div><b>Հ.Գ.</b> Հետաքրքիր է, հնարավոր է ոչ ըմբոստ ըմբոստություն։ Բառախաղ ու նույնաբանություն ու դատարկաբանություն չէ, իրոք, հետաքրքիր է։</div><div>--</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-1166970814564421749?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-91878725251879068262011-10-14T19:35:00.000+05:002011-10-14T19:35:50.484+05:00Հինգշաբթի Կառավարությունը լրացումներ է կատարել «ՀՀ բարձրագույն որակավորման հանձնաժողով» գործակալության կանոնադրության մեջ։ ՀՀ վարչապետը նշել է. «Մենք փուլ առ փուլ պետք է ներդնենք միջազգային լավագույն չափանիշները և այս սովետական համակարգից ձերբազատվենք։ Հասկանալի է՝ միանգամից դա հնարավոր չէ անել և պետք է կապված լինի բուհական բարեփոխման հետ, որպեսզի մեր բուհերի ընդհանուր վարկանիշը կտրուկ բարձրանա, և կարողանանք եվրոպական համակարգ ներդնել։ Այս պահին դեռևս պահպանում ենք ԲՈՀ ինստիտուտը, հստակեցնում կանոնադրությունը, բայց պետք է հասկանալի լինի և՛ ԲՈՀ-ի համար, և՛ մեր հանրության, որ այս հին համակարգը մենք չենք պահելու»։<br /><a name='more'></a><br /><br />Բարձրաստիճան պաշտոնյաների հայտարարությունները, ըստ էության, ինչ-որ ուղերձներ են հասարակությանը, որոնք նախանշում են քաղաքականություն, ուղի, մտորումներ և այլն և այլն։ Այս դեպքում, իհարկե, ուղերձը որոշումն ընդունելուց հետո էր, այդուհանդերձ, վարչապետը ինչ-որ բան էր երևի ուզում ասած լինել, բայց ո՞ւմ։<br /><br />Ինչո՞ւ են ձերբազատվում սովետական համակարգից, եթե արդեն իսկ չեն ձերբազատվել, եվրոպական համակարգ ինչո՞ւ են ներդնում, ինչո՞ւ են բարեփոխում բուհական համակարգը, եթե իհարկե բարեփոխում են, միթե երբևիցե բարձրանալու է մեր բուհերի՝ միջազգայինը թող Կառավարությանը մնա, տարածաշրջանային վարկանիշը, ինչո՞ւ են ... հարցերը շատ են։&nbsp;Հարցեր, որոնք որոշում կայացնողների մակարդակում հռետորական են առայժմ, հռետորական՝ հանրությանը հստակ պատասխաններ չառաջարկելու, պատասխանների հստակության նկատմամբ պատկերացում անգամ չունենալու առումով։<br /><br />Խնդիրն այստեղ, ի վերջո, ԲՈՀ-ը չէ։ ԲՈՀ-ը վերացնելու կամ չվերացնելու մասին հայտարարությունները, խոսակցությունները հանրահաճո կամ հանրության կողմից քննադատության արժանանալու համար են միայն։ Դրանք ոչ մի բան, ըստ էության չեն փոխում։<br /><br />ԲՈՀ-ը կամ Բարձրագույն որակավորման հանձնաժողովը Սովետները ստեղծեցին 1932թ.։ Իրականում այն սկսեց գործել 1934-ից։ Մինչ այդ գիտական աստիճանները շնորհվում էին անմիջապես բուհերում։ Որակավորման միասնական համակարգի ստեղծումը, ըստ էության երկու խնդիր էր լուծում. Սովետներին անհրաժեշտ էր մտավորականության խավ ձևավորել, երկրի հսկայական տարածքով մեկ և երկրորդ՝ այդ խավի որակը պիտի կտրուկ չտարբերվեր գաղափարախոսական կուսակցական նախանշվող գծից։ Հազիվ թե այն գիտական այլախոհությունը զսպելու գործիք էր, միգուցե և։<br /><br />Ամեն դեպքում, այն պիտի որ միայն «որակյալը» զտեր ընդհանուր հոսքում։ Համակարգը ժառանգեցին խորհրդային բոլոր հանրապետությունները, անգամ Բուլղարիան։ Վերջերս Տաջիկստանն ու Ուկրաինան, Մերձբալթյան նախկին հանրապետությունները՝ ավելի վաղ, հրաժարվեցին ԲՈՀ-երից։<br /><br />2005-ին Հայաստանը միացավ այսպես կոչված «Բոլոնյան գործընթացին» կամ «Բալոնիային»՝ ինչպես ընդունված է բարձրագույն կրթության միասնական եվրոպական տարածագոտուն ինտեգրման մեր ձևական ցանկությունն անվանել մասնագիտական, և ոչ միայն մասնագիտական շրջանակներում։ Հենց այդ տարիներից էլ սկիզբ առան ԲՈՀ-ից հրաժարվելու խոսակցությունները։ ԲՈՀ-ը ոչ մի կերպ չէր տեղավորվում Բալոնիայի մեջ, չնայած ի՞նչն էր տեղավորվում այդ տարիներին։ «Ինչը» չի տեղավորվում անգամ հիմա, եթե ձևականությունները մի կողմ թողնենք։<br /><br />Կա նաև ուժեղ հակազդեցության հենց «սովետական» անվանվող համակարգի կողմից։ Մտավորականության այն խավը, որը ձևավորվել է հենց այս սովետական կոչվող համակարգում, հազիվ թե ուզում է փոխել այն, հազիվ թե այլընտրանք է տեսնում այդ համակարգին։ Այլընտրանք, ԳՈՐԾՈՒՆ այլընտրանք, ըստ էության, մեզ ԴԵՌԵՎՍ չի առաջարկում նաև Բալոնիան։<br /><br />Բալոնիան պիտակ է, պիտակ է արևմտյան, եթե աշխարհագրորեն՝ եվրոպական, եթե խորը՝ հունա-հռոմեական, եթե քաղաքականացված՝ անգլո-սաքսոնական, եթե գլոբալացված՝ ընդհանուր զարգացումներում մեկուսացված չմնալու արժեքներին ինտեգրման մեր իրական ձգտումը բարձրագույն կրթական համակարգում իրապես կյանքի կոչելու համար համար։ Եթե գրեթե փակ են ինտեգրման այս գրեթե բոլոր կարևորագույն բաղադրիչները՝ քաղաքական կամք, տնտեսություն, սահմաններ, հանրային գիտակցություն, ցանկություն, ներքին պահանջարկ ու այդ պահանջարկը որակյալ բավարարել ունակ տարբեր ինստիտուտներ (ոչ կրթական), ապա հայտարարությունները զուտ հայտարարությունների մակարդակում են ու հայտարարություն անելու համար։<br /><br />Մեկ այլ տարբերակ է, եթե վարչապետն առայժմ դեռ հայտարարությունների միջոցով է ունակ կոտրելու Բալոնիայի կողմնակիցների դեմ սովետական հակազդեցությունը։ ԲՈՀ-ով անցած մտավորականության միջին տարիքը փորձեք պատկերացնել։ Ի վերջո, հանրապետությունում ամեն ինչ դեռ լուծվում է անհատների մակարդակում։ Անհատականը լուծումների հնարավորությունը փոխանցում է բարոյական հարթություն ու ...։<br /><br />Վարչապետն առայժմ տարկետում է վերցնում ԲՈՀ-ի հարցում՝ իր իսկ ձևակերպումների կուռ տրամաբանության շրջանակում, հետևաբար նաև՝ «միջազգային լավագույն չափանիշները» ներդնելու, «այս սովետական համակարգից ձերբազատվենք»-ի, «որպեսզի մեր բուհերի ընդհանուր վարկանիշը կտրուկ բարձրանա»-ի, «կարողանանք եվրոպական համակարգ ներդնել»-ու ու էլի շատ ու շատ հարցերում։<br /><br />Հետաքրքիր է, ինչքան երկար է տևելու այս տարկետումը ...<br /><br />Մարատ, ուրբաթ առավոտ, <a href="http://orakarg.am/">«Օրակարգի»</a> համար դրդված։)<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-9187872525187906826?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-29006548641058665342011-10-05T11:40:00.003+05:002011-10-05T13:48:02.375+05:00<span style="font-style: italic;"><span style="font-weight: bold;">Հաննիբալ, հաղթել դու գիտես, բայց օգտագործել հաղթանակները՝ ոչ: </span><br />Մահարբալ</span><br /><br />Երկրորդ աշխարհամարտից հետո Գերմանիան, ըստ ժամանակակիցների, «մի աղբակույտ էր, որտեղ գոյատևում էր 40 միլիոն սովյալ»։ Այսօր Գերմանիան հզոր է ու ահեղ։ Այս հանելուկը հաճախ բացատրվում է «գերմանական տնտեսական հրաշքով», որի հեղինակներն էին Կոնրադ Ադենաուերն ու Լյուդվիգ Էրհարդը։<br /><span style="color: blue; font-weight: bold;"><a href="http://orakarg.am/index.php/opinion/46-editorial-and-other/417-hannibal.html"><i>Շարունակությունն այստեղ</i></a></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-2900654864105866534?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Հայկ Զարգարյանhttp://www.blogger.com/profile/05695797883291254969noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-45271706872827079842011-09-30T21:27:00.000+05:002011-10-03T19:58:57.802+05:00Բովանդակություն ստեղծել, ավելի շուտ՝ արտադրել, հասու է այսօր յուրաքանչյուրին, ով մի փոքր էլ համաքայլ է իրողություններին: Թվային բովանդակություն: Սա նման է անընդհատ հոսքի, որն ամեն ինչ վերածում է մեդիայի: Մեդիան հոսքում յուրաքանչյուր մեկն է, ով կամ որը հրապարակելու հնարավորություն է ստացել: Ու քանի որ ամեն ինչ մեդիա է, ավանդական, պրոֆեսիոնալ մեդիան ավելի ու ավելի աննշան է դառնում ու նվազ հետաքրքիր: Յուրաքանչյուր ոք այսօր և՛ հեռուստատեսություն է, և՛ օրաթերթ: Ընդ որում՝ ցանկացած ճաշակի ու նախընտրության:<br /><a name='more'></a><br />Հոսքը շատ է ու կրկնվող: Հոսքը ծանր է անհատականացնելու, ընկալելու առումով: Հոսքում կորում է անհատը, անհատը՝ որպես անհատականություն: Կորում է անհատականության արժեքը: Հոսքում ամեն ինչ նույնն է թվում: Հոսքը ժամանակի հետ սկսում է ընկալվել որպես աղմուկ. «Մի՞թե դուք էլ եք նույն կերպ մտածում, թե ինձ է թվում, թե դուք էլ եք նույն կերպ մտածում»:<br /><br />Անընդհատ, չընդհատվող աղմուկ, որը ոչինչ չի արթնացնում: Միմյանց հաջորդող փոթորիկներ, պայթյուններ, պատերազմներ, վթարներ, մարդկային կյանքեր, վիճակագրություն,  ու այս ամենը կյանքի առանցքի վրա ու իմ, ձեր կյանքի առանցքի շուրջ:<br /><br />Ոչինչ չգիտենալը, ավելի շուտ՝ չկողմնորոշվելն ու խարխափելը, հոսքի մեջ դեռ արդիական է՝ չնայած պնդումներին, թե ժամանակներն այլ են: Ժամանակներն այլ են միայն սեփական կամ խմբային ընկալման մեջ:<br /><br />Ո՞ւր կտանի հոսքը, ինչո՞ւ են բոլորը կամովին հայտնվում հոսքում, մի՞թե բնազդային է: Մի՞թե մարդիկ հոսքում իրենց են փնտրում, իրենց նմաններին: Մի՞թե սպառվելու է միայն այն, ինչ քեզ է հիշեցնելու կամ քեզ նմանների մասին է:<br /><br />Մեդիան հոսքում ուզում է այն, ինչ «ավանդականը»՝ ուշադրություն: Ահա թե ինչու են մարդիկ աշխարհին հանկարծ որոշում հայտնել, թե որտեղ են, ինչ են նախընտրում ընթրիքին, հրապարակայնորեն հասու դարձնում ընտանեկան լուսանկարները:<br /><br />Մի՞թե այս ամենն ինչ-որ արժեք ունի, հասարակական արժեք:Այսպիսի մեդիան ընձեռվող հնարավորությունների ամենահասարակ օգտագործումն է՝ կառքեր կրկնօրինակող մեքենաների պես, թեև ամենազանգվածայինը:<br /><br />Մեդիան այսօր ինչ-որ բան հրապարակելու հնարավորությունն է: Հրապարակումը՝ սոցիալականացվելու հնարավոր այլ եղանակներից մեկը: Ահա թե ինչու հրապարակում ես այն, ինչ պարզապես ունես, ինչ պարզապես կարող ես, երբեմն՝ ինչ ուզում ես կամ ինչպիսին ուզում ես:<br /><br />Հրապարակումը՝ հասանելի ու նկատելի մնալու, չկորելու, անհատականացվելու եղանակներից մեկը, չընդհատվող հոսքը սոցիալական կապերով անհատական կամ խմբային գիտակցմանն ընկալելի դարձնելու փորձն է: Ահա թե ինչու՝ սոցցանց, բլոգ, մեկնաբանություն, պատ, մտքիդ ինչ կա...<br /><br /><b>Ուրբաթ իրիկուն, Մարատ</b><br /><br /><a href="http://www.orakarg.am/index.php/opinion/46-editorial-and-other/321-media.html">Այլոք, Օրակարգ, ԹԻՎ 8, ուրբաթ, սեպտեմբերի 30, 2011թ.</a><br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-4527170687282707984?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-20712555016638084852011-09-29T21:52:00.000+05:002011-09-28T14:09:16.242+05:00<div><a href="http://4.bp.blogspot.com/-MQif3weHDcI/ToIAfiOhCGI/AAAAAAAAAD8/G--TnjiceDg/s1600/Ja%2Bvernuls%2527a.jpg"><img alt="" border="0" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5657084623694399586" src="http://4.bp.blogspot.com/-MQif3weHDcI/ToIAfiOhCGI/AAAAAAAAAD8/G--TnjiceDg/s320/Ja%2Bvernuls%2527a.jpg" style="cursor: pointer; float: left; height: 240px; margin: 0px 10px 10px 0px; width: 320px;" /></a>Վերբեռնեցի այս պատկերը ու հանկարծ մտածեցի՝ Деточкин-ը վերադարձել էր բանտից, իսկ ե՞ս, ե՞ս որտեղ էի, որտեղի՞ց եմ վերադարձել...<br /><div><div><a href="http://yavrumyan.blogspot.com/2011/01/blog-post_22.html">Վերջին պաստառումս </a>հարազատ դարձած ցօգում (blog բառի հայերեն համարժեքը՝ © Ռուբեն Թարումյանի) վերաբերում է 2011 թ. հունվարի վերջին, ավելի ստույգ՝ հունվարի 22-ին: Այդ գրառման տակ գրել էի՝ շարունակելի: Չշարունակեցի ...<br /><a name='more'></a><br />Թեպետ օր չկար, որ շարունակելու մասին չմտածեի, վերադառնալուց հետո որոշել էի անմիջապես գրել շարունակությունը, բայց հետո որոշեցի սպասել, որպեսզի կոորդինատների համակարգում կրկին վերատեղավորվեմ և կարողանամ նայել խնդրին ներսից։<br /><br />Չհաջողվեց: Տեղավորվելը չհաջողվեց:&nbsp;Եվ պատճառն ամենևին էլ այն չէ, որ բացակայել էի՝ պատճառն այն է, որ երբեք էլ տեղավորված չեմ եղել:<br /><br />Ինչքան ինքս ինձ հիշում եմ, միշտ ապրել եմ ինչ-որ տարօրինակ հակադրության մեջ կոորդինատների այս համակարգի հետ՝ մի կողմից շատ կապված, բազում նյարդերով և անոթներով, մյուս կողմից՝ կենտրոնախույս անհասկանալի մի ուժ կարծես թե քշում էր ինձ այս ամենից՝ ցավի աստիճանի ձգելով այդ բազում նյարդերն ու անոթները, որոնք կարծես թե ահա պիտի պոկվեին, ինձ արձակելով, սակայն ավելի ուժեղ էին գտնվում, քան այդ արտասովոր ուժը...<br /><br />Կարծես յուրատեսակ մի գաղթօջախում ապրեի, սփյուռքահայ լինեի, ով զարմանալի մեծամտությամբ բնակության իր երկրի մնացած քաղաքացիներին անվանում է «այլազգ» :)<br /><br />Մի օր էլ հասկացա, որ Հայաստանն ինքը մի մեծ գաղթօջախ է, ըստ էության, պարզապես տարածք ու սահմաններ ունեցող, որովհետև մնացածում գործում են նույն «սփյուռքյան» կանոնները՝ ժամանակավորության նույն զգացումը, ինքնամփոփվածությունը, սնապարծությունը: Մի կարևոր տարբերությամբ՝ ամենամեծ, բայց ամենաաղքատ գաղթօջախն է, և մեր բոլոր ազգային խնդիրներին ավելանում է աղքատությամբ պայմանավորված սակավամտությունը, չարությունը՝ էլ ավելի ցցուն դարձնելով ազգային նկարագրի բացասական կողմերը:<br /><br />Ու դու սկսում ես պտտվել այս կողմ ու այն կողմ՝ երկու ձեռքդ փորձելով չորս տեղ մեկնել, որպեսզի մի նյութական հենարան ստեղծես՝ վաղը հանգիստ մտածելու ու աշխատելու համար, բայց այդ վաղը չի գալիս, այլ շարունակվում է այսօրը, և վաղն են մնում ու այդպես էլ իրականություն չեն դառնում (երբե՞ք) ոչ միտքը, ոչ աշխատանքը՝ ա՛յս աշխատանքը չէ, որն անում ես ա՛յն աշխատանքը կատարելու համար, ա՛յս միտքը չէ, որ թողնում ես լավ օրի, որ ահա այս մի հիմարությունից էլ պրծնես՝ ու վերջ, գնաս քննարկես, խոսես, հոդվածդ, որ վեց ամիս է անավարտ է մնացել ու որի մասին միտքը քեզ ներսից պահում է՝ չթողնելով խորտակվել, ավարտես... որ ապրես, վերջապես՝ բառիս բուն՝ ոչ «հայգաղթօջախային» իմաստով...<br /><br />Բայց գիտակցում ես, որ վաղը չի լինելու, վաղն ընդամենը վաղվա այսօրն է, ու ինչ անելու ես, հիմա պիտի անես... Ու արագացնում ես վազքդ, որ հասցնես, որ չուշանաս, ու շտապում ես, բայց իհարկե ուշանում հավերժական այսօրվա այս երկրում...<br /><br />Ինչևէ, Ուրբաթ, ես վերադարձա :)<br /><br /><b>Ութ ամիս անց, երեքշաբթի իրիկուն,</b></div><div><b>Սամվել Կարաբեկյան</b><br /><b>--</b></div></div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-2071255501663808485?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Սամվել Կարաբեկյանhttp://www.blogger.com/profile/02026490335172351934noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-91679886503690235602011-09-28T10:39:00.000+05:002011-09-27T11:17:33.886+05:00Հենրի Ֆորդի անվան հետ կապված մի պատմություն կա: Մի օր նա որոշում է իր գլխավոր կառավարիչներին անսպասելիորեն ուղարկել արձակուրդ, որից վերադառնալուն պես նրանց մի մասը ստանում է պաշտոնանկության ծանուցում: Պատճառաբանությունը բավական տարօրինակ էր. նրանք ուղղակի անփոխարինել էին:<br /><a name='more'></a>Խնդիրն այն է, որ կառավարիչների հանկարծակի մեկնմանը հաջորդել էր նրանց ենթակա կառույցների կաթվածահարությունը, ինչը, ըստ Ֆորդի, նշանակում է մի բան. տվյալ անձինք վատ ղեկավարներ էին, քանի որ չէին կարողացել ստեղծել կենսունակ ու ինքնաբավ համակարգ, որը կգործառներ առանց կենտրոնի անընդհատ հրահանգների:<br /><br />Ֆորդը, ինչպեսև հայ օլիգարխներից շատերը, չուներ որևէ կրթություն: Սակայն ի տարբերություն վերջիններիս, Ֆորդն իր միլիարդները կուտակել է միմիայն իր մտավոր ձիրքերի և տաղանդի շնորհիվ: Ավելին, Ֆորդը գիտական տեսության հիմնադիր է, ունի դասական աշխատություններ, ուստիև նրա այս մոտեցումը կարելի է ընդունել որպես կառավարման արդյունավետության գնահատման արժանահավատ մոդել, որը կարելի է կիրառել անգամ Հայաստանում։<br /><br />Այսօր ամենաքննարկվող թեման երեք նախագահների կանխատեսվող առճակատումն է առաջիկա ընտրապայքարում: Լևոն Տեր-Պետրոսյան-Սերժ Սարգսյան դիմակայությանն արդեն բացահայտ միացել է նրանց պաշտոնաթող գործընկեր Ռոբերտ Քոչարյանը: <br /><br />Թե ո՞վ է առաջինը հատելու այս մրցավազքի եզրագիծը, դժվար է միարժեքորեն ասել: Էլ առավել դժվար է նշել, թե նրանցից ո՞վ է իրոք արժանի այդ պատվին: Ոմանք ասքեր են հյուսում տեր-պետրոսյանական «ժողովրդավարության կղզյակ»-ի մասին, ոմանք` հիանում քոչարյանական Հայաստանի տնտեսական երկնիշ ցատկերով, մի մասն էլ կուրորեն հավատում Սերժ Սարգսյանի մեծ բարեփոխչի կոչմանը:<br /><br />Ինչևէ, փաստ է այն, որ նախագահներին վերագրվող այս բոլոր առաքինությունները (որոնք, իհարկե, իրականում չկան էլ) երկրորդական, եթե ոչ երրորդական են այս բանավեճի համատեքստում: Վիճակագրական երկիմաստ ցուցանիշներից և միջազգային սուբյեկտիվ զեկույցներից անդին կա գնահատման մեկ այլ ունիվերսալ չափանիշ, որի արդյունավետությանը հավատում էր Ֆորդը: Դա ստեղծված համակարգի կայունությունն ու ինքնուրույնությունն է: Այլ կերպ ասած, այնքան էլ կարևոր չէ, թե ինչ ձեռքբերումներ են արձանագրվում, ինչ բարձունքներ նվաճվում, էական է, որ դրանք լինեն երկարաժամկետ, այլ ոչ թե հօդս ցնդեն առաջին իսկ հարվածից:<br /><br />Ֆորդի պրիզմայով երեք նախագահների գործունեության դարաշրջաններն ունեն հետևյալ պատկերը: Եթե անգամ գովերգվող հաջողությունները եղել են, ապա դրանք անցողիկ են ու ակնթարթային, նույնիսկ անիմաստ, քանի որ «հաղթական» համակարգը գործել է ճիշտ այնքան, որքան դրանց հիմնադիրները: Անձ-կառույցն ուղղակի չի կարող լինել լավը:<br /><br />Եվ իրոք, ի՞նչ է տալու Լևոն Տեր-Պետրոսյանի «ժողովրդավարության կղզին», եթե այն կարող է ընդամենը մի քանի շաբաթում անցնել ջրի տակ, ասես չի էլ եղել, ո՞ւմ է պետք երկնիշ ցուցանիշներով աճող քոչարյանական «կավե ոտքերով հսկան», որը ծնկի իջավ առաջին իսկ հարվածից, որքանո՞վ է արդյունավետ Սերժ Սարգսյանի բարեփոխիչ վարչակազմը, եթե այն գոյատևում է բացառապես վերջինիս անձի շնորհիվ: <br /><br />Սրանք, թերևս, խնդիրներ են, որոնք ծանրագույնն են Հայաստանի համար: Մեր երկրի ճակատագիրը վերջին 20-ամյակում մշտապես կախված է եղել անհատներից, ովքեր, լուծելով կարճաժամկետ պրոբլեմներ, հեռացել են ասպարեզից` չստեղծելով մի համակարգ, որ կպահպաներ նրանց ձեռքբերումները: Նրանք բոլորը եղել են «անփոխարինելի»` կառավարելով ոչ թե համակարգային, այլ` միանձնյա:<br /><br />Հարցին, թե նախագահներից ո՞վ է առավել արժանի առաջինը հատել մրցավազքի եզրագիծն այս անգամ, իրոք դժվար է պատասխանել: Սակայն վստահ եմ, որ Ֆորդը հարցին կհակադարձեր մեկ այլով. իսկ միգուցե երեքից և ոչ մեկը՞:<br /><br /><span style="font-weight: bold;">Հայկ</span><br /><br /><span style="font-weight: bold;"><a href="http://www.orakarg.am/index.php/opinion/46-editorial-and-other/230-opinion-ford.html">ՕՐԱԿԱՐԱԳ, սեպտեմբերի 27, թիվ 5</a></span><br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-9167988650369023560?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Հայկ Զարգարյանhttp://www.blogger.com/profile/05695797883291254969noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-78539909795108723482011-09-23T21:37:00.002+05:002011-09-23T21:39:32.658+05:00Էդգար Բաղդասարյանի ու Տեր Մեսրոպի «Արարատից Սիոնը» նայեցի։ Միգուցե և ուշացած։ Միայն ռուսերենը տարբերակը կարողացա գտնել, անգլերենի ձայնի վրա։ Հայերենը շատ ավելի խորհրդավոր պիտի հնչեր այն տրամադրության վրա, որը ձևավորում էր ֆիլմը։ <br /><a name='more'></a><br />Եթե անկեղծ՝ շատ ավելին էի սպասում, հետևաբար ֆիլմի մտահաղացումն ու իրականացման որոշ նրբերանգներ չեմ ընկալել։ Միգուցե նաև ֆիլմի խորհուրդը։<br /><br />Անցյալի փառավորում, ֆետիշացում չկար, ինչը չգիտես ինչու սպասելի էր։ Պատմություն&nbsp;նույնպես շատ չկար, ավելի շուտ հոգու պատմություն էր, անգամ ոչ հոգևորականության կամ հոգևոր մտքի։ Կարծում եմ հենց սրանում էլ ֆիլմի մտահաղացումն էր։<br /><br />Ֆիլմում մի հատված կար, ուր ասվում էր, հիմա բառացի չեմ մեջբերի, բայց մոտավորապես այսպես՝ շատ-շատերը եկել են Երուսաղեմ, նրանք զինվորներ են եղել, գրավել են, տիրել, ավերել։ Մենք էլ ենք եկել, մենք էլ ենք զինվորներ եղել, բայց մենք ուրիշ ծառայության ենք եկել՝ հավատին ծառայելու։<br /><br />Միայն սրա համար արժեր նայել ամբողջ ֆիլմը։<br /><br /><b>Ուրբաթ իրիկուն, Մարատ</b><br /><b><br /></b><br /><b>Հ.Գ.</b> Քրիստոնյա լինելը հղի լինելու պես մի բան է, կամ քրիստոնյա ես, կամ՝ ոչ։ Կիսատ հղի չեն լինում։<br /><b>--</b><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-7853990979510872348?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-82165417505481893392011-09-23T09:57:00.002+05:002011-09-23T13:14:24.303+05:00While the poor and middle class fight for us in Afghanistan, and while most Americans struggle to make ends meet, we mega-rich continue to get our extraordinary tax breaks.<br /><br />Warren Buffett<br /><br />Այս միտքը պատկանում է Աշխարհի երրորդ ամենահարուստ մարդուն` ամերիկացի Ուորեն Բաֆեթին, ում կարողությունը կազմում է շուրջ 50 միլիարդ ԱՄՆ դոլար (ըստ Ֆորբսի): Այն քաղված է Նյու-Յորք Թայմսում վերջերս լույս տեսած նրա հոդվածից, որտեղ Բաֆեթը ԱՄՆ Կոնգրեսին հորդորում է վերանայել գերխոշոր բիզնեսների նկատմամբ հարկային իր մեղմ քաղաքականությունը:<br /><a name='more'></a><br /><br /> «Հերիք է ինչքան միլիարդատերերի բարերար Կոնգրեսը հոգ է տարել իմ և ընկերներիս մասին: Ժամանակն է, որպեսզի կառավարությունը լրջորեն մտածի զոհողության արդեն մեր բաժնի մասին»: «Ինքնադատապարտման» այսպիս տարօրինակ կոչով է ավարտվում միլիարդատերի ուղերձը կոնգրեսականներին:<br /><br />Ինչքան էլ տարօրինակ հնչի, ԱՄՆ միլիարդատերերը (ի դեմս Բաֆեթի) այսօր ունեն մեկ նպատակ. ամերիկյան գերխոշոր բիզնեսի ահռելի եկամուտների կրճատման հաշվին բարելավել միջին քաղաքացու կենսամակարդակը: Այս գերակայությունը արտահայտվեց նաև Բարաք Օբամայի` սեպտեմբերի ութին Կոնգրեսում ունեցած ելությում, որտեղ աշխարհի թիվ մեկ տերության առաջնորդը կոնգրեսմեններից պահանջեց 447 միլիարդ դոլար` բարենորոգելու ԱՄՆ տնտեսությունը և մեղմացնելու սոցիալական ծանր կացությունը երկրում: ԱՄՆ նախագահը, մասնավորապես, առաջարկեց կոշտացնել խոշոր բիզնեսների եկամուտների հարկման պայմանները և դրա հաշվին թեթևացնել միջին խավի հարկային բեռը: Հասկանալի է, նման առաջարկներ կարող են արվել միմիայն ԱՄՆ բիզնես էլիտայի համաձայնությամբ…<br /><br />Թե ինչու են ԱՄՆ փաստացի ղեկավարներն ինքնակամ զոհում իրենց միլիարդները, դժվար չէ կռահել: Մեծ պետության քաղաքացիների մոտ կա մի սահման, որից այն կողմ անձնական շահը մղվում է հետնաբեմ: Այդ եզրագիծը հայրենիքի հզորության վտանգվածությունն է: Ծանր փորձությունների նախաշեմին ԱՄՆ բոլոր քաղաքացիները համախմբվում են մեկ դրոշի տակ, մեկ գաղափարի շուրջ` պետության փրկությունը: Եվ քանի որ այս պահին այն կապվում է ԱՄՆ-ում միջին խավի փրկության հետ, ապա հանուն դրա արժե զոհել շատ բան` նույնիսկ մի քանի տասնյակ միլիարդ:<br /><br />Հայաստանում նույնպես կա նախագահ, կա խորհրդարան, կան միլիարդատերեր (վերջին երկուսի, նույնիսկ երեքի միջև ըստ էության տարբերություն չկա), և, անշուշտ` ծանր փորձությունների ապշեցնող առատություն ու դրանց տակ կքված «միջին» խավ: Թե ինչքանո՞վ են իշխանությունները մտահոգ այս վերջին փաստով, դա քննարկման այլ թեմա է: Այս համատեքստում առավել կարևոր է հայ օլիգարխների վերաբերմունքը պետականության, և, ընդհանրապես, հայ ազգի ճակատագրի նկատմամբ:<br /><br />Սխալ է կարծելը, թե Օբաման վերահսկում է ԱՄՆ միլիարդատերերին և կարող է նրանց պարտադրել իր կամքը: Ես կասեի` ընդհակառակը: Այսինքն, դա Օբաման չէ, որ ստիպում է Բաֆեթին ուղերձներ հղել Կոնգրես: Անել դա նրան ստիպում են նախ` սթափ դատողությունը, ապաև հավանաբար հայրենակիցների նկատմամբ հոգատարությունն ու պատասխանատվության զգացումը:<br /><br />Հայ օլիգարխները նույնպես անկառավարելի են: Համենայնդեպս, նրանց անհնար է պարտադրել կյանքի կոչել օրենսդրական ակտեր, որոնք կկրճատեն իրենց եկամուտները` հօգուտ հասարակ հայերի: Սակայն ի տարբերություն ԱՄՆ միլիարդատերերի, ովքեր ծանրագույն ճգնաժամերի պահին մոռանում են սեփական շահի մասին և կամավոր փորձում օգնել հայրենիքին, հայ օլիգարխները նման փորձություններն օգտագործում են բացառապես սեփական բիզնեսի ընդլայնման և նորանոր արտոնությունների կորզման համար:<br /><br />Մինչ ամերիկացի միլիարդատերը հստակ գիտակցում է, որ իր հարստությունն ու եկամուտները անմիջականորեն պայմանավորված են հայրենիքի հզորությամբ, հայ օլիգարխները խորապես անտարբեր են թե Հայաստանի և թե դրա ապագայի նկատմամբ, քանի որ դրա կործանման պարագայում ուղղակի կմեկնեն Ռուսաստան, կամ էլ լավագույն դեպքում Եվրոպա` վայելելու կուտակած հարստությունը:<br /><br />Մինչ ԱՄՆ բիզնես-էլիտան իր հայրենակիցներին ընկալում է նախևառաջ որպես մարդ, ապա նոր միայն ռեսուրս, հայ օլիգարխիան ապրում է 19-րդ դարի արդյունաբերական Եվրոպայի սկզբունքներով, երբ բանվորին վճարում էին ճիշտ այնքան, որքան անհրաժեշտ էր գոյատևելու համար:<br /><br />Իսկ ընկալումների այս տարբերության բացատրութոյւնը մեկն է: Միլիարդատերը, դա այսպես ասած քանակական կատեգորիա է, մինչդեռ օլիգարխը` բարոյական: Իսկ թե ի՞նչ երանգներով, դատեք ինքներդ…<br /><br />Հայկ<br /><br />«Օրակարգ», ԹԻՎ 3, սեպտեմբերի 23<br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-8216541750548189339?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Հայկ Զարգարյանhttp://www.blogger.com/profile/05695797883291254969noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-40125958236197678522011-09-22T16:10:00.002+05:002011-09-22T16:11:35.299+05:00Համահայկական երրորդ համաժողովում Մեծի Տանն Կիլիկիո Արամ Ա կաթողիկոսը հայրապետական ողջույնի խոսքում «կարգ մը մտածումներ ու մտահոգութիւններ» «բաժնեց» համաժողովի մասնակիցներին։<br /><a name='more'></a><br />Հայաստանյան լրատվական դաշտը բուռն արձագանքեց Հայրապետի միայն որոշ «լուրջ տագնապներ»-ին՝ խորհրդածելով «Հայաստանը իր ժողովուրդէն, իր ստեղծագործ ոգիէն, իր որակէն» պարպված չտեսնելու մտահոգության ու «փտածութեան, քորուփցիա կոչուող հիւանդութեան արագասոյր ընթացք»-ի ու «փոքրամասնութեան մը տնտեսական յղփացած վիճակ»-ի քննադատության թեմաների շուրջ։<br /><br />Իսկ Հայրապետի մտահոգություններն ավելի ընդգրկուն էին ու խորունկ՝ Հայաստան-Սփյուռք գործակցության վերաիմաստավորում, համահայկական մտածողության ու հավաքական «մենք»-ի գիտակցության ձևավորում, մոտեցումների տարբերությունը հարգելու անհրաժեշտություն, ավելի գործուն քայլեր Ցեղասպանության պահանջատիրության ուղղությամբ։<br /><br />Հայաստանյան հասարակությանը խնդիրները խորթ չեն, միգուցե մի փոքր այլ են առաջնահերթությունները։ Ուրախալի էր, որ Սփյուռքի ինչ-որ մի հատված ևս անմասն չէ այս ամենին։ Հայրապետը եկեղեցուն կոչ էր անում նույնպես անտարբեր չմնալ «վատառողջ երեւոյթներուն դիմաց»:<br /><br />Հայրապետը ողջունում էր ոչ միայն «մտածումներով», այլև «սպասումներով»։ Այ այստեղ էր, որ...<br /><br />Հանրային հեռուստաընկերությունը պիտի որ հանրության տրամադրություններն արտահայտի։ Հանրությունը հազիվ թե նույնական է պետության հետ, պետությունը՝ իշխանության։ Ամեն դեպքում, հեռուստատեսությունը հենց իշխանական է հանրային ընկալման մեջ, իսկ հետհայլուրյան «Տեսանկյունը»՝ հանրային տրամադրություններն արտահայտողի հավակնությամբ։<br /><br />«Հանրության անունից» այստեղ որոշվել էր բարձրաձայնել հանրության կարծիքը՝ համաժողովում հնչած մտածումներին։ Իսկ «հանրության արձագանքը» բավական երկար ու նախապատրաստական ու հայլուրյան ոճով նախաբանից հետո ամփոփվում էր՝ «Բոլորս պետք է գիտակցենք, որ եթե Հայաստանը մեկն է ու այն բոլոր հայերինն է, խնդիրներն էլ, համապատասխանաբար, պետք է բոլոր հայերինը լինեն» («Տեսանկյուն», 19 սեպտեմբերի)։<br /><br />Ափսոս մեջբերման հանդիմանական ու խրատական տոնը հնարավոր չէ փոխանցել այստեղ։<br /><br />Լավ չհասկացվեց՝ մի՞թե հանրության անունից կերցնում էին «Սփյուռքի որոշ կառույցների», որոնք հանդգնում են քննադատել։ «Սփյուռքահայերը կամ Սփյուռքի որոշ կառույցներ»... ո՞վ։ Համաժողովում շատերը չէ, որ իրոք մտահոգ էին։<br /><br />Չլինի՞ հայաստանյան քաղաքական խոսույթում ամենաընկալելին դեռ ինքնանպատակ «աբառոտկա ֆռռալու» տրամաբանությունն է՝ հաջորդող նույնքան ինքնանպատակ ինքնաբավարարվածության ու ինքնահաստատված մնացած լինելու զգացումով։<br /><br /><b>Երեքշաբթի իրիկուն, Մարատ</b><br /><br />«Օրակարգ», ԹԻՎ 2, խմբագրական<br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-4012595823619767852?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-35843273421572476022011-09-17T11:47:00.001+05:002011-09-17T11:49:55.179+05:00Հետաքրքիր բլոգներ են հանդիպում։ Կամ ես եմ նրանց գտնում, կամ իրենք՝ ինձ։ Դե այլ տարբերակ էլ չկա, եթե մեկ ուրիշը խորհուրդ չի տալիս։ Ամեն դեպքում, եթե հետաքրքիր են նրանք, ապա գրում են մոտավորապես նույնի մասին, ինչ ես, ու նույն տրամադրությամբ՝ ինչ ես։ Ու կարծես ուրախանում եմ, որ միայնակ չեմ ու մեկ-մեկ էլ ոչ թե ես եմ ոչ այն ուղու վրա, ինչ պետք է, այլ երկիրը։ Դե, գիտեք արդեն, սովորականի պես։)<br /><a name='more'></a><br /><div>Հաջողել ավելի ու ավելի քիչ է ստացվում։ Չես էլ հասկանում, ինչու։ Տրամաբանական է, որ հաշվի առնելով գծաչափի կամ մասշտաբի տարբերությունը՝ ես vs. բոլորը (մնացյալը, երկիրը), եզրակացնում ես, որ կողմերը ադեկվատ չեն միմյանց ու ոչ ադեկվատ կողմը երևի թե դու ես։<br /><div><br /></div><div>Բայց թե, Արմենակը հումորի զգացում ունի ու գրեթե 100%-անոց նույնությամբ կարողանում է «կանխագուշակել» այն, ինչին հերթական անգամ ճակատով ես հանդիպել։ Հարաբերակցությունը մի փոքր փոխվում է, ստացվում է՝ Ես ու Արմենակը vs.&nbsp;բոլորը (մնացյալը, երկիրը)։</div><div><br /></div><div>Ենթադրում եմ, որ հումորով էլի շատ ու շատերը կլինեն, որոնք Ես ու Արմենակի կողմից կլինեն։</div><div><br /></div><div>Միգուցե դրանից և փոխվեն իշխող տրամադրությունները ու «բոլորը (մնացյալը, երկիրը)» հետո դարդ անեն, թե մեզ հետ են ճակատով տվել ու ճակատներն էլ ցավել է։</div><div><br /></div><div><b>Շաբաթ առավոտ, Մարատ</b></div><div><br /></div><div><b>Հ.Գ.</b>&nbsp; Սիրուն առավոտ է, առևոտ, ոչ այնքան շոգ, դեպի փողոց է ձգում, Ռաշիդ Տահան էլ լավ է երգում (հիմա՝ դեմոկրատիայի մասին), միգուցե արաբերենն եմ սկսել նորից սիրել, դրանից է։) Պատկերացնում եմ Ղուկասյանում ինչ սիրուն է լինելու՝ աշուն ու շան ցուրտ, առավոտները՝ սառած պուճուրիկ լճակներ ու եղյամ՝ հնարավոր ամեն ինչի վրա ։(</div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-3584327342157247602?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0Yerevan, Armenia40.183333 44.51666740.086285 44.3587385 40.280381 44.674595499999995tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-32670198282603899882011-09-11T01:05:00.001+05:002011-09-11T01:18:03.925+05:00Սպասում եմ, անընդհատ սպասում։ Ամեն ինչ հետաձգում, թողնում հետոյի։ Ինչի եմ սպասում, Աստված գիտի։ Չնայած ես էլ գիտեմ։ Ինչո՞ւ եմ սպասում։ Այ սա Աստված գիտի, իսկ ես չգիտեմ։ Միգուցե Աստված էլ չգիտի։<br /><a name='more'></a><br />Երևի շատ ավելի հեշտ է հետոյի հույսով ապրելը։ Չէ որ այս պահին ոչ մի բան անել պետք չէ, հետո ես անելու։ Խոստումներ տալն էլ է հեշտ։ Չէ որ խոստումներն էլ են հետոյի դաշտից։ Սպասելն էլ է հեշտ, հետո է լինելու։ Կամ եթե չի լինելու, միևնույն է, էլի հետո է։&nbsp;Ինչպիսին է այդ հետոն, էլի հետաքրքիր չէ, հետո կերևա կամ չի էլ երևա։<br /><br />Սպասում ես ու սպասում, ծրագրում ու ծրագրում, պատմում ծրագրերից ու պատմում։<br /><br />Հետոն ինչ-որ մի ժամանակ հետո գալիս է, նայում ես անցած սպասումների ամիսներին, պարզվում է ոչինչ։ Ոչինչ՝ հետոյին սպասելու ջանքերի դիմաց։<br /><br />Չգիտես, հետոն ծրագրելն էր ավելի վատ, թե՝ չծրագրելը։ Հետոյով ապրելը դառնում է ապրելու հիմնական փիլիսոփայությունը, ներկան էլ է վերածվում հետոյի, երբեմն անցյալի, բայց ոչ երբեք ներկայի։<br /><br />Անորոշ ու էլի անորոշ ու էլի անորոշ։ Չգիտես ինչի համար, հանուն ինչի։<br /><br />Վերջ։<br /><br /><b>Շաբաթ լույս կիրակի գիշեր,&nbsp;Մարատ</b><br /><br /><b>Հ.Գ. </b>Անորոշ ու սպասումների մեջ։<br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-3267019828260389988?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-52620137281236817212011-09-01T12:01:00.002+05:002011-09-01T12:06:28.606+05:00Առաջին անգամ առաջին դասարան. հերթն այս անգամ Դավիթինն (Դադայինն) էր, ու Փառք Աստուծո, ես ներկա էի։ Առավոտ, ավելի շուտ լուցաբաց, զարթուցիչի միմյանց հաջորդող զնգոցներ, նախաճաշի չհաջողված փորձ ու դեպի դպրոց։ Մաղթանքներ, մաղթանքներ, Սոնայենց դասարանի Շանթի պապիկը, որն իրանահայ է, տեղափոխվել է Հայաստան ու բոլորովին այլ կերպ է նայում երկրին։ Փառք Աստուծո, որ ես ներկա էի այս անգամ։<br /><a name='more'></a><br />Չէի սպասում, անկեղծ եմ ասում։ Փաստորեն կյանքի ընկալումն էլ է փոխվում ամեն ինչի ու տարիների հետ։ Երբեք չէի սպասի ինձանից։<br /><div><br /></div><div>Ողջույնի խոսքեր, ու դեպի դասարան։</div><div><br /></div><div>Ուսուցչուհուն վաղուց ենք ճանաչում, նա դեռ Սոնային է դասավանդել։ Հենց այս ուսուցչուհու համար, ճիշտն ասած, որոշեցինք որ Դադը պիտի նույն դպրոցը հաճախի, ինչ Սոնան։ Էլի ողջույնի խոսքեր, մաղթանքներ։ Նա իր գործը լավ գիտի, նախաձեռնող է, երեխաներին կարողանում է հասկանալ ու ոգևորել, դպրոցական ստանդարտ ուսպլանի նկատմամբ սեփական վերաբերմունքն ունի, որից շահում են երեխաները։ Մի խոսքով, լավ ուսուցչուհի է, Դադի ուսումնական առաջին 4 տարիների համար ես ավելի քան հանգիստ եմ։</div><div><br /></div><div>Հետո, ինչ-որ մի պահի, հանկարծ տխրեցի։ Գիտեք, հավանաբար, ուրախության պահին ինչ-որ հանկարծ մի տեսակ տխրություն է իջնում հոգուդ։ Թախի՞ծ, մի գուցե։</div><div><br /></div><div>Գիտեք ինչո՞ւ։ Ո՛չ նրանից, որ փոքր ընտանիքով էինք, չնայած մեծ ընտանիքի ներկայությունը նույնպես չէր խանգարի։ Ո՛չ նրանից, որ հիշեցի, որ իմ առաջին դասարանի ուղեկիցը, Վաչիկը, հիմա ողջ չէ ու Աստված հանգստություն տա նրա ու նրա որդու հոգիներին։ Ո՛չ նրանից, որ իմ առաջին դասարանի միակ փուչիկը ճանապարհին պայթեց։ Ու, ի վերջո, ո՛չ նրանից, որ էլ ոչ մի բան չեմ հիշում իմ այդ օրվանից։</div><div><br /></div><div>Հանկարծ տխրեցի, որ ես ոչ մի կերպ կապված չեմ դպրոցի հետ, չնայած ինչ-որ մի ժամանակ դասավանդել եմ այնտեղ։ Կապված չեմ, հոգեպես կապված չեմ։ Սոնայի դասարանցիներին, իհարկե գիտեմ, բայց ոչ մեկի հետ վերջին մի քանի տարիների ընթացքում ոչ մի բառ չեմ փոխանակել, իսկ կուզենայի, շատ, անչափ շատ կուզենայի։ Իհարկե, առաջին արդարացումը՝ արագ է, խառնաշփոթ, ժամանակ չկա ու նման հիմար բաներ։ Իհարկե, հիմար, ահավոր հիմար։&nbsp;Կինս, իհարկե, կապված է, նա մեկ այլ պատմություն է։)</div><div><br /></div><div>Տխրեցի, որովհետև հոգևոր կապի բացակայության պայմաններում, ես որևէ կերպ պատասխանատու չեմ զգում ինձ դպրոցի նկատմամբ։ Իհարկե, որպես այս (դեռևս ոչ իմ) պետության քաղաքացի, ես կապված չեմ, կապված չեմ նաև որպես արդեմ ԻՄ ԵՐԿՐԻ մասնիկ։ Հիմա կապված չեմ ո՛չ իմ հարազատ դպրոցի հետ, ո՛չ էլ իմ երեխաների դպրոցի հետ։</div><div><br /></div><div>Ինչպես միշտ, փորձել եմ այդ կապը գնել, առնել։ Ախ այդ առևտուրը &nbsp;...։ Բայց ոչ մի նախաձեռնություն իմ կողմից։ Հարցրեք ինքներդ, քանի անգամ եք երեխաների հետ օգնել դասարանը նախապատրաստել սեպտեմբերի մեկին, զարդարել դասարանը, մաքրել այն, ներկել նստարանները, հատակը, պատուհանները, ինչ որ նոր բան պատրաստել դասարանի համար, որը ավելի հարմարավետ կամ հետաքրքիր կդարձնի երեխաների՝ քո երեխայի, առօրյան, երեխաների դասընկերների հետ կատակել, վազել, ֆուտբոլ խաղացել, մի խոսքով, դպրոցի համար ինչ որ մի բան արել։</div><div><br /></div><div>Իհարկե, ինչ-որ մի բան արել եմ, բայց միայն, բացառապես գումարային համարժեքով՝ դպրոցական ֆոնդի համար պարտաճանաչ ու մեկ մեկ էլ մի փոքր ավելի վճարելով։ Դասարանական դրամահավաքներին (որին բացառապես դրականորեն եմ վերաբերվում) մասնակցելով։ Ուսուցիչներին, տնօրեին ամեն կերպ աջակցելով։ Բայց, միևնույն է։</div><div><br /></div><div>Մեղադրել ու բոլորից ինչ որ մի բան պահանջել, իհարկե, կարող են բոլորը ու էլի ինչ-որ վիրտուալ խմբեր բացել՝ «Պահանջում ենք, պահանջում ենք»։</div><div><br /></div><div>Քանիսն է մեզանից պատրաստ զոհել իր աշխատաժամանակի մի մասը, իր ձեռոքվ այդ պահանջածը անելու համար ու դրա դիմաց ստանալ ասենք գործատուի հանդիմանությունը, թե ինչո՞ւ ես ուշացել։ Ո՞վ է պատրաստ մեզանից պարբերաբար այդպես վարվել։</div><div><br /></div><div>Իհարկե, հիմա կսկսեք արդարանալ։ Կփորձեմ նաև ես, չնայած չէ, չեմ էլ փորձի։</div><div><br /></div><div>Իհարկե, ՀՀ ԿԳՆ-ն բարի պտուղը չէ, բայց ինձ դա չի էլ հետաքրքրում (կուզենայի որ բարի պտուղը լիներ)։ Բարի պտուղը չէ նաև ՀՀ-ն, հույս էլ չունեմ, որ որպես պետություն այն բարի պտուղ կլինի երբևիցե։ Չնայած էլի կուզենայի, շատ կուզենայի։ Ամպի չափ կուզենայի։</div><div><br /></div><div>Ինձ ԱՅՍ ՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆԸ չի հետաքրքրում, ցավոք, ինձ ԻՄ ԵՐԿԻՐՆ է հետաքրքրում, միայն։</div><div><br /></div><div>Կասեք եսասիրական է, համայքնային, կլանային։ Միգուցե, չեմ ժխտում, չեմ էլ փորձելու։ Ես այսպիսին եմ։ Ես իմ կյանքն եմ ապրում։&nbsp;</div><div><br /></div><div>Կասեք քաղաքացի չեմ, միգուցե, չեմ էլ ձգտում, գիշերներն էլ հանգիստ եմ քնում, որ չեմ էլ ձգտում։</div><div><br /></div><div>Բայց պիտի փորձեմ երկրին պիտանի լինել։ Դադը, Սոնիկան ստիպեցին ինձ այսօր, առաջին անգամ, ինչպես կասեր Ս.Բ.-ն, մինչև ենթաստամոքսային գեղձս զգալ, որ պիտի պատասխանատու լինել։</div><div><br /></div><div>Ճիշտ ճանապարհն անցնելու պես։ Ախր խնդիրն այն չէ, թե ես կանցնեմ ճանապարհը կարմիր լույսի տակ, թե չէ։ Իհարկե, կարող եմ անցնել ու մեքենայի տակ էլ չընկնել, ի վերջո, հավ չեմ։ Հուսամ հավ չի լինի նաև վարորդը։ Խնդիրը, սակայն, այն է, թե ինչքանով եմ ես, դուք, մենք՝ բոլորս, պատրաստ փողոցն անցնել միայն կանաչ լույսի տակ։</div><div><br /></div><div>Ի վերջո, ի՞նչ է իրենից ներկայացնում այսօր մի «մի ավելն ու մի սավոկը», որ պիտի թեժ քննարկել, թե ինչքան ենք դրա համար փող հավաքելու։ Կամ ինչքան ենք փող հավաքելու, որ հավաքարարը դասարանն ամեն օր մաքրի, որպեսզի մեր երեխաները փոշի չշնչեն։</div><div><br /></div><div>Հիմա կասեք, սա պետության գործն է, պետությունը .... բլա բլա բլա ... Իսկ ես ո՞ւր եմ, ո՞ւր եմ ես, ոչ որպես քաղաքացի, որպես պատասխանատու հայր, ծնող, երկրացի։ Ո՞ւր եմ ես։</div><div><br /></div><div>Մեղադրել, մեղադրել, խոսել ... հոգնել եմ, հոգնել, թքած ունեմ։ Չե՞ն անում, ո՞վ պիտի անի։ ՀՀ-՞ն, ես ՀՀ-ի մասնիկ չեմ։ Ես պիտի անեմ, թքած անորոշ հոգնակիի վրա։</div><div><br /></div><div><b>Սեպտեմբերի 1, կեսօր, Մարատ</b></div><div><br /></div><div><b>Հ.Գ.</b> Օգնենք դպրոցին, այն մեր կարիքն ունի, մեր պատասխանատվության, մեր աջակցության, մեր եսի, ծնողի, հոգատար ծնողի կարիքն ունի։ Ամեն ինչ գումարի մեջ չէ, հավատացեք։<br />--</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-5262013728123681721?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-57170154199883721692011-08-29T10:52:00.002+05:002011-08-29T10:52:54.369+05:00Հայաստանը՝ դու ես: Պնդումն ամենուրեք էր և է ու ամեն քայլափոխի: Այն պիտի որ ամփոփեր Երրորդ Հանրապետության գոյության երկու տասնամյակի ամբողջ միգուցեև իմաստը, տրամաբանությունը, փիլիսոփայությունը, առաքելությունը, ու պաշտոնապես ու պետականորեն, Իր իսկ անունից ու սեպտեմբերի 21-ին:<br /><a name='more'></a><br />Գոյությունը մեկ առանձնահատկություն ունի՝ անկախ։<br /><br />Ու պիտի հորդորվեր գնահատել, արժանին մատուցել, գիտակցել կարևորությունը՝ անկախ գոյության կարևորությունը: Գիտակցել ժամանակի մեջ, տեսնել ժամանակների միջև կապը ու մեկ անգամ ևս արժևորել անկախ ապրելու ու ապագա կառուցելու պատմական այն հնարավորությունը, որն ընձեռվեց, կերտվեց քսան տարի առաջ:<br /><br />Պիտի պատգամվեին սերունդները՝ ներկա ու գալիք, պահպանել ու խնամել ու փոխանցել այս հնարավորությունը, այս հողի վրա ու այս լեզվով:Պիտի գնահատվեին ու ամփոփվեին քսան տարիները, պիտի հաջողված ու ոչ այնքան, դժվարին ու հաղթանակների տարիներ հիշվեին, ու կառույցների ալիքը վերջապես նոր Մատենադարան ստեղծեր:<br /><br />Հայաստանը՝ դու ես: Փաստորեն՝ նաև ես, միգուցե և ձեզանից յուրաքանչյուրը: Իսկ դու՝ ո՞վ: Միգուցե յուրաքանչյուր ոք, ով հայերեն կարդալ գիտի, ով հայերեն է հասկանում, ով Երրորդ Հանրապետության քաղաքացի է, ում համար հայը նաև կրոնական ինքնագիտակցում է, կամ, ի վերջո, ով իրեն հայ է զգում:<br /><br />Իսկ ինչու խոսակցի դիտանկյունից: Մի՞թե պիտի ինձ շնորհվի Հայաստան լինելու իրավունքը, միգուցե ես դեռ պիտի նվաճեմ Հայաստան լինելու իրավունքը, միգուցե շնորհը, ումի՞ց: Միգուցե պարտադրվում է ինձ Հայաստան լինել ու կրել Հայաստան լինելու պատասխանատվությունը, իրավունքը:<br /><br />Ինչ-որ տարօրինակ գիտակցում է, անկախ գոյության իմաստի, տրամաբանության, փիլիսոփայության, առաքելության տարօրինակ գիտակցում: Տարօրինակ է մասնակցայնության առումով:<br /><br />Միթե մեզանից յուրաքանչյուրի ցանկությունը, պատրաստակամությունը, որոշումը չէ, լինել Հայաստան, Հայաստանի մի մասնիկը: Անձնական որոշում, թե հանրության, համայնքի, հասարակության ու վերջապես, ինչ որ մեծ, շատ մեծ ու կարևոր, անչափ կարևոր ու հնուց, շատ-շատ հնուց եկող իրադարձությունում ընդգրկված, անպայմանորեն ընդկգրված ու իրեն մասնիկ զգալու անհագուրդ ձգտումը չէ:<br /><br />Որքանով է մեզանից յուրաքանչյուր իրեն այդ իրադարձության մասնիկ զգում, կամ իրեն մասնիկ զգալու ցանկություն ունի, «երկիրդ երկիր է» գիտակցում կամ ուզում կառուցել: Ով է իրեն այսօր, այս պահին Հայաստան զգում, իրոք զգում, ոչ միայն հայատարարում:<br /><br />Հայաստանը, ես եմ իհարկե, բայց միայն ոչ սեպտեմբերի 21-ից սեպտեմբերի 21:&nbsp;Սեպտեմբերի 21-ը խորհրդանիշ է, գործի խորհրդանիշ: Իսկ այն ամենօրյա է, ամեն առավոտ, ամեն կեսօր ու ամեն երեկո:&nbsp;Հայաստան լինելը բարդ է, դժվար, այն հոգու արիություն է պահանջում, այդ արիության գիտակցում ու գիտակցված ընտրությունը:<br /><br />Չստացվեց, ինչ ուզում էի, միգուցե նույն խանդավառությամբ չեմ հավատում «երկիրդ երկիր է»-ին քան «չէ»-ին:<br /><br />Անհայտ իրիկուն, Մարատ<br /><br />Հ.Գ. <a href="http://yavrumyan.blogspot.com/2010/07/blog-post_24.html">Հայրենիքը հեռուեն պիտի «սիրել»</a><br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-5717015419988372169?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-72781673800249188822011-08-24T11:09:00.000+05:002011-08-24T11:34:58.427+05:00Հայտնի երգի հայտնի տողերը հիշում եք երևի՝ ամեն ինչ սկսվում է նորից: Երգը, իհարկե, շատ ավելի խորաթափանց է, բայց թե տրամաբանությունը, ավելի շուտ փիլիսոփայությունը նույնական պիտի որ լինի. մակարդակների, կամ ավելի շուտ շերտերի ու պատասխանի սպասող հարցադրումների տարբերության կամ այդ տարբերության ընկալման խնդիր է միայն: Երևի թե խրթին ստացվեց:<br /><a name='more'></a><br />Ինչ-որ մի բան անընդհատ խեղդում էր վերջերս, կարծես կոկորդի վրա, խանգարում շնչել: Հյուսիսում, ձմռանը, բարձր տեղանքում, սառնամանիքին փորձե՞լ եք խորը, լիաթոք շունչ քաշել: Ով փորձել է, երկրորդ անգամը հաստատ զգուշանալու է: Հիմա նույն կերպ. ինչ-որ մի բան, որն անհայտ է, թե մարմնի որ հատվածում է, պարբերաբար ճնշում էր ու է՝ երբեմն վերածվելով անկանոն շնչառության:<br /><br />Չգիտես ինչու մի պահ թվաց, թե կարոտն է: Այն չի ստացվում բավարարել, կամ չգիտեմ, կարոտն ինչ են անում: Ես «կարոտը քաշելը» հիշեցի այս պահին, հա՛, «կարոտն առնելը» պիտի որ լինի: Ահա թե ինչ է հնարավոր անել կարոտի հետ, տեսականորեն: Առնելու առումով մի փոքր թերահավատ եմ: Քաշելը շատ ավելի երկար է տևում, կամ չի էլ անցնում, հավանաբար: Այսինքն առնելը գործուն սկրիպտ չէ: Իմիջիայլոց, սկրիպտ հայերեն ինչպես կլինի՝ նկատի ունեմ գործողությունների որոշակի հաջորդականություն ենթադրող սկրիպտ:&nbsp;<br /><br />Մտածում եմ, ինչին կամ ինչն են կարոտում: Հաստատ ոչ ստից-մտից բաների(ն): Երևի ամենահասարակ թվացող բաների(ն) են կարոտում, որոնք այնքան հարազատ են երևի, որ աչքի էլ չեն ընկնում, (դ)նրանք ամենուր են, ամեն քայլափոխի, աննկատ, բայց միշտ առկա, «ձեռքի տակ»: Երևի այսպիսիք ես կարոտում:<br /><br />Սպառվեց, ավելի շուտ կտրվեց, մոռացա ինչի համար սկսեցի գրել:( Տարիքը դեռ նորմալ է, տարիքի հետ կապված չէ, ավելի շուտ խառնաշփոթի: Մի <a href="http://yavrumyan.blogspot.com/2010/05/blog-post_10.html">գրառում ունեի</a>. խառնաշփոթ, ահավոր, բայց կապակցված, ուստի ոչ ցնդաբանություն: Ուսանողներից մեկը մեկնաբանել էր, թե՝ ինչքան նման եք ձեզ :) Փաստորեն:):):):)<br /><br />Ինչու է ամեն ինչ սկսվում նորից, թեև այս նորիցը, ավանդականության ու ժամանակների ընդհատված կապի վերականգման պայմանով է, ինչը և ուրախացնում է: Երևի ժամանակն է ընտրել ու սարի մոտ գնալ ու չսպասել, որ սարը կբարեհաճի, ու մուհամմադություն չանել, կամ անել:<br /><br />Երևի առաջին անգամ է, որ «գիդեմ», բայց այդ «գիդեմը» ավելի շուտ արկածախնդրություն է, չնայած հաշվարկի վրա հիմնված արկածախնդրություն: Հիմա կասեք այդպիսին հնարավոր չէ: Ով պատճառաբանվածություն է ամենուրեք փնտրում, արկածախնդրությունը միայն գիտակցված ու սառը հաշվարկի վրա կարող է լինել միայն, պարզապես հաշվարկված ծրագրի ժամանակային լագն (Zeitspanne) է չափազանց կարճ: Ահա թե որտեղ է արկածը :)&nbsp;<br /><br />Վերջ՝ գրառմանը:<br /><br /><b>Իրիկուն, Մարատ</b><br /><b><br /></b><br /><b>Հ.Գ.</b> Անկախության ձգտումը ու էությունը խառնվում է ոչ մի կերպ պարտավորություն ստանձնելու ցանկության հետ: Վտանգավոր համադրություն է երևի: Երևի: Հետաքրքիր է, առաջին անգամ է, որ երկրի վրա ջղայնացած չեմ, երևի «թքած ունեմ»:)<br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-7278167380024918882?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-16223050349897494952011-08-22T10:09:00.000+05:002011-08-22T10:22:01.557+05:00Հոգնածությունից քունս չի տանում, չնայած աչքերս փակվում են: Անորոշ՝ մտքերով, քայլերով, ամեն ինչով: Ինչքան դժվար է պատասխանատու լինելը, նաև հաշտվելը մտքի հետ, որ քեզանից ինչ-որ բան է կախված: Քայլերում երեխայական խառնաշփոթն այլևս տեղին չէ, չնայած և չափազանց հարմար է ու միգուցե այն, ինչին ենթագիտակցորեն ձգտում ես: Կարծում եք ասելի՞ք չկա, միգուցե:<br /><a name='more'></a><br />Որքան անհուն ու հետաքրքիր է մարդկային էությունը, խոսքը, գործը: Երբեք չես գուշակի, ինչ է հաջորդելու, կամ հաջորդելու է արդյոք ու ինչու հենց այնպես, ինչպես է:<br /><br />Ինքնադիտարկումը ուղի է, որը ըմբռնելու փոքր ինչ պատրանք է ստեղծում: Այն ամուր, մշտապես արթուն միտք է ենթադրում, նաև՝ սթափ ենթադրություններ անելու ունակություն: Հակառակ դեպքում ուղին չես էլ անգամ պատկերացնի թե ուր կտանի:<br /><br />«Չափելու» մասին խորհե՞լ եք: Չափել ամեն ինչ՝ երկարություն, լայնություն, հեռավորություն, զգացմունքներ, հավատարմություն, գրպանի պարունակություն ու այսպես շարունակ: Ջանքը այս շարքում ամենաանորոշն է, թեև միակ հիշատակության արժանին: Մարդկային ջանք բոլոր ուղղություններով, նաև վերոհիշյալ:<br /><br />Պարզվում է չափելի է նաև ջանքը, խնդիրն այս դեպքում չափման միավորի ընտրության մեջ է: Ամենապարզունակը, պարզվում է, գումարայինն է: Այն նաև ամենահեշտն է, միգուցե և տարօրինակ հնչի, թեև հազիվ թե: Պատասխանատվություն, մարդկային ոչինչ չունի իր մեջ այս միավորը: Այն դեպի անդունդ տանող ուղի է, ամեն ինչ փշրող, խաթարող, խզող ուղի:&nbsp;Սա չի նշանակում կամ միգուցե և նշանակում է, թե «փողը ձեռքի կեղտ է» և այլն՝ նույն տրամաբանությամբ: Չէ, այն ուղի է որ ոչ մի տեղ էլ չի տանում, անգամ թվացյալ լուծումը չի ապահովում:<br /><br />Դեպի Ղուկասյան-Աշոցք տանող ճանապարհը մեկ առավելություն ևս ունի՝ միմյանց արագ հաջորդող բնապատկերներ, լուծված մեքենայի արագության մեջ: Ակամայից սկսում ես մտածել ու նայել ու նայել ու նայել ու նայել, երբեմն նաև ինքդ քեզ վրա:<br /><br />Գիտեք ինչը ինձ տարօրինակ թվաց այդ ճանապարհին: Զգացումը ու փորձը, թե հնարավոր է փոխհատուցել մարդկային հոգիների միջև խզված կապի գոյությունը ու այդ գոյությունը չխզված պահելու մարդկային ջանքը, ու այդ փորձը չափելի է: Գլխի ընկաք երևի, ինչով ... Իսկ չափման միավորի չափը մի շարք տարօրինակ գործոններից է կախված, տվյալ դեպքում՝ արձակուրդայինից ... :<br /><br />Ի՞նչ եմ փորձում գնել կամ ինչո՞ւ ... Միգուցե խաղաղությո՞ւն հոգում, խղճում: Ո՞ւմ համար կամ ումի՞ց ... Միգուցե ինք՞ս ինձ համար ու ինձանի՞ց ...<br /><br />Պապն ու տատը մեծացել էին, մի տեսակ ծերացել։ Փառք Աստծո, դեռ առույգ։<br /><br />Տարօրինակ զգացում է՝ զգալը ...<br /><br /><b>Իրիկուն, Մարատ</b><br /><br /><b>Հ.Գ.</b> Երբեմն «կես բերան խոսալ»-ն էլ է գրեթե անհնար, հույսը ինչ-որ ուղղությամբ լուռ հայացքն է:<br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-1622305034989749495?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-25641115121535155282011-08-11T20:52:00.006+05:002011-08-12T00:25:42.414+05:00Ինչ-որ մի պահից սկսած, ավելի շուտ՝ անցյալ ամառվանից, իմ բոլոր գրառումները բլոգում անկախ ինձանից հայտնվեցին էքզիստենցիալ դաշտում: Ինչո՞ւ, քառամյա ընդմիջումից հետո դժվար էր հաշտվել մտքի հետ, որ գիտակից կյանքի անցյալ ամբողջ ընթացքը, 1995-ից սկսած, իզուր էր, հիմնականում: Ահա թե ինչու, ամեն կերպ փորձում էի իմաստ որոնել այնտեղ, որտեղ այն պարզապես չկար:<br /><a name='more'></a><br />Ճանապարհի կեսից հետ կանգնելը նույնպես մեծ խիզախություն է պահանջում: Այն ցավոտ է, որոշում է, որը հեշտ չի տրվում, եթե տրվում է ընդհանրապես: Մինչև վերջին վայրկյանը կառչում ես ամենաբարակ մազից անգամ, ինչ-որ դատարկ հույսերով քեզ հույս տալիս ու ինչ-որ արհեստական իրականություն ստեղծում, թե ամեն ինչ նորմալ է կամ պիտի որ նորմալ լինի, պարզապես իրերի դրության սեփական ընկալումն է տարօրինակ կամ ոչ համապատասխան այս՝ հայաստանյան, իրականությանը: Շատ չեմ փիլիսոփայի, համալսարանական կրթության ու գործունեության մասին է խոսքը:<br /><br />Այնպես դասավորվեց, որ ԵՊՀ-ում մագիստրոսական ծրագրերից մեկը ես եմ ղեկավարում: Անմիջականորեն մասնակցել եմ այդ ծրագրի կազմմանը, ներդրմանը, հետո առաջմղմանը, հետո ինչ-որ պուճուրիկ «տյունինգների», դասավանդում եմ ծրագրում: Չորս թողարկում ենք ունեցել այդ ծրագրով, եղել են բավականին, կասեի անգամ շատ հաջողված մագիստրոսական թեզեր ու այդ թեզերի հետևում կանգնած մագիստրանտներ: Եղել են նաև այնպես, ինչպես միշտ: Ընդհանուր առմամբ, եթե կհետաքրքրվեք իմ ընդհանուր տպավորությամբ, որը բավականին սուբյեկտիվ է ու չափազանց քննադատական ու շատ խիստ՝ «Ափսոս չհաջողվեց ունենալ այն, ինչ ծրագրում էինք ու ցավոք տեղի տվեցինք հայկական իրականությանն»: Սա արձանագրում եմ խորին ցավի ու ափսոսանքի զգացումով:<br /><br />Հիմա կսկսեք մեղավորներ փնտրել, հետո սովորույթի համաձայն՝ խարազանել: Ո՞ւմ, ինչի՞ համար, հանուն ինչի՞, ո՞ւմ է պետք, կարևո՞ր է արդյոք ... ուր ես ընկել, ինչ ես ուզում:<br /><br />Բարձրագույն մասնագիտական կրթության կազմակերպման մասին կարելի է շատ, անչափ շատ փիլիսոփայել: Երբեմն հաջողված ակնարկներ գրել, բայց դրանից քիչ բան է փոխվում, գործ անողներն են քիչ, ավելի շուտ՝ գործ դնողներն են շատ: Համալսարանական կրթությունը այսօր հազիվ թե տարբերվում է դպրոցականից: Դպրոցականը՝ վարժապետությունից:<br /><br />Հիմա կասեք ... շատ բան կասեք, ես նույնպես կասեմ:<br /><br />Մագիստրոսական ծրագիրը, որն առավելապես լեզվաբանական է իր բնույթով, հիմա ուսանողներից քչերին է հետաքրքրում: Չորս այդ տարիների ընթացքում ես այդպես էլ չկարողացա հասկանալ, թե ինչ էին ուզում ուսանողները այդ ծրագրից: Միգուցե ես լսելու ունակություն չունեմ, միգուցե: Միգուցե նրանք ինքները չգիտեին, ինչ են ուզում այդ ծրագրից, միգուցե:<br /><br />Ուսանողակենտրոնության մասին վերջերս շատ են խոսում, աշխատաշուկայի պահանջարկին համաքայլ ընթացքի մասին՝ նույնպես: Այս ամենը այն դեպքերի համար, երբ ուսանողները գիտակից են, իսկ աշխատաշուկայի պահանջարկ իրապես կա: Մյուս բոլոր դեպքերում՝ դատարկ խոսակցություններ են:<br /><br />Հիմա կասեք այսպես չէ, գույները խտացված են, միակողմանի է, իրականությանը չի համապատասխանում: Չեմ բացառում, տարակարծությունը միշտ եմ հարգել:<br /><br />Ելք, լուծում, առաջարկ ... Աստված դրանց հետ:<br /><br /><b>Աշոցք-Ղուկասյան, իրիկուն, Մարատ</b><br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-2564111512153515528?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-61417050124306441122011-08-05T23:25:00.003+05:002011-08-11T20:44:15.774+05:00Հոգին ուզում է ինչ-որ մի բան անել, ինչ անել, ինքն էլ գլուխ չի հանում: Բայց ուզում է, երեխայական ուզելու նման է սա: Ոչ մի պատճառ չկա, թերևս միակ պատճառը նորը ճանաչելու, իմանալու, տեսնելու, զգալու երեխայական մղումն է: Ուզելը երևի թե ստեղծելուն հոմանիշ է, եթե ոչ նույնական: Կային ժամանակներ, խնդիրը խաղալիքներն էին լուծում, մի փոքր ուժ ես տալիս երևակայությանն ու խնդրեմ: Հիմա երևի թե ավելի բարդ է. երևակայությանը, իհարկե, միշտ էլ կարելի է զոռ տալ, բայց թե արդյունքը միշտ չէ որ այնպիսին է, ինչպիսին խաղալիքների դեպքում էր:<br /><a name='more'></a><br />«Հարթեցրու քո մեջ բլուրները բարձ-բարձր, ու կհարթվեն անդունդներն իսկույն ...» ու կրկին «Քուրմը կանչեց»: Երևի թե խելքին մոտ է, պիտի որ իմաստուն խոսքեր լինեն սրանք: Գլուխ չեմ հանում, պիտի որ, երևի թե, միգուցե, չի բացառվում ...: Դատարկաբանությո՞ւն, հազիվ թե, դատարկ չեն լինում բառերը:<br /><br />Արդյոք հարթ ուղիներ է, որ փնտրում են մեզանից շատերը, Աստված գիտի, ով է գլուխ հանում: Տքնաջան ու տարիներ ձգվող ու հույսի մինչև վերջին կաթիլը քամող ջանքն է արդյոք այն ուղին, որն արդյունք է տալու ... չգիտեմ, հազիվ թե, պիտի որ՝ ոչ, պիտի որ:<br /><br />Ինչու են դժվարությամբ տրվում որոշումները, թեև դրանք բարդ չեն, վճռորո՞շ՝ չէի պնդի, դրանցից անգամ ինչ-որ բան կախված չէ, պարզ ու հասարակ որոշումներ են: Միևնույն է, դժվար են տրվում: Թեև որոշումներ են, որոնք հերթական անգամ հերթական քայլով մշուշում են մղումը: Մի՞թե ափսոսանքի զգացումը միշտ ուղեկից է մնալու: Հազիվ թե տրամաբանություն կա ընթացքի մեջ, հազիվ թե:<br /><br /><b>Իրիկուն, Մարատ</b><br /><b>--</b><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-6141705012430644112?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-62250086816255126282011-07-22T10:38:00.004+05:002011-07-26T13:49:28.329+05:00Ինձ ինչ-որ մեկը կբացատրի, ինչի համար է ընտանիքը: Ինչու է նվազագույնը օղակը, որի շուրջ համախմբվում է մարդ տեսակի ինչ-որ մի հատված, ընտանիքը: Ինչու է ընտանիքի կառուցվածքն այնպիսին, ինչպիսին է: Խնդրում եմ միայն՝ ո՛չ կենսաբանական ու ո՛չ սոցիալական հիմնավորումներ, առավել ևս էվոլյուցիոն ու հասարակագիտական, անգամ հասարակության պատմության տեսության շրջանակներում: Միգուցե դետերմինիզմը ամեն ինչ ունակ է բացատրել, հազիվ թե հոգուն նույն հաջողությամբ է հանգստություն բերում:<br /><a name='more'></a><br />Մինչ կծնվեր Դավիթը, ընտանիքներում ու հատկապես գյուղաբնակ ընտանիքներում բազմազավակության պատճառի միակ հիմնավոր ու ամենաընդունելի բացատրությունը էժան աշխատուժի պայմանն էր: Որքան շատ են երեխաները, այնքան մեծ է տնտեսապես շահութաբեր բնատնտեսություն ստեղծելու ու վարելու հավանականությունը:<br /><br />Մինչ Դավիթը կմեծանար, բնատնտեսության պարզունակ իմ ընկալումը վերափոխվեց տեսակի, իմ դեպքում՝ Յավրումյաններ տեսակի պահպանման ազնիվ մղման բացատրությամբ: Իսկ Դավիթը շարունակում էր մեծանալ, Սոնան նույնպես, ու ահա, ինչ-որ մի պահի, հոգին ինչ-որ մի զգացում սկսեց հուշել, հանդեպ նրանց ու հանդեպ ընտանիք կոչվածում նրանց գոյությանը, որը դժվար է բացատրել: Ոչ մի բան այլևս չի բացատրում, եթե բացատրում էլ է, ապա հոգուն հանգստություն չի բերում:<br /><br />Ինչն է ընտանիքում միմյանց կապում այդքան տարբեր ու եսասեր բոլորին: Միայն չշտապեք պատասխանել՝ սերը, խնդրում եմ: Այդպիսի պատասխան չէ որ ակնկալում եմ, ուրիշ պատասխանի ակնկալիքով եմ փորձում ստիպել աշխատել ոչ միայն բթացած մատներիս, այլև՝ գորշ զանգվածին:<br /><br />Ինչ-որ մի բան կապում է բոլորին: Այն փոքր է, մանր, միգուցե և մանրուք, ամեն դեպքում աչքի չէ, որ զարնում է ամեն քայլափոխի: Միգուցե այն պիտի զգալ, հոգով տեսնել, լսել, շոշափել, պատկերացնել, փորձել ընկալել ու չկարողանալ: Այն այն է, ինչ ի վերջո հոգուն հանգստություն է բերում կամ բերելու: <br /><br />Հարց է՝ բերում է արդյոք:<br /><br />Հարց է՝ ինչ պետք է անել, կամ պետք է անել արդյոք, այն ստանալու համար:<br /><br />Ինչու է տեսակն ապրում ընտանիքով. բնատնտեսական, կենսաբանական, սոցիոլոգիական բացատրություններից բացի էլի ինչ-որ մի բան պիտի գոյություն ունենա: Բնատնտեսությունը, կենսաբանությունը, հասարակությունը փոխվել են ու փոխվում են, միշտ էլ արագ են փոխվել, չափազանց արագ, հազիվ թե արագությունները չափազանց արագ են միայն մեր այս խառը ՏՏ-տարիներին: Չէ որ ամեն ինչ մարդ տեսակի ընկալման վրա է հիմնված: Իսկ ընկալումներն ավելի պահպանողական են, եթե ոչ նույնական՝ բոլոր տարիների համար:<br /><br />Ինչու է մոդելը ընտանիքը, որտեղ են մոդելի հիմնաքարային կապերը: Ինչու պիտի ընտանիքը լինի այնպիսին, ինչպիսին է: Ինչու պիտի ապրել ընտանիքի հետ, ընտանիք շտապել, ընտանիքի հետ նախաճաշել կամ ճաշել կամ ընթրել, ընտանիք կառուցել, պաշտպանել ու ... ու ...։ Բոլոր այս գործողություններն էլ ինչ-որ մի պահի հեշտությամբ կարելի է տարանջատել ընտանիք գաղափարից: Ինչն է այդ դեպքում «այն», ինչը մեզ էլի դեպի ընտանիք է ստիպում կամ մղում կամ մենք ինքներս ենք ամեն կերպ դեպի ընտանիք մեզ մղում: Կփոխի արդյոք շրջապատը կամ մեր տեսակը կամ չգիտեմ Ով կամ չգիտեմ Ինչը ընտանիք մոդելը:<br /><br />Իհարկե, երբ սկսում էի գրել, գիտեի ինչու էի ուզում գրել ու ինչու էի հոգու հանգստության ու մանրուքների մասին գրում: Չգիտեմ ով՝ Աստված թե Սատանան մանրուքների մեջ է: Ընտանիքն էլ է մանրուքների մեջ, հոգին էլ:<br /><br />Wer weiss schon Bescheid …<br /><br /><b>Հինգշաբթի իրիկուն, Մարատ</b><br /><br /><b>Հ.Գ.</b> Հոգու հանգստությունը մեռելային դադար ու խաղաղություն չէ անպայման, այն նաև մղում է ու անդադար շարժ ու անհանգստություն: <br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-6225008681625512628?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com4tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-49529501843194525802011-07-21T11:56:00.002+05:002011-07-21T12:00:55.837+05:00Ի՞նչ է, ամեն ինչ կախվա՞ծ է մեզանից, թե միայն այդպես է թվում, թե դա մարդ տեսակի մեծամտության հերթական դրսևորումն է ու սեփական ուժերի ու կարողության նկատմամբ գերագնահատված ընկալում։ «Ո՞վ է խանգարում՝ արա»։ Մի՞թե այսպիսին է բանաձևը, որը գործում է, կամ պիտի որ գործի, ինչպես Հայկն&nbsp;(©, Հ.Ք.)&nbsp;է &nbsp;ասում՝ ՀԱՅՈՑ ՄԵՋ։<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-4952950184319452580?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-28967868010131713432011-07-19T11:21:00.002+05:002011-07-19T16:42:03.755+05:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://1.bp.blogspot.com/-qSQoSgnJHE0/TiUh73LoxzI/AAAAAAAAAis/NdM5t2zIKYs/s1600/atem1.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" height="213" src="http://1.bp.blogspot.com/-qSQoSgnJHE0/TiUh73LoxzI/AAAAAAAAAis/NdM5t2zIKYs/s320/atem1.jpg" width="320" /></a></div>Տեսնես ինչից է, որ այս երկրում ամեն ինչ արկածախնդրություն է հիշեցնում, ոչ մի բան որևէ կերպ տրամաբանված չէ։ Երբեմն թվում է, թե ինչ-որ անհասկանալի ու անընկալելի իրերի դասավորվածությունը երբեք էլ չի վերջանալու ու սկսում ես ինքնախաբեությամբ զբաղվել, թե իմ մոտ մոտեցումները ճկուն են, իմ մտքի թռիչքը ճկուն է, այնինչ իրականում հասարակ առևտրային խաբեբայություն է ...<br /><a name='more'></a><br />Սա գրել էի Սֆաթագրքում, հետո երեք օր անց հասկացա, որ անկապ երկիր է ու անկապ այս երկիրը անկապ մարդկանց անկապ գործունեության արդյունք է, նորմալ է, ընդհանուր առմամբ, երկիրը երկիր չէ, կամ էշի երկիր է։<br /><br />Հետո, երկար, շատ երկար դադար տվեցի։ Ինչ-որ անհասկանալի դադար էր հոգում ու գլխում, անտարբերության նմանվող դադար, երբ իրականությունն ու իրողություններն ու շրջապատը ոչ մի զգացում ու զգացմունք չեն առաջացնում հոգում։ Լինում է երբեմն նաև այդպես, մարդ ենք, ի վերջո։ Հետո իրադարձությունների ընթացք ու ընթացք, ոչ մի բան չասող, անորոշ, անկայուն, անտարբեր։ Թվում է, դու ես ու դու չես, իսկ թե ով է, միայն Աստծուն է հայտնի։<br /><br />Չեմ կարծում, որ միայն իմ մոտ են տրամադրություններն այդպիսին, կամ միգուցե, չնայած հազիվ թե։<br /><br />Մի շնչով չի ստացվում գրել, միգուցե շոգ է, ոչինչ չի տրամադրում գրելու, միգուցե։<br /><br />Ներդաշնակության զգացումը, ինքդ քեզ ու շրջապատող իրականության հետ ներդաշնակության զգացումը տեսնես ինչով է պայմանավորված, միթե այն միայն անտրոպոցենտրիկ է, միթե շրջապատն այդ ամենում միայն պասիվ դերակատար է ու միայն ընկալման ու ճանաչման ու գիտակցման օբյեկտ։<br /><br />Աստված գիտի։<br /><br /><b>Երկուշաբթի իրիկուն, Մարատ</b><br /><b>--</b><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-2896786801013171343?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-32071643324815222922011-07-06T10:42:00.001+05:002011-07-06T17:51:32.711+05:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://3.bp.blogspot.com/-9W7R_zaJ6xY/ThP1tsHSyeI/AAAAAAAAAio/q8HILsS21ss/s1600/Mutanabbi.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" height="320" src="http://3.bp.blogspot.com/-9W7R_zaJ6xY/ThP1tsHSyeI/AAAAAAAAAio/q8HILsS21ss/s320/Mutanabbi.jpg" width="263" /></a></div>Վերնագիրը, իհարկե, իմը չէ, թե ումն է, թողնում եմ Ձեր գուշակությանը: Ընթացքը հազիվ թե հնարավոր է խախտել, ընթացքն իր ընթացքն ունի, գործողությունների հաջորդականությունը, «միջամտող» գործողությունների հաջորդականությունը հենց այդ ընթացքի մեջ է: Լինելու է այն, ինչ լինելու է: Սա, իհարկե, մաս չէ նրան, ինչ հաջորդում է:<br /><a name='more'></a><br />«Տեսանկյուն»-ը երևի նայում եք, ամեն դեպքում, պիտի որ նայեք, եթե տանը ինչ-որ մեկը նայում է դեբիլագույն ու շատերի ընտանիքների հիմքերը խարխլող գերապուշ «Աննան»: Սերիալները ուրիշ թեմա են:<br /><br />«Տեսանկյունում» դիզայնն ինչ-որ սուր անկյունների վրա է խաղում, նաև սև ու սպիտակի հակադրության: Իհարկե, սիմվոլիկա է ու դրանով իսկ խորհրդանշական: Բայց սրանով սիմվոլիկան ավարտվում է, դատարկ կամ փուչ նշաններ են, չնայած նշանն իրենով իսկ դատարկ լինել չի կարող: Բայց թե դա «Տեսանկյան» համար չէ, նրանք հազիվ թե այդ ամենի մասին խորհրդածեին, չնայած դեբիլ չեն:<br /><br />Հ1-ը վերջերս սկսել եմ հարգել: Կզարմանաք: Իսկ գիտեք ինչի համար, որ սկսել են գիտակցել որ իրենք հիմար են, ու փորձում են իրենց այդ հիմար կարգավիճակը փաթաթել ժողովրդի վզին: Դե բոլորով որ հիմար լինեն, ամենահիմարը բոլորովին այլ, արտոնյալ կարգավիճակ կունենա: Չէ որ հիմարությունը ինքն է գեներացնում, ակունքն է հիմարության:<br /><br />Հարգում եմ, գիտակցել են ու գիտակցված ու նպատակադրված աշխատում են այդ ուղղությամբ: Կեցցեն տղաներն ու աղջիկները ու պիոներներն ու կոմերիտականները: Ափսոսում եմ միայն ծախսվող ժամանակը, ռեսուրսները, հիմարանալ չցանկացողների նյարդերն ու երկիրը, որը հանդուրժում է այս ամենը:<br /><br />«Տեսանկյունը» ու «Հայլուրը», վերջերս հատկապես, բավականին հիամար-գրագետ քաղաքականություն են վարում: Չնայած քաղաքականություն ասածը մի փոքր գերգնահատական կլիներ նրանց համար, «բջությունը» ամենասազական բառն է նրանց համար, «կրուտիտի» տրամաբանությամբ: Փոքր դոզաներով ժողովրդի աչքին ընդդիմության թոզ են փչում: Ասել է թե, ընդդիմություն ու քննադատություն եք ուզում, խնդրեմ հրամեցեք պարոնայք ժողովուրդ: Ինչ է եղել, կարող ենք մեկ-մեկ էլ Գալուստ Սահակյանի վրայով քշել, մեկ է Գալուստին դրանից ոչ տաք, ոչ սառը, երկրին նմանապես, բայց թե ամեն ինչ, հարգելի ժողովուրդ՝ «քո թանկագին խաթեր համար, ուրբաթ օրը համեցեք տար»: Ընդ որում, որ ընթացքը շատ արագ, ու իրենց թվում է թե ժողովրդի համար աննկատ, տեղափոխվում է դեպի այն դաշտը, դեպի ուր քշում է ոչ այնքան հիմար նպատակադրությունը: Ասենք. Գալուստ Սահակյանը դեբիլ է, բայց թե ԼՏՊ-ն էլ պակասը չէ, նույնքան տհաս է, որ չի հասկանում, որ եթե մի անգամ մոնղոլ-թաթար է ասել, ուրեմն վերջ: Թքելու ու թքածը չլիզելու ժողովրդական հանրահայտ տրամաբանությամբ:<br /><br />Պարզունակ է պարոնայք բութանկյուն «Տեսանկյուն», անգամ սև ու սպիտակ էլ չէ, ինչ-որ լղոզված, անորոշ, անգույն, դժվարանում եմ անգամ զանգված անվանել: Իսկ վերջում, ինչ-որ անունների ցանկ, թե իբր խմբագրական լուրջ կազմ է աշխատել մի քանի րոպե տևող այս թողարկման վրա: Սովետական արտադրության ֆիլմերից մեջբերումները սպանում են: Էլ չեմ ասում, որ գաղափարն էլ թխոցի է, այն էլ հին գաղափարի հիմար թխոցի: Դա մի կողմ: Մեջբերումներն էլ մի կողմ: Մի խոսքով՝ մի կողմ։<br /><br />Կեղծ մարգարեների մասին լսած կլինեք: Եթե բախտ ունեցած լինեք ուսանած լինել ԵՊՀ արաբագիտության ամբիոնում ու լսել արաբական գրականության դասախոսություններ ու իսլամի պատմություն, ապա կեղծ առաքյալների ֆենոմենի հետաքրքիր վերլուծություն լսած կլինեք։<br /><br />Նրանք մոլորեցնում են, նրանք լեգիտիմ չեմ, նրանք խոսքը/մարգարեությունը/հայտնությունը &nbsp;տարածելու իրավունքը չունեն, լիազորված չեն, հայտնությունը, որը նրանք տարածում են, իսկականը չէ, մի խոսքով, այն չէ: Կեղծ մարգարեների մասին ոչ այստեղ,<a href="http://yavrumyan.blogspot.com/2010/12/blog-post_11.html"> հայերենում «անկեղծության ու կեղծության» ձևաբանության մասին</a> հիանալի մի գրառում կա բլոգում, Ս.Բ.-ի հեղինակությամբ, խորհուրդ կտամ չալարել ու թերթել, շատ կշահեք:Բայց թե նրանք վտանգավոր են, նրանք շեղում են իրականությունը տեսնելու ու իրականությունը իրադարձությունների ընթացքին ու շրջապատին համարժեք գնահատելու կարողությունից ու այլ, ինչ-որ ոչ համարժեք ուղղությամբ են ուղղում մարդկային ջանքերը: Ահա թե ինչու են նրանք կեղծ:<br /><br />Կեղծ սուր անկյուններ, կեղծ սև-սպիտակներ, կեղծ իրականություն, կեղծ ջանքեր ...<br /><br />Բանական միտքը ևս մեկ առավելություն ունի. այլընտրանք տեսնելու ու այլընտրանքն ընտրելու հնարավորություն ու ի վերջո, թերթելու ալիքը, հրաժարվելու Հ1-ից ու «Աննայից» ու չալարելու գնել ու տեղադրել արբանյակային տեսաընդունիչ ու նայելու, ասենք, ֆրանս-գերմանական Arte, որտեղ ֆրանսիական կայսերապաշտության մոլուցքը մարվում է գերմանական մեղավորության սինդրոմով ու արդյունքում ստացվում է մի իրավիճակ, երբ իրականությունը շատ թե քիչ մոտ է իրողություններին ու երբեմն նաև «Mit offenen Karten»:<br /><br />Այնպես, որ եկեք թերթենք բթանկյուն Ալթունյանը ու նրա խմբագրական կազմը ու նաև «Աննան» ու նրա չստեղծագործական կազմը:<br /><br />Քուրմը կանչեց ...<br /><br /><b>Երեքշաբթի իրիկուն, Մարատ</b><br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-3207164332481522292?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-21427902867581461512011-06-17T17:19:00.006+05:002011-07-11T12:35:32.042+05:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"></div><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"></div><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://4.bp.blogspot.com/-ENkKxPfFV1Q/TftG4uAVNGI/AAAAAAAAAhw/7bkyJOFp1hc/s1600/610x.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" height="245" src="http://4.bp.blogspot.com/-ENkKxPfFV1Q/TftG4uAVNGI/AAAAAAAAAhw/7bkyJOFp1hc/s320/610x.jpg" width="320" /></a></div>Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Նորին Սուրբ Օծություն Տեր-Տեր Գարեգին Բ-ի այցելությանը բարեկամ վրաց ժողովրդի երկիր ու հանդիպմանը Համայն Վրաց Պատրիարք Իլյա II-ի հետ, հետո հայտարարություններին պատիվ ունեցած կլինեք հետևած լինել հեռուստատեսությամբ, կարդացած լինել նաև կայքէջերում ու օրաթերթերում, կիրակի օրը Հայլուրով ևս մեկ անգամ կհրամցվեք բառերի անիմաստ շարանով և այլն: Ես այսօր միայն մի կարճ, երկու րոպեի սահմաններում ռեպորտաժ նայեցի МИР-ով:<br /><a name='more'></a><br />Հենց այն պահն էր, երբ խոսք էր գնում եկեղեցիների մասին ու Իլյան, սատկած այդ Իլյան հրամայական ու արհամարական, բայց սեփական արժանապատվությամբ լեցուն ու երկրի ու եկեղեցու շահի խորին գիտակցմամբ տոնով ու դեմքի համապատասխան արտահայտությամբ ես կասեի «կերցնում» էր, թե ինչպիսին կլինի վրաց եկեղեցու կարգավիճակը Հայաստանում, այնպիսին էլ կլինի հայոց եկեղեցու կարգավիճակը Վրաստանում:<br /><br />Ռեպորտաժի մյուս հատվածում Գարեգին Բ-ն էր, որը չգիտես ինչ-որ անիմաստ տեքստ էր կարդում անիմաստ դեմքի արտահայտությամբ ու տոնով հայ ու վրաց ժողովուրդների դարերի խորքից եկող բարեկամության ու նման ինչ-որ ստանդարտ բաների մասին ու հույս հայտնում, որ խնդիրները հայ ու վրացի եղբայր ժողովուրդները կկարողանան լուծել:Համեմատությունը չեմ շարունակում, ամեն ինչ պարզ է, երկու այս նախադասությունների մեջբերումից հետո անգամ:<br /><br />Միգուցե մեր եկեղեցին շատ դիվանագիտական քայլ է կատարում, հուսամ ու մոմ կվառեմ ու իրիկունն էլ, քնելուց առաջ, իմ իմացած միակ աղոթքը կկարդամ հանուն մեր եկեղեցու ու Գարեգին Բ-ի, եթե Ս.Էջմիածինը գիտի ինչ է անում ու ինչու է անում:<br /><br />Հուսամ ... ու հուսամ որ ես եմ դեբիլոտ ու հիվանդ երևակայություն ու գիտակցություն ունեմ և հիվանդ այդ երևակայությունը պայծառացել էր ռեպորտաժը նայելիս ու հիմա, երբ գրում եմ այս տողերը:<br /><br />Մի քանի շաբաթ առաջ Արամ Ա-ի հետ հարցազրույց էր, լրագրողը բավականին պատրաստված էր, իմ երևակայությունն էլ այնքան հիվանդոտ չէր այդ պահին, հարցազրույցը մինչև վերջ լսեցի, հոգևոր բավարարվածության ու հոգևոր արժանապատվության ու պարծանքի ինչ-որ հետաքրքիր մի զգացում ունեի այդ պահին:<br /><br />Ամեն դեպքում. ինչպիսին է մեր ակնկալիքը եկեղեցուց, Ս.Էջմիածնից, Ս.Անթիլիասից, Պատրիարքությունների մասին էլ չեմ խոսում: Մյուս եկեղեցիները, հայ ավետարանականները, կաթոլիկները, ոչ քրիստոնյաները (ինքս սերում եմ կաթոլիկների ընտանիքից ու ինքնագիտակցմամբ հայ կաթոլիկ եմ՝ ֆրանկ, հավատքով՝ առաքելական, իրականում՝ Ատված գիտի) մշակութային կարևոր բաղադրիչ են, որոնց դերը, իմաստը, նշանակությունը այն ինչ կոչվում է հայ (հոգևոր) մշակույթներ, դժվար է ընկալել, իմ գործն էլ չէ, նրանք կան ու չկան:<br /><br />Ամեն դեպքում, Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Նորին Սուրբ Օծություն Տեր-Տեր-ը բառերի դատարկ շարան չէ, երբեք չեմ ուզենա, որ այն բառերի դատարկ շարան ընկալվի, կուզենամ, որ բառերի այդ շարանը շատ ավելի քիչ լինի, քան իրականության այն հատվածը, որը պիտի առանձնացնի այն:<br /><br />Իսկ ինչու մենք նորից պիտի քննարկենք, թե ինչպիսիք են կամ ումն են Տայքի եկեղեցիները, Զաքարեներ հայեր են թե վրացիներ թե հայ վրացիներ են թե վրացի հայեր, Թամար(ա) թագուհին հայ է, թե վրացի, վրացի հայ, թե հայ վրացի ու կսկվի շարանը՝ մինչև Լյուի դե Ֆյունեսի խոհարարուհին հայ է եղել ու դրա պատճառով Լյու դե Ֆյունեսը տոլմա շատ է սիրել:<br /><br />Հանդուրժողականությունը, բանական, հիմնավորված, գիտակցված, սեփական շահի գիտակցման վրա հիմնված հանդուրժողականությունը պիտի որ լավ բան լինի, ավելի շուտ օգնի ավելի բարեկեցիկ ու արժանապատիվ ներկա ու ապագա ունենալ ու անցյալի մասին էլ բաց ճակատով խոսել:Այս ամենը միգուցե և կապ չունի եկեղեցիների հետ, միգուցե և ունի:<br /><br />Թիֆլիս վերջին այցելությունից հետո իմ մոտ տրամադրությունները ու խոհերը հակասական էին. մի կողմից ինչ-որ կայսերական նկրտումներ ունեցող արդար, աշխատող շինարարի խեղճ կերպարով ու ամեն քայլափոխի ճկուն վաճառականի փայլուն աչքերը հիշեցնող շինություններով:Ինձ միշտ հետաքրքրել է, հանդուրժողական է մեր հանրությունը, թե ոչ:<br /><br />Ինչպիսին է այդ հանդուրժողականության բնույթը, ինձ միայն խեղճ ու հետևից բողոքող տարբերակն է հանդիպել ու շատ հազվադեպ՝ բանական ու գիտակցողը:<br /><br />Եկեղեցին, պաշտոնական եկեղեցին, նույնքան լուրջ է, անգամ շատ ավելի, քան Հայաստանի Երրորդ Հանրապետությունը, ամեն դեպքում, այն շատ ավելի հին է, պետականության ավանդույթից հին չէ, բայց զուգահեռ է, նվազագույնը:<br /><br />Պետական այրը կարող է չհավատալ սահմանադրությանը, կարող է չհավատալ պետականության առաքելությանը, նա աշխարհիկ է, ի վերջո, անգամ կարդալու հետ կարող է հավես չունենալ: Բայց հոգևորականը (մեր բարձրաստիճան պաշտոնյաներից մեկը հոգևորականներին կղերական էր միշտ ասում, չէի ջոկում, հատուկ էր ասում, թե ...) պիտի որ հավատա՝ Աստծուն, Աստվածաշնչին, Տիրոջը, Սուրբ Հոգուն, չգիտեմ ինչին, գիտակցված հավատա, չնայած «գիտակցված հավատալը» իմաստ չի պարունակում իր մեջ: Նա գոնե պիտի իմանա կամ գիտակցում ունենա, թե ինչ պիտի առաջարկի հասարակությանը: Այլ հարց է, թե արդյոք հասարակություն ունի նրա կարիքը, ինչ հոգևոր դասն է առաջարկում:<br /><br />Չգիտեմ, միգուցե Գարեգին Բ-ն շատ ավելին է, քան կարողանում է նա մատուցել իրեն, ի վերջո, Բենեդիկտոս 16-րդ էլ ինչ-որ անհասկանալի դուրս եկավ, միգուցե եկեղեցին բոլորովին այլ տեսք կունենա Գարեգին Բ-ի կաթողիկոսության տարիների ավարտին, միգուցե մի փոքր սպասել է պետք, միգուցե ես հիվանդ երևակայություն ունեմ ու Ս.Էջմիածինը ավելի հզոր է ու հեռատես ու ԻՄԱՍՏՈՒՆ, քան ես եմ կարողանում ուղեղի սահմանափակ իմ բջիջներով ընկալել:<br /><br />Իմ իմացած միակ աղոթքի պայմանը ուժի մեջ է:<br /><br /><b>Չորեքշաբթի իրիկուն, Մարատ</b><br /><br /><b>Հ.Գ.</b> Աստված իմաստություն տա մեր եկեղեցուն: Այսօր սա կարդացի՝&nbsp;<a href="http://www.mediamax.am/am-news-91-1411.html">http://www.mediamax.am/am-news-91-1411.html</a><br />--<br /><br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-2142790286758146151?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-16565261673260267102011-06-13T09:50:00.007+05:002011-06-13T10:11:58.887+05:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://2.bp.blogspot.com/-HruHQ4m2yjo/TfWXDJ5P1WI/AAAAAAAAAhM/kO_UBJ88af8/s1600/PC010349.JPG" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" height="240" src="http://2.bp.blogspot.com/-HruHQ4m2yjo/TfWXDJ5P1WI/AAAAAAAAAhM/kO_UBJ88af8/s320/PC010349.JPG" width="320" /></a></div>Հիմա էլ չեմ հիշում ով, բայց շրջապատում մեկը պնդում էր, թե առաջին արձագանքը ամենաճիշտն է, նաև ամենատեղինն ու ամենաադեկվատը: Իհարկե, ինչ հաջորդելու է, ամենաառաջինը չէ, մի գիշեր արդեն իսկ անցել է, առաջինը էլփոստի միջոցով, իհարկե մի փոքր ինքնագրաքննված արդեն իսկ ուղարկել եմ, բայց հոգիս ինչ-որ հանդարտ չէ, ոչ մի կերպ չի հանդարտվում, չի խաղաղվում:<br /><a name='more'></a><br />Կա նաև այս պատմության <a href="http://yavrumyan.blogspot.com/2011/04/blog-post_21.html">առաջին հատվածը</a>: Իհարկե, գիտեի, որ լինելու էր այնպես, ինչպես եղավ, բայց հոգու ամենաահեռու անկյունում մի փոքր հույս էի պահում ու այդ հույսի վրա մասնագիտական գործունեության ու ընդհանրապես, հասարակ առօրյայի ու ապագայի առաջիկա վեց տարին էի ծրագրում:<br /><br />Բայց դե գիտեք, արաբագիտությունը շատ քչերին է հուզում, Մերձավոր Արևելքը՝ նույնպես: Ընկերներից մեկը կատակում էր, թե մի վեց տարուց Մերձավոր Արևելք չի լինի (Ռ.Մ.©), երևի նրանք ավելի հեռատես էին, քան մենք, մեր ամբողջ ամբիոնով:) Ի վերջո, քաղաքականություն իրենք են անում, իրենք էլ ֆինանսավորում այդ ամենը ու լիբիացի ապստամբների հետ նավթի պայմանագրեր կնքում: Աստված լիբիացիների հետ, Կադդաֆիին շարունակում եմ հարգել ...<br /><br />Ստանդարտ ու հասարակ ու պարզագույն մի իրավիճակ է, սովորական, կասեի ես անգամ մասնագիտական կյանքի մերօրյա իրողության համար: Գրում ես հայտ, որի վրա բավականին երկար ժամանակ ու ջանք ես ծախսում, որն անում ես ուրիշ բաների հաշվին՝ հանգստանալու, գիշերը կարճացնելու, երեխաների, մյուս գործատուի, նյարդերի, հոդվածի, ուսանողների, սեփական գործով զբաղվելու հաշվին ու հետո այդ հայտը ներկայացնում ես ու հետո քեզ հարցազրույցի են հրավիրում, սովորաբար Թիֆլիսում գտնվող կենտրոնական գրասենյակի ներկայացուցչի մասնակցությամբ, իսկ վրացիներից ես միայն խոհանոցն եմ սիրում ու պարերը, թե չե մնացածը ... ու հետո ստանդարտ տեքստով նամակ է գալիս, որում քեզ մասնագիտական հետագա հաջողություններ են ցանկանում:) Ու ամեն ինչ սկսվում է նորից:<br /><br />Սովորաբար չեմ բարկանում, ԵՄ-ում ամեն ինչ պարզ է, այլ հավասար պայմանների դեպքում ԵՄ քաղաքացիները օրենսդրությամբ առավելություն ունեն, իսկ արաբները որպես բրածո, որպես պեղվածք ԵՄ պրոֆեսորների համար ավելի կարևոր են, քան մյուսները: Ամեն դեպքում, մասնագիտական կայացման ճանապարհը դժվարին է, ջանքերը, երբեմն սիզիֆյան:<br /><br />Այս անգամ ինձ պարզապես հունից հանեց մասնագիտական հետագա հաջողություններ ցանկացող նամակի բովանդակությունը, որում կասկածի տակ էր դրվում գիտեք ում՝ Կ.Վերստեղի (K.Versteegh) մասնագիտական ունակությունները: Ով արաբագիտությունում ու արաբերենի հետ փոխկապացված գիտություններում մի փոքր արևմտյան գրականություն է կարդացել, 1970թ. ի վեր հենց նա է գիտական խոսույթ թելադրում միջկիտագարկային արաբագիտական ուսումնասիրություններում: Ավելի քյառթու՝ Վերստեղը հետերկրորդաշխարհամարտային եվրոպական արաբագիտության ՊԱՊԱներից է, եթե ոչ ՊԱՊԱՆ:<br /><br />Ու վրացական կենտրոնից անգլերեն նամակում հանկարծ նշվում է, թե մեր հայտում նշված արևմտյան մասնագետը (իմա՝ K.Versteegh), ով ԵՊՀ-ում, մեզ հետ, փորձելու էր արաբագիտական նոր ուսումնական ծրագրեր մշակել, ուսանողների հետ աշխատել, ասպիրանտերի ու մագիստրանտների գիտական համա/ղեկավար լինել, սեմինարներ ու մաստերկլասներ կազմակերպել, պարզապես քննարկել ու քննարկել ու գյալաջիեվել, ու հետո, մեկ տարի անց Ջ.Օուենսը (J.Owens՝ մեր Հովոն), ու հետո, էլի մեկ տարի անց Պ.Լառշեն (Հովոյի P.Larcher-ն), հետո էլի մեկ տարի անց Ռ.Բաալբակին (լիբանանցի R.Baalbaki-ն) ու հետո... ու հետո ..., հանկարծ՝ նրանք բոլորը մեկ վայրկյանում վերածվում են «ոչ ռելեվանտ մասնագետների»:<br /><br />Պնդումը մեղմ ասած աբսուրդ է, ցնդաբանությունը, ոչ մի ուրիշ արձագանք չկա, եթե զգացմունքներին ազատություն չես տալիս ու չես հիշում ֆրանկ պապերի ու ֆրանկ ծերունիների յուրօրինակ, մյուսների հավատն ու մարմնի ամենատարբեր մասեր կասկածի տակ դնող յուրահատուկ բառապաշարը:<br /><br />Մեկ այլ ցնդաբանություն նույն նամակից՝ ամբիոնին պիտի ինչ-որ մեկը դրսից կարողանա օգնել վերանայել ուսծրագրերի ու ուսպլանների կառուցվածքը, ռեդիզայն անել դրանք: Ենթադրում եմ, նրանք նամակում ռեդիզայնը նկատի ունեին տեխնիկական մասով, ոչ բովանդակային: Եվ սա այն դեպքում, երբ EU TEMPUS HERE-ի հայաստանյան փորձագիտական խմբի չորս անդամներից մեկը հենց նույն մեր ամբիոնի դոցենտ է: Սա ամենապարզագույն հակափաստարկը նամակի ցնդաբանության դեմ, էլ չեմ ասում, որ ամբիոնում շատերը դիզայնի հետ վատ չեն (մեղմ եմ գրում, շատ, անչափ, ահավոր անչափ մեղմ):<br /><br />Ավելի օբյեկտիվ լինելու համար. նամակի հաջորդ կետը Արևմուտքում գիտական/ակադեմիական ինչ-որ աստիճան ստացած հետազոտողների մասնագիտական մակարդակի ու ներգրավվածությանն մասով էր: Երեք թեկնածուներից (PhD+PhD+MA) մեկը ես էի, նրանց երկուսի մասով նշվում էր, թե պիտի ավելի սերտ ինտեգրել (էլ չեմ մանրամասնում չհիմնավորված պնդում-ցնդաբանությունները) ու մյուսը՝ անգլերենի իմ իմացությունը բարելավելու անհրաժեշտության մասին էր :)<br /><br />Լավ, անգլերեն Հովի պես չեմ խոսում ու չեմ էլ խոսի, Հովի պես հիմա չեմ գրում, հուսամ երբևիցե կգրեմ (մասնագիտական մակարդակի մասին էր խոսքը հիմա), բայց դա լեզվի իմացության հետ կապ չունի: Լեզուն գործիք է, որը կարելի է հղկել մի երկու-երեք ամսվա ընթացքում, եթե այդ գործիքը քեզ անհրաժեշտ է ու կարելի է լեզուն մոռանալ, էլի մի երկու-երեք ամսվա դեպքում:<br /><br />Չեմ շարունակում, կատաղած եմ, գիտեմ էլի դրանց անգլերենները, իմ՝ «հաշուլխան հազե գադոլ մեոդ»-ից կամ էլ Սպիտակցի Գոռի «հայուդույուդու»-ից այն կողմ հազիվ թե անցնում է (առաջինը՝անգլերեն չէ, եբրայերեն է:) ...Գիտեմ նաև շատ-շատերին, ով արդեն իսկ ընդգրկված է նախորդ տարիների ծրագրերում ու գիտեմ, թե ինչքանով են նրանք իրապես (ոչ թղթերով ու հայտերով) ընդգրկված բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում ու ինչքանով է նրանց իրական ներդրումը բուհական կրթության զարգացման մեջ, երկիրը, ամեն դեպքում, փոքր է, մասնակիցները՝ ԵՊՀ-ում:Ամեն դեպքում ծրագրի անունը HESP-AFP – HIGHER EDUCATION SUPPORT PROGRAM - ACADEMIC FELLOWSHIP PROGRAM էր, թեև անգլերենով, բայց ամեն դեպքում առաջին հատվածը ESP չէր՝ ասենք ENGLISH SUPPORT PROGRAM: Աստված անգլերենի հետ ...<br /><br />Պիտի մի փոքր անկեղծ լինել ու նման նամակներում գրել իրականությունը, որ գիտեք ինչ, պետք չի մեզ, որ ձեր մոտ արաբագիտություն լինի, մի փոքր շնչել կարողանա, առավել ևս մեր փողերով: Արաբագիտությունն ու Մերձավոր Արևելքը մերն են, գիտությունը մերն է, գաղափար առաջադրելու ու քննարկման դնելու մենաշնորհը մերն է, դուք պիտի վազվզեք, սոցիոլոգիական հարցումներ անեք, մարդկանց՝ ամբոխի պահվածքի հոգեբանության մասին մեր պատկերացումները փորձարկեք ու իրավական այն ակտերն ու նորմերը կիրառեք, որոնք մեր հավանությանը կարժանանան: Նորմալ է, երրորդ է աշխարհը, երրորդ, լրիվ նորմալ:<br /><br />Հայերն ավելի վրացի են, քան հենց վրացիները, չեմ հասկանում, միթե մեր մեջ ավելի կաթոլիկ լինելու սինդրոմը բնածին է, միթե այդ Փակ հասարակության ինստիտուտում ոչ ոք չի գիտակցում, որ կարելի է մի քիչ ավելի հայ առաքելական լինել, Գարեգին Բ-ի հետ կապ չունի, բայց ամեն դեպքում Ռատցինգեր-Բենեդիկտոսի ու Համայն վրաց Իլյա Բ-ի հետ էլ կապ չունի: Միթե ջիպով տուն գնալու համար կարելի է ավելի 16-րդ կամ Բ-ոտ մնալ ամբողջ կյանքում:<br /><br />Չեմ հասկանում, միթե ոչ ոք այս երկիրը չի սիրում, միթե ոչ ոք առավոտ արնթնալիս Արարատին չի նայում, միթե ոչ ոք Անիին նայելիս ցավ չի զգում, միթե ոչ ոք Կարսին նայելիս միանգամից Գյումրին չի հիշում, միթե ոմանց համար անգլերենն ավելի կարևոր է, քան հայերենը: Չեմ հասկանում՝ էլի արծրունիություն անենք, վեր կենանք ու գնանք մի հատ էլ Կիլիկիա սարքենք: Չեմ հասկանում նրանց, չեմ հասկանում, չնայած հասկանում եմ ... աստված նրանց հետ:<br /><br />Աստված նաև Վերստեղի ու Հովի ու Լառշեի ու Բաալբակիի ու Արամի ու Սոնայի ու իմ ու վրացիների ու Սորոսի ու Փակ հասարակության ինստիտուտի ու նրանց ջիպերի հետ:<br /><br />Լավ կլինի, ապե ... աշխարհը կլոր է, ոմանք հիշաչար, շատ, անչափ հիշաչար:<br /><br /><b>Ուրբաթ գիշեր ու շաբաթ առավոտ կանուխ, Մարատ</b><br /><br /><b>Հ.Գ.</b> Այ հենց այս պահերին եմ մինչև ենթաստամոքսային գեղձս զգում (Ս.Բ.©), թե ինչ է նշանակում ապրել ոչ լեգիտիմ իշխանություն ունեցող երկրում ու աշխատել հաստատությունում, որը օբյեկտիվ ու ոչ այնքան օբյեկտիվ պատճառներով պարապ ու փուչ հաստատություն է, ֆուտլյար՝ ինչպես ևս ես:)<br /><br /><b>Հ.Հ.Գ.</b> Հիմա պիտի Վերստեղին գրեմ, թե գիտես ինչ Sehr geehrter Herr Prof. Versteegh, Lieber Kollege, ի վերջո՝ ապե, Փակ հասարակության ինստիտուտի համար «դու մի փոքր ոչ ռելեվանտոտ ես» ։) (իսկ հիստերիկ ծիծաղը ինչ-որ սմայլիկ ունի՞, երևի :ՃՃՃՃՃՃՃՃՃՃՃ)<br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-1656526167326026710?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-66262070622374850632011-06-04T11:37:00.001+05:002011-06-04T14:50:56.456+05:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://4.bp.blogspot.com/-n7c8JsFQH4w/TenSVcXEBMI/AAAAAAAAAhE/tjlB_AAAfiY/s1600/Wohin-geht-der-Weg.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" height="213" src="http://4.bp.blogspot.com/-n7c8JsFQH4w/TenSVcXEBMI/AAAAAAAAAhE/tjlB_AAAfiY/s320/Wohin-geht-der-Weg.jpg" width="320" /></a></div>Սկսելը դե կսկսեմ, բայց թե ուր կգնա հետո, այդ դա է հարցը. երկար է, ինչ դադար էր ու ընդմիջում, ոչ առօրյայում ու ոչ էլ մտքում, ոչ գաղափարներում ու ոչ էլ քննարկումներում, վերջիններիս նկատմամբ հիմա շատ ավելի սառն եմ, անտարբեր, ավելի շուտ։<br /><a name='more'></a><br />Հետաքրքիր բառ է երկարը, մտածում էի դարձնել «երկար ժամանակ», բայց հետո մտածեցի՝ «ժամանակը» այն չէ, ինչով այդ երկարը արտահայտել կլինի (ոչ չափել)։<br /><br />Զարմանալ ու չզարմանալ էլ չկա, չես էլ հասկանում, հոգնած ես թե ոչ, ինչ-որ անորոշ է. ուր, ինչու, երբ, ինչ արագությամբ։ Վերջերս իմ լավ բարեկամներից մեկը իրադարձությունների զարգացումների ինչ-որ շղթա ուրվագծեց, ավարտվում էր նիհիլիզմով։ Չգիտես ինչու, այն, ինչ նա նիհիլիզմ բնորոշեց, ինձ ինչ-որ մի ծանոթ, շատ ծանոթ բան հիշեցրեց ...<br /><br />Շոգ էր, երևանյան շոգը գիտեք, տոթ, որը սպանում է ամեն ինչ, նույնսկ սթափ ընկալելու ունակությունը։<br /><br />Հետո մարդիկ ու մարդիկ ու մարդիկ ու էլի այդպիսիք. տարբեր՝ արտաքինով, մազերի գույնով ու հասակով ու ցանկություններով ու ընկալումներով ու նպատակներով։ Գալիս էին ու գնում ու գալիս ու գնում։<br /><br />Դադայի ատամներից առաջինը սկսել է շարժվել, շատ ավելի ուշ, քան Սոնայի դեպքում էր, ամեն դեպքում, արագ է ամեն ինչ, այնքան արագ։<br /><br />Ինչ էր փնտրում մարդկանցից յուրաքանչյուրը այդ հոսանքի մեջ, Աստված գիտի ինչ էր փնտրում նրանցից յուրաքանչյուրը։ Ինչ էի փնտրում ես, ինքս, Աստված գիտի, ոչ ես, գլուխ չես հանի, չգիտես, ավելի շուտ՝ «չիդես»։ Տարօրինակ է, երբեք չես իմանա, թե ինչու են նրանցից շատերն անում այն, ինչ անում են։<br /><br />Շնչելը ծանր է, օդ չկա, ինչ, չես հասկանում։ Հովոն Լենինգրադում է։<br /><br />Երբևիցե ձեզ բրածոյի դերում զգացե՞լ եք, հասկանում եմ, որ գնալով ավելի ու ավելի բարդ է լինելու, չեմ հասկանում միայն, ինչո՞ւ էլ ավելի բարդացնել այն ամենը, ինչն իրականում առանց այն էլ բարդ է։ Չգիտես ինչու շրջապատը ինչ-որ ակնկալիքներ ունի, ինչո՞ւ ունի, հիմնավորվա՞ծ արդյոք ունի, ունենալու իրավունք ունի՞, ունենալու արժանիք ունի՞, իսկ իրավունք ու արժանիք անհրաժեշտ է ընդհանրապես, թե ունի ու վերջ, դա ունենալու իր իրավունքն է։<br /><br />Չգիտեմ, ինչ-որ ոչ մի տեղ էլ չի գնում, կանգ է առել ...<br /><br /><b>Ուրբաթ իրիկուն, Մարատ</b><br /><br /><b>Հ.Գ. </b><a href="http://www.youtube.com/watch?v=MH-R3UYtpig">Herbert Grönemeyer - Der Weg</a><br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-6626207062237485063?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-75195399144132802402011-05-23T18:55:00.003+05:002011-05-24T17:14:59.422+05:00<a href="http://1.bp.blogspot.com/-iepVUKZsnoQ/Tdpoi8s1YvI/AAAAAAAAAGE/9VrKOboB8Pk/s1600/45300513_1245234247.jpg" onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}"><img alt="" border="0" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5609911235462390514" src="http://1.bp.blogspot.com/-iepVUKZsnoQ/Tdpoi8s1YvI/AAAAAAAAAGE/9VrKOboB8Pk/s320/45300513_1245234247.jpg" style="cursor: hand; cursor: pointer; float: left; height: 240px; margin: 0 10px 10px 0; width: 320px;" /></a>Բացում ես ճաշացանկն ու տեսնում ճիշտ է, թանկ, բայց հետաքրքիր ու քիմք գրգռող ուտեստներ։ Մոտ տաս րոպե ծանր ու թեթև անելուց հետո ընտրում ես դրանցից մեկն ու կանչում մատուցողին։ Պարզվում է, որ կրակոցը շեղ էր, այսինքն, ուտեստը գոյություն ունի միայն թղթի վրա, այլ ոչ թե «Պիցցա դի Ռոմայի» խոհանոցում։ Առանձնապես չես տխրում, քանի որ ճաշացանկը հարուստ է ու բազմազան։<br /><a name='more'></a><br /> Սակայն ցավոք, այդ բազմազանությունը նույնպես թվացյալ է ու խաբուսիկ, քանի որ այդպես էլ մնում է թղթին պատկերված իդեա՝ առանց համապատսխան դրսևորման մատերիայի աշխարհում, այս պարագայում՝ «Պիցցա Դի Ռոմայի» խոհանոցում։ Քանի որ դժվար է ապրել զուտ իդեաներով, ապա փորձում ես գտնել այն շրջանը, որտեղ ճաշացանկում ամփոփված իրականությունը համընկնում է օբյեկտիվի հետ։ Արդյունքում բացահայտվում է, որ համընկնումն ընդամենը է շվեդական սեղանին դրված «երկրորդ թարմության» սալաթներ են, կոտլետ ու նմանատիպ այլ մսեր, մեկ էլ մի քանի ստանդարտ պիցցա, այսինքն, ճաշացանկի 60-70 տոկոսը միայն։ Մատուցողի հետ թեժ ու խճճված բանակցություններից հետո եզրահանգում ես, որ այս պարագայում չարյաց փոքրագույնը դա սովածությունն է, ու քանի որ շատ հոգնած ես, որոշում ես գոնե մի բաժակ հյութ խմել ու մի քիչ հանգստանալ։<br /><br />Ավաղ... «Պիցցա Դի Ռոմայում» չկա ուրիշ գազավորված ըմպելիք բացի «Սիլ կոլայից»։ Պատճառը, իհարկե, ոչ հյութի որակն է և ոչ էլ դրա պահանջարկվածությունը։ Պատճառը հյութի «ծագումնաբանությունն» է, որ տանում է դեպի «Գռզո» բրենդը։ Ստացվում է, որ «Պիցցա Դի Ռոմայում» թքած ունեն, թե ի՞նչ է ցանականում հաճախորդը։ Այնտեղ անուղղակիորեն պարտադրում են. կամ օգտվիր «Գռզո» բրենդի արտադրանքից, կամ էլ մնա ծարավ։ Դե իսկ «Պիցցա Դի Ռոմայի» տարածքում գովազդվող Wi-Fi-ի տոտալ բացակայությունը ճաշացանկի ստերի արժանի լրացումն է։<br /><br />«Սիլ կոլա» կոչվող հեղուկից խուսափելուց հետո գնում ես «Երևան Սիթի», որպեսզի ընկնես այլ բնույթի ծուղակ։<br /><br />«Երևան Սիթին», ինչպես գիտենք բոլորս, զարդարված է աշխարհի ամնեաայլանդակ ու վանող գովազդներով, որոնց տեղադրողն առաջնորդվել է միմիայն «հնարավորինս շատ, հնարավորինս խայտաբղետ, հնարավորինս մեծ» կարգախոսով։ Արդյունքում 200 մետր շառավղով մերձակա ողջ տարածքը նմանվում է «Մալաթիա-Սեբաստիանին», ինչ, եթե կրկին անդրադառնանք «ծագումնաբանությանը», նույնպես զարմանալի չէ։<br /><br />Ներսում իրավիճակն այլ է։ Անկեղծորեն, «Սիթիում» ամենինչ բավական գեղեցիկ է ու բարձրակարգ, ինչպես նաև էժան։ Ուղղակի կա մի տխրեցնող փաստ։ Այդ «ամենի» շուրջ 50 տոկոսը, ավելի ճիշտ «ամենի» այն մասը, որ հնարավոր է կեղծել կամ նմանակել, կեղծված է, ընդ որում նախանձելի հմտությամբ։ Դե իսկ սպասարկումն ու որակի մյուս կոմպոնենտները նույնպես չեն ուրախացնում։ Իսկ ի՞նչ կարելի է պահանջել աշխատողներից, որոնց վճարում են կոպեկներ, ընդ որում այն պարագայում, երբ «Սիթին» իր եկամտաբերությամբ կարող է մրցել ասենք «Apple»-ի հետ։ Ուղղակի «Սիթիում», ինչպես նաև «Դի Ռոմայում», աշխատում են հանուն մեկ ընդհանուր նպատակի. գերշահույթ։ Իսկ թե ի՞նչ ուղիներով է իրագործվելու այս խնդիրը՝ խաբեություն, հաճախորդների նկատմամբ արհամարհանք, աշխատակիցների կիսաֆեոդալական շահագործում, այնքան էլ կարևոր չէ։<br /><br />Բարեբախտաբար, Հայաստանում այսօր արդեն կան տեղեր, որտեղ քեզ չեն պարտադրում խմել «Սիլ-կոլա», չեն սահմանափակում ընտրությունդ, չեն խաբում ու չեն վաճառում կեղծված արտադրանք։ Այսօր, փառք Աստծո, Հայաստանում կարելի է ուղղակի բոյկոտել «Գռզո» բրենդի պիցցաները, ինչպես նաև հրաժարվել գնել բարձրորակ տեխնիկական սպիրտ՝ «Աբսոլյուտի» գնով, կամ էլ, ասենք, ինչ-որ լուծույթ՝ ամանի լվացման բարձրակարգհեղուկի փոխարեն։<br /><br />Սակայն, ցավոք, այսօր Հայաստանում չկա մի ճանապարհ, որ կբացառի երկրի հետագա տրանսֆորմացիան վերընշված սցենարով։ Ցավոք, այսօր Հայաստանում բազմազանություն ու ընտրելու հնարավորություն ասվածը սկսվում և վերջանում է միայն «պիցցայանոցների», սուպերմարկետների, և նմանատիպ այլ հաստատությունների դաշտում։ Քաղաքական իմաստով, երկիրը կանգնած է երկու ընտրության առջև, կամ բավարարվել նրանով, ինչ-որ ունենք, այսինքն մարդկային փոքր խմբի կողմից մնացյալ ժողովրդի հարստահարում կեղծիքի, շահագործման և «Երևան Սիթիին» բնորոշ այլ մեխանիզմներով, կամ էլ վերադառնալ 2008 թ. և «Սիթիի» մոդելը փոխարինել «Գռզո» բրենդով, ինչն իր հետ կբերի, ասենք, օրենք, որով «Սիլ-կոլան» չխմելը կհռչակվի ոչ իրավաչափ արարք։<br /><br />Իսկ եթե ավելի լուրջ, ապա այս ամենը ոչ հակագովազդ էր վերընշված հաստատություններին, և ոչ էլ ինչ-որ բողոք։ Այս գրառումը մի շատ տխուր փաստի դառը արձանագրումն էր։ Փաստ, որ հայ ազգը հայտնվել է փակուղում, որտեղից ելք, համենայնդեպս ես այս պահին չեմ տեսնում։ Չեմ տեսնում, որովհետև այն միակ այլընտրանքը, որ 2008 թ. առաջարկվեց հայ ժողովրդին, դա «Գռզոն» էր, իր լուսաճաճանչ սրբապսակով։ Մինչդեռ հասկանալու համար, թե ինչ էր իրականում սպասվելու հայ ժողովրդին 2008 թ. հետո, եթե ազգի օլիգարխիան փոխարինվեր «Գռզո» ամբոխով, պետք է ընդամենը մտնել «Պիցցա Դի Ռոմա», որտեղ ձեզ կառաջարկեն ընդամենը «Սիլ-կոլա»՝ այն էլ առանց ընտրության իրավունքի...<br /><br /><span style="font-weight: bold;">Հայկ</span><br /><span style="font-weight: bold;">--</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-7519539914413280240?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Հայկ Զարգարյանhttp://www.blogger.com/profile/05695797883291254969noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-68547897413286684732011-05-16T22:53:00.006+05:002011-05-23T13:40:13.897+05:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://1.bp.blogspot.com/-3QD61pjh-6c/TdIDqRnrtJI/AAAAAAAAAgE/FuonLurw-2k/s1600/big_photo_52421_d90a274c6.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" height="213" src="http://1.bp.blogspot.com/-3QD61pjh-6c/TdIDqRnrtJI/AAAAAAAAAgE/FuonLurw-2k/s320/big_photo_52421_d90a274c6.jpg" width="320" /></a></div>Փակցվածքները, որոնք կարդում եք այստեղ ու որոնք հետո հավանում եմ ես ինքս, գրվում են զգացումների պոռթկումների պահին։ Այդ պահին բանականությունը, իհարկե, տեղի չի տալիս, պարզապես ավելի անկեղծ է գրվում ու ավելի իրական ու ավելի մարդկային։ Մարդկային բառի հետ ինչ որ հուշեր կան, 1996-ից, երբ կուրսում ու թաղից կամ քուչից ոմանք պնդում էին, թե իրենցը գողական չէ, իրենց մարդկայինն է. հետաքրիր տարիներ էին ։)<br /><a name='more'></a><br />Երբեք չեմ դադարի զարմանալ մարդկանց պահվածքից, հավանաբար, չեմ դադարի զարմանալ, եթե անտարբերությամբ այլևս չնայեմ այդ պահվածքին։ Մինչև վերջերս ավելի կտրուկ էին դասերի սահմանագծերը մարդկանց դասակարգման աղյուսակում։ Հստակ վերաբերմունք կար նաև այդ դասերի նկատմամբ. սևը իրոք սև էր, սպիտակը իրոք սպիտակ ու մարդիկ, որոնց հետ եթե պետք էլ լինի, առ ու տալ չես էլ անի՝ «իրա շառը իրա հետ»։<br /><br />Չգիտես ինչու ու ինչ-որ մի պահի հանկարծ գույները խառնվեցին, սահմանները կորան, «խերն ու շառը» հազիվ են տարբերվում միմյանցից, եթե տարբերվում էլ են։<br /><br />Չգիտես ինչու, հանկարծ սկսեցի եթե ոչ հարգել, ապա ավելի հարգալից վերաբերմունք ցուցաբերել իմ այն հասակակիցների նկատմամբ, որոնք ավելի, ինչպես ես եմ ձևակերպու, «պրաբիվնոյ են»։ Այդպիսիք իմ աչքին այլ գույն ու հարգանքի բոլորովին այլ աստիճանի վրա էին ընդամենը մի քանի ամիս առաջ։ Ու հանկարծ՝ բախ՝ ու բոլոր աստիճանները խառնվեցին միմյանց։<br /><br />Միգուցե և գիտակցում եմ, ինչու խառնվեցին … տարօրինակ է, որ այն, ինչ ինչպես և իմ ուսուցիչը ես ակադեմիականություն եմ անվանում կամ նրանից եմ սովորել, բոլորովին չի տեղավորվում խառնված այս աստիճաններից և ոչ մեկի վրա։ Ցավալի է, իրոք ափսոսալու չափ ցավալի։<br /><br />Ափսոսանքը ինչ-որ տհաճ զգացում է, այն մսխած հնարավորությունների ու կորցրած տարիների զգացում է, դրանով իսկ անչափ տհաճ։<br /><br />Ամեն դեպքում, մտածում ես, արդյոք «պրաբիվնոյը» կյանքի այս տեմպի պահանջը չէ։ Արդյոք այսօրը հենց սա չի պահանջում՝ արագ արդյունք, կարճ ժամանակահատված, նվազագույն ջանք, ծափեր, բավարարված ամբիցիաներ։<br /><br />Ամբիցիայի նկատմամբ վերաբերմունքն էլ է խառնվել. այն միանշանակ բացասականից ինչ որ անհասկանալի վայրում է հայտնվել։ Համեստությունը, իրականության նկատմամբ համեստ պահանջները հենց այն էին, ինչ պիտի որ անհրաժեշտ լինեին մարդուն, կամ մարդու հիմնական տեսակի համար, այն տեսակի, ինչպիսին ինքս էի պատկերացնում։ Ու հանկարծ, պիտի ինչ որ այդ պահին չափազանց կարևոր թվացող զրույցի (իրոք թվացյալ, որովհետև հոգևոր առումով դատարկ է այդ զրույցի արդյունքը, նպատակը, առաքելությունը) ընթացքում հիմնավորել սեփական ամբիցիաները, որովհետև այդպիսիք միմիայն ու շատ կարևոր երանգավորում են ստանում. ամբիցիոզ մարդիկ են, պարզվում է, պահանջվում այս այս տիպի&nbsp;հասարակությանը։<br /><br />Իսկ ուր մնաց տեսակը, որը լուռ է, որը պահանջելու ու սպառնալու ու հավակնելու ու հավակնոտ հավակնելու փոխարեն երկար ու հետևողականորեն լուռ քայլում է, գիտի ուր է քայլում, ինչու է քայլում, հաստատուն քայլերով է քայլում, րոպեական արդյունքի չի ձգտում, «կպցնելովի» ու «հարց լուծել» չի ուզում։<br /><br />Չեմ բացառում, որ հասարակությունը փոխվել է, գիտակցումն է մի փոքր ուշ գալիս, հասարակությունը արագ հակազդակ ու արդյունք է ուզում, չեմ բացառում։<br /><br />Մնում է կրկին «խաղալ» արագության հետ ու պնդել, թե տարբեր են արագության չափման համակարգերը բանասիրական կամ հումանիստական մտքի ու կիրառական ոլորտների համար։ Միգուցե և այդպիսին է. քրիստոնեությունը երկու հազար տարվա պատմություն ունի, միաստվածականության գաղափարը՝ շատ ավելի հին է։ Իսկ ահա KDWIN-ն ու MS Office-ը հազիվ թե այդքան ապրեն, բայց թե միջուկային էներգիան էլ այլ է, արագացուցիչները նույնպես, բայց թե քրիստոնեական կամ իսլամական կամ ընդհանրապես՝ այն ինչ կրոնական է անվանվում կամ հոգևոր, միտքն ուրիշ է ու երկար ու երկար ու անհուն ու անհուն։ Չնայած կավե տախտակները կամ մագաղաթը կամ թուղթը կամ սեպը կամ փետուրն ու եղեգից գրիչը կամ գրիչը կամ մատիտը, էլի նույնքան հին են։) Ինչ իմանամ ...<br /><br />Չգիտեմ ու ամեն դեպքում, «պրաբիվնոյ» լինել կամ չլինել կամ ձգտել կամ չձգտել ու «հարցեր լուծել» ու հետո դեմքի չափազանց խորը ու բազմ«իմաստ» արտահայտության «փիլիսոփայել», թե «իմը գողականը չէ, իմը մարդկայինն է» … չգիտեմ, ամեն դեպքում։<br /><br /><b>Երկուշաբթի իրիկուն, Մարատ</b><br /><br /><strong>Հ.Գ. </strong>Կարելի է և «պրաբիվնոյ» լինել, միգուցե և արժե …<br /><strong>--</strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-6854789741328668473?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-70646715840328720812011-05-16T14:54:00.001+05:002011-05-16T15:17:46.569+05:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://3.bp.blogspot.com/-oYrjPBREZAM/TC2X2vR9zDI/AAAAAAAAAXs/MocmBRq7pVg/s1600/DSCF0140.JPG" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" height="240" src="http://3.bp.blogspot.com/-oYrjPBREZAM/TC2X2vR9zDI/AAAAAAAAAXs/MocmBRq7pVg/s320/DSCF0140.JPG" width="320" /></a></div>Բլոգի աջ հատվածում հղումներ կան այլ բլոգների վրա. դրանցից յուրաքանչյուրը հետաքրքիր է իր ոճի մեջ. նրանց ոմանց մոլի ու մշտական ընթերցողն եմ: Հեղինակները և մեր իրականությունից են և՝ արևմտյան: Արևմտյաններն մի տեսակ այլ հետաքրքրությամբ են կարդացվում, ոչ թե արևմտամոլ եմ կամ էլ «դեպի արևմտյան արժեքներին ինտեգրման եմ ձգտում» :), այլ նրանցում ինչ-որ յուրօրինակ տեմպ կա, տեմպ, որը կարծես թե անհասանելի է: Գրեցի «կարծես թե» ու մտածեցի, «կարծես թե»՝ այո, թե՞ «կարծես թե»՝ ոչ:<br /><a name='more'></a><br />Տեմպի զգացողությունը տարօրինակ է. երբեք չես իմանա, ինչպիսի տեմպ ես ուզում: Երբ այն արագ է, սիրտդ հանգիստ է ուզում, երբ հանգիստ է, չգիտես ինչու ամեն ինչ այնքան անկենդան է թվում, Աստված գիտի:<br /><br />Տեմպի մեջ շարժման ինչ-որ յուրօրինակ զգացում կա, հետևողական շարժման զգացում: Մեկ այլ հարց է, թե արդյոք շարժում է այն իրականում, թե շարժման պատրանք: Հետևողականը հենց այն է, ինչը ինչ-որ քայլերի ինչ-որ հաջորդականությունը շարժման է վերածում: Ընդհատված ավանդույթների, իրադարձությունների, հետևողականության մասին խոսելու ու խորհրդածելու բազմաթիվ առիթներ են եղել ու էլի կլինեն: Մղումը միշտ էլ եղել է հնարավորինս խուսափել ընդհատումից։ Մղումը մեկ բան է, իրականությունը՝ մեկ այլ:<br /><br />Ուզում էի հարցնել, ունե՞ք արդյոք ծրագրեր կամ ծրագիր կամ նպատակ կամ երազանք, դեպի ուր հետևողականորեն քայլում եք: Քայլում եք կարճ կամ երկար, արագ կամ դանդաղ, բայց զգացում ունեք, որ հենց այդ ուղղությամբ եք քայլում: Իհարկե, կհոգնեք նաև ճանապարհին, դադար էլ կտաք, միգուցե կմոլորվեք էլ, բայց դրանից չի կորի այն, դեպի ուր քայլում էիք:<br /><br />Երբ ավարտում էինք դպրոցը, շատ-շատերը ուղերձներ ու բարեմաղթանքներ էին ուղղում: Գիտեք արդեն՝ «կանաչ ճանապարհ», «կյանքի բարդ ու դժվարին ուղիներում» ու էլի այս տրամաբանությամբ: Բառերի իմաստը տասներորդցիներից ոչ մեկը և չէր հասկանում, եթե անգամ հասկանում էլ էր, ապա ի վիճակի չէր պարզապես ընկալելու: Ամեն դեպքում այդպիսին էին մենք, կամ նվազագույնը՝ ես:<br /><br />Բայց մինչև հիմա մի բարեմաղթանք եմ հիշում, որը չգիտես ինչու տպավորվեց հենց այդ պահին իմ մեջ, չեմ մոռանում մինչև այսօր: Հորս ընկերներից մեկը մեզ մաղթեց, որպեսզի մենք երբեք չմոռանանք երազել ու զգուշացրեց, որ երազելու կարողությունը կորում է տարիների հետ ու ինքը «նախանձում» է մեզ, որովհետև հավատացած է, որ հենց այդ պահին մեզանից յուրաքանչյուրը անթիվ անհամար երազանքներ ունի:<br /><br />Չգիտես ինչու ինձ թվաց, թե երևի բարեմաղթանքներից ամենահեշտ իրականացվողը պիտի որ հենց սա լիներ ...<br /><br /><b>Կիրակի իրիկուն, Մարատ</b><br /><b>--</b><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-7064671584032872081?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-71328965124601616032011-05-10T09:49:00.001+05:002011-05-10T09:51:46.113+05:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://4.bp.blogspot.com/-NemDcpA4DUA/TcjDd0h8PbI/AAAAAAAAAfw/ljnSQWWjQJY/s1600/IMG_0141.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" height="213" src="http://4.bp.blogspot.com/-NemDcpA4DUA/TcjDd0h8PbI/AAAAAAAAAfw/ljnSQWWjQJY/s320/IMG_0141.jpg" width="320" /></a></div>Ինչ-որ մեկը կարող է գիտե, դեպի ուր է գնում այս կամ մեր երկիրը, տեղյակ պահեք խնդրում եմ, ասեք, միգուցե ճանապարհը ես եմ կորցրել, ես փոխեմ ճանապարհը, ես էլ ձեր հետ գամ, կարևոր չէ, թե ուր, գլխավորը կգամ, դադարից գոնե դուրս կգամ, մնացածն էլ կարևոր չէ, սար ու ձորով էլ է հնարավոր քայլել, նույնիսկ հաճելի է ու օգտակար: Չես հասկանում, «վռոդի բը» վատ չէ, աշխատանք, ընտանիք, առողջ, փառք Աստուծո ու թու թու ու թու, ընկերներ, հարազատներ, բայց թե ախմախ վիճակ է, ուրիշ բառ չի լինում գտնել ավելի ճշգրիտ նկարագրելու համար:<br /><a name='more'></a><br /><br />Այս հատվածից հետո դադար տվեցի ու մտածում էի, շաբաթը անցավ, իսկ ոչ մի բան չեմ գրել, ոչ թե ցանկություն կամ միտք չկար, այլ ժամանակ: Իրավիճակը, առօրյան կտրուկ փոխվել է կամ փոխվում է, դրա հետ մեկտեղ նաև տրամադրությունը կամ տրամադրությունները: Ամեն դեպքում, առաջին պարբերության ցասումը այս պահին չկա, ժամանակը բթացնում է, չի բուժում, հաստատ:<br /><br />Հետո այս ընթացքում հանդիպեցի «հին» բարեկամիս հետ, ում հետ չնայած դժվար (:)), բայց մեկ ընդհանուր լեզվով ենք խոսում, հետո զրուցեցինք մեկ բաժակ սուրճի շուրջ, որն այդպես էլ չխմեցինք, հետո խելք-խելքի ու միտք-մտքի տվեցինք, հետո պայմանավորվեցինք էլի հանդիպել, հետո դրանից հետո կարծես թեթևացած դուրս եկա սրճարանից որ միգուցե այնպիսին չէ երկիրը, ինչպիսին նկարագրում էի առաջին պարբերությունում, միգուցե, ինչ իմանամ :(<br /><br />Հետո էլի մտածեցի, որ ամեն ինչ ընկալման խնդիր է, աշխարհը, ամեն դեպքում, անտրոպոցենտրիկ է (մարդակենտրոն), լեզուն այդ ցենտրիկ-ությունն արտացոլելու հիանալի գործիք:<br /><br />Հետո մի հատ էլ դադար, որի ընթացքում կտրուկ փոխվեց առօրյան. նոր իրավիճակ ու նոր խնդիրներ ու նոր մարդիկ ու այդ ամենին նորովի արձագանքելու անհրաժեշտություն: Ամեն դեպքում, փակցվածքի շարունակությունն արդեն այն չէ, ինչ կլիներ սկզբում: Երկար լարվածությունից հետո կարծես թե մի փոքր թեթևացած վիճակ, երբ էլ ոչ մի բան չես ուզում անել, ու չես էլ ուզում մտածել, ամեն ինչ միայն հոսանքի մեջ, առանց որևէ լրացուցիչ ջանքի, անկամք, միևնույն է, թե ուր կքշի հոսանքը:<br /><br />Վերջ երևի:<br /><br /><b>Չեմ հիշում էլ ինչ իրիկուններ, Մարատ</b><br /><br /><b>Հ.Գ.</b> Ի դեպ, ու փակցվածքի հետ կարծես թե կապ չունի, բայց լծակ պիտի տալ այնպիսի մարդու, որը գոնե չտես չէ, ու լծակն ընկալում է որպես պարտավորվածություն ու պարտավորություն ու ոչ թե մուննազ-զունաթ ու իր կարևորությունը շեշտադրելու միջոց: Նոր համաբնակչի ու ոչ մի դեպքում հարևանի հետ շփումից եմ հերթական անգամ եզրակացնում :)<br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-7132896512460161603?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-58955871341386485692011-04-27T10:27:00.001+05:002011-04-27T10:28:12.641+05:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://2.bp.blogspot.com/-Q3VUUTUofXU/TbepOZBfq0I/AAAAAAAAAfs/tAan_vmhXaE/s1600/610x.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" height="227" src="http://2.bp.blogspot.com/-Q3VUUTUofXU/TbepOZBfq0I/AAAAAAAAAfs/tAan_vmhXaE/s320/610x.jpg" width="320" /></a></div>Մոտ մի շաբաթ առաջ էր, աշխարհից չարացած Facebook-ում գրեցի, հեռախոսից՝ «ays erkiry erbek hnaravor chi lini sirel :( petk el che, erevi»: Պատասխանը չուշացավ. «Shoushan Arshakyan - Isk indz tvum a amaena mets Hayatyacnery amena mets Hayrenasernern en»: Իմը նույնպես՝ «Marat Yavrumyan - Երբեք չեմ մտածել դրա մասին, միգուցե, պետք էլ չէ մտածել։ Բայց առանձին գրվածքի թեմա պիտի որ լինի, փակցնեմ, բլոգում, Ձեզ կուղարկեմ, անպայման։ Շնորհակալ եմ»: Գլխի ընկաք, ենթադրում եմ, ինչի մասին է լինելու:<br /><a name='more'></a><br />Գրելիս մտածում էի, որ որոշ կատեգորիաներ իմաստափոխվել են, կամ իմաստի որոշակի զարգացում են ապրել, այլևս այն չեն, ինչպիսիք դրանք ներկայացվում էին, ասենք, օրինակ 19-րդ դարավերջի գեղարվեստական գրականության մեջ, ու, հատկապես, պատմական վեպերում: Մտքումս «հայրենիքն» էր, ու քանի որ այն նույնանում էր «ՀՀ»-ի հետ, ապա շատ արագ և վերածվեց «երկրի»:<br /><br />Մտածում էի, պիտի սիրել «երկիրը» այն կերպարանքով, ինչպիսին այն հիմա է, թե կերպարանքն ընդհանրապես կարևոր չէ, այն պարզապես պիտի սիրել: Հետո մտածում էի, պիտի արդյոք «սիրել», թե ուրիշ մեծությունների կարիքն ունի այդ երկիրը, ասենք՝ «կառուցել, զարգացնել, շենացնել»: «Կյանքը զոհել»-ը չեմ ընդունում, չպիտի հասցնել կյանքը զոհելուն, կյանքը կարևոր արժեք է, ենթադրում եմ՝ երկիրը նույնպես պիտի որ այդպիսին լինի: Այս երկուսի միջև համեմատականներ անցկացնել կամ առաջնության մասին գրելն անիմաստ է, դատարկ ինքնաբանավեճի է վերածվելու: Չնայած, կյանքը ... Աստված գիտի ...<br /><br />Մտածում էի, որ «սիրելը» շատ է անորոշ, պիտի ինչ-որ մի բան անել: Հետո մտածում էի, թքած՝ մի քանի կյանք չենք ապրելու, եթե այն արժանապատվություն չի պարգևում այս երկրում, միգուցե երկիրը պիտի փոխել, կամ արժանապատվության ընկալումը: Մեկ ուրիշ բանի անունը դնել արժանապատվություն ու ինքդ քո հետ հաշտ ու խաղաղ արդեն «արժանապատիվ» ապրել այս «երկրում» ու Facebook-ում էլ նման «չակերտավոր մտքեր» չթողնել։ Ահա և ամբող նախապատմությունը կամ նապատրամադրվածությունը՝ իմ տողերի:<br /><br />Շատ էի չարացած, վերջերս շատ եմ չարանում, չեմ հասկանում ինչու, իմ վրա եմ չարանում, չնայած գիտեմ ու գիտակցում եմ, որ չարությունն ահավոր ախտ է: Դեռ Գերմանիայում էի, հիշում եմ, շատ էի մտածում չար ու ոչ այնքան չար լինելու մասին, Արմենի հետ շատ էինք խոսում, ու փորձում էի Արմենին, իմա՝ ինձ, բացատրել, որ ոչ մի բան կյանքում առիթ չի կարող տալ չարանալու, ոչ մի բան: Շատ բան չի փոխվել այդ տարիներից՝ իմ մոտեցումներում, իհարկե, իսկ մնացածը ... :)<br /><br />Երկիրը սիրել երևի պետք չէ, երկրի հետ հաշտ ու համերաշխ ապրել է պետք, երևի, միգուցե, միթե հնարավոր չէ, չեմ կարծում, չէ որ շատերն են ապրում, ինձ չեմ հիշում, ինչ հիշում եմ, համերաշխ չեմ, չնայած «շատերի» մասին միգուցե տեղին չեն իմ պնդումները, ինչ իմանամ:<br /><br />Շուշան Արշակյանի պատասխանը ինձ ուրիշ ուղղություն հուշեց. չնայած նա «հայատյացը» հակադրում էր «հայրենասիրությանը»՝ հավանաբար «հայասեր» նկատի չունենալով: Ամեն դեպքում, «հայրենատյացի» ու «հայրենասերի» միջև է նրա հակադրությունը. այսպիսին է նրա տողերի իմ ընկալումը:<br /><br />Շուշանի պնդման առնչությամբ. չեմ ասի, որ «-ատյաց» եմ կամ «-սեր», ինչ-որ անտարբեր/չեզոք եմ երկուսի առնչությամբ էլ, միգուցե անտարբեր, նայած ինչպիսի բարդումներում են «-ատյացն» ու «-սերը»:<br /><br />Ինչ վերաբերում է հայրենիքին. պարզապես չեմ հասկանում որն է այդ հայրենիքը, որտեղ է այն, ֆիզիկական է այն ու մարմնեղեն, թե ինչ որ տեղ օդում, մտքում, հոգում, ինչու պիտի սիրել կամ չսիրել հայրենիքը, չեմ հասկանում, խուսափել է պետք երևի նման բարդ բաներից: Չնայած «հայրենիք»-ի հետ միանգամից իմ ծննդավայրն է գալիս, իսկ այն բոլորովին այլ միջավայրում է ու այլ զգացումներում: Ղուկասյանը քննարկումից դուրս է:<br /><br />Իսկ խոսքը հայրենիք-երկրի մասին է, ու այն ատելով սիրելու մասին:<br /><br />Ասում են ժամանակները փոխվել են, ամեն ինչ փոխվել է ու փոխվում է, հեղափոխական ժամանակներ են (արաբական պետություններում կատարվողը նկատի չունեմ, չնայած հիանալի օրինակ է մտածելակերպի փոփոխության. Հաֆեզ ալ-Ասադի կիսանդրին ճոճող ու տապալող ամբոխն իրոք փոփոխությունների հիանալի նշան է): Հետո ասում են այդ ամենն այնքան արագ է, որ եթե անգամ հասցնում ենք հետևել փոփոխություններին, դրանք միևնույն է, չենք ընկալում, չենք գիտակցում, չենք հաշտվում, դրանք ցավոտ են, տհաճ, ամեն դեպքում հաճելի չեն, փոխում են իրադարձությունների «ավանդական» ու դասավորված ընթացքը, նոր քայլեր, մտքեր, գաղափարներ, գործեր են պահանջում: Չգիտեմ ...<br /><br />Հիմա նույնը հայրենիքի առնչությամբ. միթե այն հենց այն է, ինչն այսքան փոփոխությունների մեջ անփոփոխ է մնացել կամ մնալու ... Միթե սիրելը կամ ատելը այն մեծություններն են, որոնցով պետք է չափել լոյալությունը հայրենիքի հանդեպ, կամ պետք է արդյոք լոյալություն: Ինչպիսին պիտի լինի անհատի կապի տեսակը ամբոխային/խմբային/կլանային/հանրութային կազմավորումների հետ, ինչպիսիք կարող է կամ պետք է ընտրի կամ ընտրության այլընտրանք ունենա հենց այդ անհատը:<br /><br />Ինչպիսին է այն արժեքը, որն առաջնորդում է կամ պիտի առաջնորդի անհատներին կամ կազմավորումներին ... գլուխ չեմ հանում, ահա թե ինչու էի գրում «պետք էլ չէ երևի», Աստված գիտի ...<br /><br /><b>Կիրակի իրիկուն, Մարատ</b><br /><br /><b>Հ.Գ.</b> Վերջերս հանդիպումներից մեկի ժամանակ զրուցակիցներիցս մեկը զարմացավ, երբ պնդեցի, որ գյուղում շատ ավելի պարզ է կյանքը: Իրոք պարզ է այնտեղ կյանքը, խոսքը հեշտի մասին չէ: Կյանքն այնտեղ ահավոր դժվար է, բայց ոչ բարդ: Էլի եմ պնդում, կյանքն այնտեղ պարզ է ... եթե հաշտ ես այդ պարզի հետ ու կարողանում ես գնահատել այն:<br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-5895587134138648569?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-42101182056593325122011-04-26T00:18:00.006+05:002011-04-26T09:56:15.873+05:00<a href="http://4.bp.blogspot.com/-u2HU09SbzoA/TbXJmOUAghI/AAAAAAAAAF8/aGGaPuh6joU/s1600/giojud.jpg" onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}"><img alt="" border="0" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5599603370219307538" src="http://4.bp.blogspot.com/-u2HU09SbzoA/TbXJmOUAghI/AAAAAAAAAF8/aGGaPuh6joU/s320/giojud.jpg" style="cursor: hand; cursor: pointer; float: left; height: 299px; margin: 0 10px 10px 0; width: 320px;" /></a>Հայ ազգի մտավորականության առաջադեմ հատվածը շատ է սիրում խոսել մեր երկրում քաղաքացիական հասարակության ձևավորման ընթացքի և այդ պատմական պրոցեսում ՀԿ-ների ծանրակշիռ դերի մասին։ Ընդ որում, ոչ մեկի համար էլ գաղտնիք չէ, որ այդ դասին պատկանող կազմակերպություններն իրենց գոյության և «քաղաքացիական հասարակությունակերտ» գործունեության միջոցները քաղում են Արևմտյան պետությունների գանձարաններից, որոնք երբեք առիթը բաց չեն թողնում սատարել այնպիսի նպատակների իրագործմանը, ինչպիսիք են ժողովրդավարության ներդնումը, միջէթնիկական հանդուրժողականության սերմանումը, և, իհարկե, գենդերային խտրականության ու նմանատիպ այլ կարծրատիպերի փոշիացումը։ Բայց...<br /><a name='more'></a><span style="font-weight: bold;"><span style="font-style: italic;"></span></span><br /><br />Այսօր ողջ երրորդ աշխարհը «բարի» նախանձով հիանում է Արևմուտքի բարեկեցությամբ ու փորձում ամեն կերպ ներմուծել անգլո-սաքսական քաղաքակրթության ուժի և առաջընթացի հիմքում դրված ինստիտուտներն ու դրանց սնուցող արժեքները։ Նախանձելու առիթ, ինչ խոսք, կա. մինչ Արևմտյան պետություններն ընթանում են ստեղծարար զարգացման ռելսերով, երրորդ աշխարհի երկրները մինչև կոկորդը թաղված են տնտեսական թուլության, գիտատեխնիկական հետամնացության, քաղաքական անկայունության և հանրային համերաշխության տոտալ բացակայության ճահճում։ Իսկ պատճառը, իհարկե, ամփոփված է հասարակական կյանքի կազմակերպման էության մեջ (համենայնդեպս այդպես է գրված դասագրքերում, որոնք, ի դեպ, նույնպես տպագրվում են Արևմուտքում)։ <br /><br />Ցանկացած հայ ՀԿ-ական, անկախ սեռից, տարիքից և գործունեության պրոֆիլից (ինտեգրում ինչ-որ մի բանին, գենդերային պայքար, դելֆինների շահերի պաշտպանություն և այլն) ձեզ կբացատրի, որ ժամանակակից աշխարհում անհնար է հասնել հաջողության առանց ժողովրդավարության և ազատ շուկայի, քանի որ դրանք համընդհանուր բարեկեցության շարժիչներն են։ Այս պրեամբուլային էլ կհաջորդի Արևմտյան (մեր դեպքում նաև ռուսական) անշահախնդիր օգնության մասին ստանդարտ զրույց, որտեղ փուլ առ փուլ կբացահայտվի Եվրոպայի և ԱՄՆ-ի հումանիստական էությունն ու ողջ աշխարհին սրտանց օգնելու նրանց մեծ ցանկությունը։<br /><br />Մի խոսքով, այսօր շատ մարդիկ վստահ են, որ մեր երկիրը ողբալի կացությունում է (ինչը, ցավոք, ճշմարտություն է) և, որ այդ փոսից դուրս գալու միակ ուղին միջազգային (այսինքն ամերիկաեվրոպական) փորձի պատվաստումն է Հայաստանում։ Դե, իսկ քանի որ ՀՀ իշխանությունները չունեն ոչ բավարար միջոցներ և ոչ էլ ցանկություն ֆինանսավորելու այս վերածնունդը, մնում է հույսը դնել մարդասեր ու պատրաստակամ Արևմուտքի դրամաշնորհային առաջարկների և դրանց օպերատիվ արձագանքող ՀԿ-ների վրա։ Այս ամենը, իհարկե, շատ գեղեցիկ ու ոգևորիչ է հնչում, եթե չլիներ մի տխուր փաստ։<br /><br />Բրիտանական կայսրությունը կառուցվել է գաղութների ազգաբնակչության ոսկորների վրա։ Նույնն է նաև ԱՄՆ-ի և Եվրոպայի մնացյալ երկրների պարագայում, որտեղ դարեր շարունակ տնտեսական ու ռազմական հզորության կուտակման շարժիչը եղել է հենց երրորդ աշխարհի (այն ժամանակ գաղութների) մարդկային ու նյութական ռեսուրսների համակարգված շահագործումը։ Այս հավերժական միջէթնիկական/միջպետական առճակատումը բացատրող տեսություները շատ են, և թե որն է դրանցից ամենաճշմարտացին, կարծում եմ, մեր խելքի բանը չէ։ Փոխարենը փաստ է, որ բախումը եղել է և կա, ընդ որում մարդկային պատմության ողջ ընթացքում՝ սկզբնավորումից ընդհուպ մեր օրեր։<br /><br />Նախքան երկրորդ համաշխարհային պատերազմը երկրագնդի քաղաքական քարտեզը բաղկացած էր մի քանի բևեռից, որոնց շուրջը կենտրոնացած էին «երրորդ աշխարհի» գաղութները։ Գաղութների դերը նույնպես պարզ էր. դառնալ մետրոպոլիայի արդյունաբերական արտադրանքի սպառման շուկա՝ միաժամանակ ապահովելով նյութկան և մարդկային հումքի անընդհատ հոսք։ Քաղաքական ինքնավարության մասին խոսք անգամ լինել չէր կարող, որովհետև ինքնավարությունը դա վերջին հաշվով բերում է պետականության, իսկ պետությունը, ըստ Հեգելի, դա «ազատության ոգու մանիֆեստացիան է ժամանակի ու տարածության մեջ և պետության միջոցով է, որ անհատը կարողանում է իրագործել իր Ազատությունը»։ Իսկ ազատ մարդը երբեք չի հանդուրժի լինել գաղութի, թեկուզև եվրոպական, բնակիչ։ <br /><br />Համաշխարհայի պատերազմից հետո երբեմնի գաղութների տարածքներում ծնվեցին նորանկախ տասնյակ պետություններ, որոնք դե յուրե դադարեցին լինել գաղութ։ Դե յուրե... Ինձ համար, համենայնդեպս դրանք գաղութ են առ այսօր, որովհետև օժտված լինելով սուվերենության չնչին նշույլներով, շարունակում են համապատասխանել գաղութ ձևակերպմանը։ Օրինակ, Հայաստանը, ինչպեսև երրորդ աշխարհի մյուս երկրները, շարունակում են կրել զարգացած աշխարհի արտադրանքի սպառման շուկայի զուտ «գաղութային» դերը, իսկ հայկական տնտեսությունը շարունակում է մնալ հումքի՝ մարդկային (մտավոր և աշխատուժ) և բնական (պղինձ, մոլիբդեն և շատ շուտով նաև երկաթ՝ ի հաշիվ բոլորիս առողջության), մատակարարար։ Այդ հումքը վերամշակվում է Արևմուտքում և այնուհետ կրկին սպառվում երրորդ աշխարհում։ Ստացված շահույթի փոքր մասը կրկին հատկացվում է հումքի գնմանը, դե իսկ մնացյալ մասն էլ ապահովում է այն, ինչ կոչվում է «արևմտյան բարեկեցություն»։ Ու շրջանը սկսվում է նորից։<br /><br />Այժմ պատկերացրեք քաղաքացիական հասարակությամբ բնակեցված ինքնաբավ պետություն։ Այն հզոր է, չունի խնդիրներ հարևանների հետ, ըմբոշխնում է ահեղ տնտեսության և հանրային համերաշխության բոլոր վայելքները։ Դրա արդյունաբերությունը ոչ թե հանքարդյունահանություն է կամ «մարդկանց արտահանում», այլ գիտատար ու առաջադեմ տեխնոլոգիաների արտադրություն, ինչպեսև ծանր արդյունաբերություն։ Դրա պետական կառուցվածքն ախտահարված չէ կաշառակերությամբ, այլ բանիմաց է ու պրոֆեսիոնալ։ Այն չունի խնդիրներ հարևան երկրների հետ, ուստիև դատապարտված չէ սպառազինությունների հյուծող մրցավազքի և կախվածության արտասահմանյան միջնորդներից։ Մի խոսքով, այն Արևմուտքի գաղութ չէ, որ հումք է մատակարարարում և արտադրանք սպառում՝ կատարելով բանվոր-պետության դեր։ Այն հավասար մրցակից է՝ ինքնիշխան ու հզոր։<br /><br />Դե իսկ հիմա թող յուրաքանչյուրն ինքը որոշի, թե այս երկու կեցություններից որը Հայաստանի համար կնախնտրի Արևմուտքը՝ գաղո՞ւթային, թե քաղաքացիական հասարակությամբ և ուժեղ պետականությամբ Հայաստան։ Նաև մտածեք, ի՞նչ է իրականում թաքնվում դրամաշնորհային վեհ ձևակերպումների ու խոսքերի թաղանթի տակ՝ օգնության ձեռք, թե դանդաղեցված գործողության ական։<br /><br /><b>Հայկ</b><br /><br /><span style="font-weight: bold;">P.S.</span> Իհարկե, պատմությունը գիտե դեպքեր, երբ փոս փորողն ինքն է ընկել փոսը, ինչպես անցյալ դարի 20-ական թվականներին, երբ Մուսթաֆա Քեմալը (որից շատ հարցերում սովորելու շատ բան ունեն մեր ղեկավարները) օգտագործվելու փոխարեն ինքն օգտագործեց Արևմուտքին և Ռուսաստանին, սակայն ինչքան էլ մեծ լինի ցանկությունս, չեմ կարող պատկերացնել, թե ինչպես են հայ ՀԿ-ականներն օգտագործելու Արևմտյան միլիոնները միաժամանակ հաջողացնելով չօգտագործվել...<br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-4210118205659332512?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Հայկ Զարգարյանhttp://www.blogger.com/profile/05695797883291254969noreply@blogger.com6tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-5789324010588341452011-04-21T14:58:00.007+05:002011-04-21T15:15:57.733+05:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://1.bp.blogspot.com/-hD8yrXVD83A/Ta__Jg1691I/AAAAAAAAAfo/JV7bLk1Tc2M/s1600/388085757_43cd54b1fc.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" height="213" src="http://1.bp.blogspot.com/-hD8yrXVD83A/Ta__Jg1691I/AAAAAAAAAfo/JV7bLk1Tc2M/s320/388085757_43cd54b1fc.jpg" width="320" /></a></div>Իրերը զարգացման երկու հնարավորություն ունեն՝ կամ լինում են կամ չեն լինում։ Զարգացման հնարավորություններին մոտենալու կամ պրեսուբպոզիցիայի կամ նախա-տրամադրվածության ևս երկու տարբերակ կա՝ կամ՝ լինելու է ու &nbsp;«հեսա լավ ա լինելու» տրամաբանությամբ, կամ էլ՝ չի լինելու ու «Աստված հետը»։ Չես հասկանում, ինչ է լինելու ու ինչու է լինելու։<br /><a name='more'></a><br />Ժամանակ առ ժամանակ հայտնվում եմ իրավիճակի մեջ, որը ինձ չգիտես ինչու «մեծապատիվ մուրացկանություն» է հիշեցնում։ Իհարկե, դա միգուցե միայն ընկալման հարց է, բայց թե անունները փոխելով իրականդությունն ու իրադրությունը չես փոխելու։ Իսկ իրականությունը հենց այդպիսին է, ինչպիսին Պարոնյանն է ժամանակին այն անվանել՝ (տրամաբանական հակասություն կա այս պնդման մեջ, եթե լեզվաբան ես)։<br /><br />Ինչ որ պահի, որն անընդհատ է թվում ինձ, պիտի ապացուցես ու ապացուցես, ինչ-որ մի բան պիտի ապացուցես, ու չես հասկանում ինչու ու ինչի համար, իսկ այն ինչ արդեն արել ես կամ չես արել, ոչ ոք չի էլ նայում, թքած ունեն, չես հասկանում։ Միթե ում որ պիտի ապացուցես, միայն (դատարկ) խոսքերի կարիք ունի, չեմ հասկանում, իսկ գործերը, ինչ-որ արել ես, իսկ դա ում է պետք ...<br /><br />Չեմ գրում ... շատ եմ ջղայնացած, իսկ այդ պահերին միտքն ավելի արագ է, քան մատները, ամեն ինչ զգացմունքախառն է՝ հատուկ բառապաշարով։ Իմ վրա եմ ջղայնացած, իմ վրա, ու գիտեմ ինչու ...&nbsp;փողոցային բանահյուսությունից՝&nbsp;«ոնց եմ ինձանից զզվում», իսկ փոխվել չեմ ուզում, որովհետև որ փոխվեմ, «խառակիրի» կանեմ, արդեն կնողկամ, չեմ էլ զզվի ։))<br /><br />Ում է պետք, բոլորը միայն ինքնավստահ ու խոսացող մարդիկ են ակնկալում՝ շուկայական են հարաբերությունները, մրցակցություն և այլն, էլ ինչ եք ուզում ։)<br /><br />Չեմ գրում, Աստված հետը։<br /><b><br /></b><br /><b>Ոչ մի Մարատ ու ոչ մի իրիկուն</b><br /><br />Հ.Գ. Հուսամ հեղինակային իրավունքներ չեմ խախտում, բայց նայեք՝<br />(RU) -&nbsp;<a href="http://slon.ru/blogs/sgodin/post/579748/">http://slon.ru/blogs/sgodin/post/579748/</a><br />(EN) -<br /><a href="http://sethgodin.typepad.com/seths_blog/2011/04/turning-the-habit-of-self-criticism-upside-down.html">http://sethgodin.typepad.com/seths_blog/2011/04/turning-the-habit-of-self-criticism-upside-down.html</a><br /><a href="http://sethgodin.typepad.com/seths_blog/2011/04/turning-the-habit-of-self-criticism-upside-down.html"></a>--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-578932401058834145?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-36687547841817087832011-04-14T16:50:00.005+05:002011-04-19T18:42:54.694+05:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://2.bp.blogspot.com/-jd_InhYjc0o/Tabfg4Rw7rI/AAAAAAAAAes/V2fRmPl5vsc/s1600/20061116011759_haendeklein.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" height="213" src="http://2.bp.blogspot.com/-jd_InhYjc0o/Tabfg4Rw7rI/AAAAAAAAAes/V2fRmPl5vsc/s320/20061116011759_haendeklein.jpg" width="320" /></a></div>Երբեմն փակցվածքի եմ վերածում որոշ գրառումներ, ավելի շուտ նկարներ, որոնք արվում են ինչ-որ սեմինարի կամ դասախոսության կամ&nbsp;քննարկման կամ կոնֆերանսի կամ չգիտեմ ինչի ընթացքում: Նկարելը, երբեմն ամենաարժեքավորն է, ինչ կատարվում է այդ ընթացքում: Ինչ կտեսնեք ներքևում, մտորումներ են այդպիսի մի սեմինար/համաժողովից, «Եվրոպական մասնակցային ինտեգրման» շուրջ, որի կազմակերպիչները հ/կ-ականներ են: Նրանց նկատմամբ առանձին վերբերմունք ունեմ. ստորև...<br /><a name='more'></a><br />Սկսեմ հ/կ-ներից, որոնք իրենց իսկ սեփական ձևակերպմամբ իրենց են առավելապես վերապահում նրա ձևավորումը, ինչ կոչվում է <b>«քաղաքացիական հասարակություն»</b>: Ամեն դեպքում, պիտի որ նրանք կարևոր մի մաս լինեին դրա, սակայն անցած տարիները հիմնականում այլ արդյունքներ են արձանագրում, ամեն դեպքում, ես ոչ մի հ/կ չեմ տեսել կամ հանդիպել իմ շրջապատում, իսկ շրջապատը բավականին լայն է, հավաստիացնում եմ, որը այդ ուղղությամբ ինչ-որ էական ներդրում ունենար: Գնահատականներ չեմ ուզում տալ, ամեն դեպքում, նրանցից շատերը հեռու են նրանից, ինչպիսին պիտի լիներ նրանց առաքելությունը: Չեմ շարունակում, չեմ ուզում, բարկացած եմ՝ աշխարհի վրա... ։)&nbsp;Հետաքրքիր էր, որ այդ սեմինարի ընթացքում կային նաև հ/կ-ականներ, որոնք ավելի անկեղծ էին իրենց առաքելության սահմանումներում :) Ամեն դեպքում ...<br /><br /><b>Ինտեգրման մասին.</b> լեզվաբանությունը գիտեք ինչու եմ անչափ հարգում, սիրելուց բացի. լեզուն ամեն ինչին հետևելու հնարավորություն է տալիս, եթե իհարկե «կարդալ/հետևել» գիտես: Ինտեգրումը, եվրոպականը, առավել ևս, անհայտ էր նրանց համար: Ինչի համար, երբ, հանուն ինչի, հարցադրումներ էին, որոնք հարցադրումներ են: Պատասխաններ, իհարկե, ոչ ոք չի ակնկալում, բայց գոնե քննարկում կամ խոսույթ է ակնկալվում: Իսկ այդպիսին ստեղծելը հ/կ-երի ուժից վեր է, առայժմ, գոնե, ինձ է թվում, կամ տեսել եմ, կամ կարծում եմ, աստված գիտի ...<br /><br /><b>Մասնակցայինի մասով</b>՝ աղանդավոր ու կլանային հասարակության, հայաստանյան հասարակության մասին <a href="http://yavrumyan.blogspot.com/2010/10/blog-post_28.html">ինչ-որ մի պահի ինչ-որ բաներ եմ գրմրել</a>, կարծիքս չեմ փոխել ու չեմ փոխում ... մանավանդ հ/կ-ների մասով ։)<br /><br />Սրանով աշխարհի ու հայաստանյան իրականության վրա չարացած մասն ավարտում եմ, ֆրիկությանը այս պահին վերջ ։(<br /><br />Չգիտեմ որ պահին, բայց կոնֆերանսի խոսույթում «եվրոպական արժեք» բառը ներմուծվեց ու դրանից հետո սկսվեց :) Հենց դրա մասին. ավելի շուտ «եվրոպական արժեքների առաջնայնության» ու «դրանց մասնակցային ինտեգրման» ու «քաղհասարակության (եվրոպական) տիպերի» ու այդ «տիպերի պատմականության» մասին, հերթով: Առօրեական ընկալումներ են, մյուսներից քիչ կամ ընդհանրապես չտարբերվող:<br /><br />Հասարակության կամ խմբի կամ հանրույթի կամ կլանի կամ գետտոյի կամ համայնքի մեջ գնահատվող արժեքները տարբեր են. հիմար պնդում է ։) Իհարկե դրանք տարբեր են, այլ կերպ չէր էլ կարող լինել, եթե տարբեր են այդ միավորները միմյանցից։ Մեկ այլ խնդիր է, թե ինչպես են դրանք տարբերություններով հանդերձ խոսում կամ համագործակցում կամ համագոյակցում միմյանց հետ։ «Ինտեգրումը» այդ եղանակներից մեկը պիտի որ լինի, «հանդուրժողականությունը»՝ նույնպես։<br /><br />Խնդիր է, թե ինչպիսին են այն հիմնարար կամ հիմնաքարային արժեքը(ները), որոնք թույլ են տալիս առանձնանալ կամ սեփական դեմքն ունենալ վերոնշյալ խմբերից որևէ մեկին։ Ահա թե որտեղ է իրական խնդիրը՝ երկխոսություն կամ հաղորդակցություն հիմնարար այդ արժեքների շուրջ/միջև։<br /><br />Թե ինչ պիտի լիներ «եվրոպականի» ու «ինտեգրման» ու «մասնակցայինի» պարագայում, այդպես էլ անհայտ մնաց։ Բայց արժեքների մասին։<br /><br />«Կապիտալում» մեր աշխատակիցներից մեկը անկեղծ, մինչև հոգու խորքը զարմանում էր, թե ինչպես կարելի է ինքն իրեն պայթեցնել, մահապարտ լինել. միակ խելամիտ պատասխանը՝ «Կյանքի արժեքի գնահատման սանդղակի» մեջ էր։ «Կյանքի արժեքը» գերագույն է մի շարք համայնքներում, հասարակություններում։ Մյուսներում գերագույն է «նույն այդ կյանքի զոհողությունը հանուն արդար կամ աստվածահաճո արարքի» արժեքը։ Ահա թե ինչու նույնքան զարմանալի պիտի թվա այդպիսի հասարակություններում «կապիտալյան» մեր զարմանքը։<br /><br />Խոսքը, իհարկե, առաջնայնությունների մասին է.&nbsp;ինչու եմ գրում այս մասին, փորձում եմ հասկանալ, թե ինչպիսին է առաջնայինը մեր իրականությունում, ինչ առաջնայինից պիտի հրաժարվել կամ վերաիմաստավորել կամ թելադրել, «եվրոպական» կոչվածների շարքում հայտնվելու կամ ինտեգրվելու համար ու ընդ որում՝ այս գործընթացին մասնակից դարձնել հասարակության բոլոր շերտերին կամ հիմնական շերտերին կամ այն շերտերին, որոնք կուզենան մասնակից լինել այս ամենին։<br /><br />Ամեն դեպքում. կյանքի ազատության ու արժանապատիվ կյանքի կամ ընտրության հնարավորության, կամ այլընտրանք ունենալու արժեքները պիտի որ նույնքան համակարդկային լինեն։<br /><br />«Ընտանիքի առաջնայնության» արժեքում, պտի որ «հայկական» առանձնահատկություններ ունենանք, պիտի որ, գլուխ չեմ հանում, հակառակ դեպքում ամեն այնքան «ընտանեկան» կամ ամեն ինչի «ընտանեկանացում» չէր լինի մեր իրականությունում։<br /><br />Ամեն դեպքում. «Արժանապատիվ կյանքի կողմնակից եմ, ընտանիքի հետ ու հանուն ընտանիքի»։<br /><br /><b>Անհայտ ինչ որ մի իրիկուն,&nbsp;Մարատ</b><br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-3668754784181708783?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-61066565009166047962011-04-11T14:43:00.000+05:002011-04-11T14:43:59.107+05:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://3.bp.blogspot.com/-CfjFA-2iCJU/TaLNObYH7MI/AAAAAAAAAeo/6sW4EhCgPzo/s1600/Tsoghamarg.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" height="249" src="http://3.bp.blogspot.com/-CfjFA-2iCJU/TaLNObYH7MI/AAAAAAAAAeo/6sW4EhCgPzo/s320/Tsoghamarg.jpg" width="320" /></a></div>Չգիտես ինչու միայն անորոշ է գրվում, ինչ գրվում է անցյալ հունիսից: Դե, ավելի շուտ գիտեմ, անցյալ հունիսին առաջին անգամ զգացի, թե ինչպիսին կարող էին լինել անցած 5 տարիները՝ մի փոքր ես ոչ ավելի ակադեմիական ու ոչ ավելի «ճիշտ» լինեի ... ու ինչպիսին են այդ տարիները հիմա: Տարբեր են ... միգուցե բարին էլ հենց դա է, միգուցե, Աստված գիտի ... Շուկան չգիտես ինչու հզոր բառի է վերածվում, շատ հզոր: Ու մտածում ես, միթե պիտի ամեն ինչ հենց այդ շուկան կարգավորի ու հենց այդ շուկան թելադրի: Չեմ ուզում, ինչքան չեմ ուզում ...<br /><a name='more'></a><br />Հեռուստացույցը, մոնիտորը, աշխարհ է աշխարհի մեջ. աշխարհ, որը կարող ես թերթել ու թերթել ու թերթել։ Իրական աշխարհ, գունավոր, արագ, ամենատես ու ամենահաս ու սարսափելի. ոչ քո իրականությունից, ոչ քո իրականությանը համաչափ, ամեն ինչ այնքան գունավոր ու հատվածատված. գույն ու հատված, գույն ու հատված. կադր, կադր, կադր ... Քո մոտ էլ է սկսվում ամեն ինչ կադրային դառնալ, ոչ մի կապ կադրերի միջև, խճանկար, որը անընդհատ հավաքում ես ու չգիտես անգամ ինչ կստացվի, չես էլ ուզում երբեմն իմանալ ինչ կստացվի: Միևնույն է, չի ստացվելու այն ինչ ուզում էիր, կամ միգուցե չես կարողանում իմաստավորել ու գնահատել այն, ինչ արդեն իսկ ստացվել է: Բառախաղ է հիշեցնում, միտքն է միգուցե բառախաղ, միտքն է միգուցե հատվածական ու կադրային ու այս ու այն կողմ ...<br /><br />Իրական չէ ամեն ինչ, իրական չէ ... ուժ չկա, կամք չկա, զոռ տալ չկա, զոռով անել չկա, ամեն ինչ այնքան նուրբ, նրբանկատ, զզվել կարելի է, ջան ու ղուրբանությունից ... Նկատել եք, ինչքան է ջան հնչում ամեն մի անունից հետո ...<br /><br />Տեսե՞լ եք, ինչպես են գերանդիով խոտ հնձում: Իսկ երբ դաշտը մեծ է ու վերջը չի երևում: Կամք է պետք՝ գերանդին ծեծելու, սրելու, հետո նորից ու նորից, ու առավոտյան ու կեսօրին ու երեկոյան ու իրիկունը ու նորից ու վերջն էլի չի երևում, իսկ անելու դեռ ինչքան բան կա ... Թե չէ չորս պատ ու աթոռ ու հեռախոս ու մոնիտոր ու չգիտես ինչ ... Ամեն ինչ այնքան իրական է ու ոչ իրական:<br /><br />Կհիշեք ինչ եք իրականում արել մինչ հիմա, այնպիսի բան, որով եթե ոչ հպարտանալ, գոնե անունը տալիս գլուխը չեք կախի (եթե իհարկե համեստ եք ձեր էությամբ) ... Իսկ երբևիցե ուզել եք կամ ձգտել, շատ ու շատ, մասնակցել մի այնպիսի բանի, որն իրական է, շատ իրական ու շատ կարևոր, նույնքան կարևոր, որքան դիզած խոտը: Ու ինչ եք զգացել դրանից հետո, կամ իրիկունը, քնելիս, երբ ավարտել եք, կամ դեռ այդ իրականի ընթացքի մեջ եք:<br /><br />Վերջին անգամ երբ եք բնության գրկում եղել. կարծեք շարադրություն գրեմ, դպրոցական ու տրիվիալ՝ բնության գրկում ... Երբ եք վերջին անգամ լիաթոք շունչ քաշել, որ օդի սառնությունից ու առատությունից քիթն ու թոքերը մռմռան, իսկ գլուխը թթվածնի առատությունից պտտվի ու օդն էլ համ ու հոտ ունենա ... Վերջին անգամ երբ եք նույն այդ բնության գրկում անիմաստ այս ու այն քայլել, անիմաստ թափառել, քայլել ու քայլել, թափառել ու թափառել:<br /><br />Իսկ մեջքը տվել սառը գարնանը արևից տաքացած քարերին ... Անընդհատ նույն բանի մասին է ու նույն բանի ... Նայելու ու չտեսնելու կամ տեսնել չցանկանալու ու վազելու, չգիտես ուր ու ինչի համար ու հանուն ինչի, ու պետք էր որ, ու արժեր որ, ու ... ու ... ու ... հետո՞ ... վերջը ... էլի նույնի մասին:<br /><br />Վերևում մի փոքր «ոչ ճիշտի» մասին էի գրում: Ավելի շուտ համառության, բայց այնպիսի համառության, որը, բառը չեմ գտնում, բայց բացասական է այդ բառը, բացասական տարրեր ունի: Չնայած բացասականն էլ, այնպիսին է այդ բառը, որը զարտուղի, կողմնակի, շեղվող լուծումներ է պարունակում, բայց այդ զարտուղին, կողմնակին, շեղվողը արդար, ավելի շուտ արդարացի չեն, քո ջանքի արդյունքը չեն:<br /><br />Մանկուց մի բան գիտեմ, ամեն ինչ պիտի ինքնուրույն անել, ոչ մեկին նեղություն չտալ, աննշան ու հանգիստ ապրել, ոչ ինքդ քո համար, այլ աննշան, առանց գլուխը ցցելու, հանդարտ. կյանքն ամեն ինչ իր տեղում կդնի, ու չակնկալել, ոչ մի բան չակնկալել: Ինքդ քո հետ ու քո հույսին:Եթե հաջողվում է գտնել այպիսի մարդկանց նաև շրջապատում, ապա նաև օգնող ձեռքեր ունես, ում շնորհակալ ես: Շնորհակալ լինելը ոչ մի բանով չի արտահայտվում, բացառությամբ մինչև հոգու խորքը բարի խոսքով, որը միայն շեշտադրություն կամ առոգանություն է ցանկացած բառի մեջ, որը վերաբերում է այդ մարդկանց: Միգուցե պասիվ ու եսասիրական, ավելի շուտ ԷԳՈԻՍՏԱԿԱՆ պահվածք է սա, միգուցե, բայց մանկուց ես նաև ուրիշ կոնցեպտների վրա եմ մեծացել՝ «օրշնել», «օղօրմի տալ անցավորներին»: Սրանք կոնցեպտների են, որոնք աշխատում ենք հենց այդ պահին, երբ արտասանվում են. հաջորդ իսկ վայրկյանին դրանք չկան: Բայց դրանից դրանց կարևորությունը չի նվազում, չգիտեմ ... միգուցե և անպիտան է նման շնորհակալությունը, չգիտեմ:<br /><br />Ինչ է ուզում հոգին, Աստված գիտի ...<br /><br /><b>Շաբաթ իրիկուն, Մարատ</b><br /><br /><b>Հ.Գ</b>. Ցողամարգում ընկերս տուն ունի, տան հետևում փոքր մի առու կա, ափին՝ ուռենիներ, տան դիմաց հիանալի ռեհան է աճում, լավաշ էլ կա տանը, պանիր նույնպես, իսկ կարտոֆիլ ջրելը բարդ է, երբ պիտի դույլերով դա անել, ու դու 10-րդում ես, ու սիրտդ ուրիշ բան է ուզում, իսկ կարտոֆիլ ջրելը անեծքին հավասար պատիժ ... (կարծում էինք նույն այդ 10-րդում):<br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-6106656500916604796?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-76905262211548522802011-04-05T18:18:00.002+05:002011-04-05T18:29:24.094+05:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"></div><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://3.bp.blogspot.com/-oIjd4Ts5xtc/TZsZIx5k1NI/AAAAAAAAAek/G4QQRwH6n60/s1600/d5bfd5a5d5bcd5a5d5bcd5bed5abd5b6.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" height="236" src="http://3.bp.blogspot.com/-oIjd4Ts5xtc/TZsZIx5k1NI/AAAAAAAAAek/G4QQRwH6n60/s320/d5bfd5a5d5bcd5a5d5bcd5bed5abd5b6.jpg" width="320" /></a></div>Ուրբաթ իրիկունները վերջերս վերածվել են երկուշաբթի-երեքշաբթի իրիկունների, չգիտեմ ինչու է այդպես ստացվում, երևի ուղեղը շատ ավելի թարմ է լինում այդ օրերին։&nbsp;<a href="http://yavrumyan.blogspot.com/2011/03/blog-post_29.html">Անցյալ փակցվածքը</a> գրելիս կեսից մոռացա, ինչ էի ուզում, հետո հիշեցի, բայց արդեն իսկ գրել վերջացրել էի։ Չգիտեմ, ինչքանով կստացվի այս անգամ, բայց փորձը փորձանք չէ։<br /><a name='more'></a><br />Բլոգում վերջերս սկսել եմ կարդալ մյուս բոլոր փակցվածքները։ Իմ հատվածով նշեմ՝ դրանք բոլորը գրված են զգացմունքային ինչ որ արտահոսքի պահին։ Դրանք իրավիճակային-զգացմունքային են, բայց ոչ անհիմն։ Պիտի հիշել, ինչի համար ես գրել, հակառակ դեպքում կարդալը դժվար է։ Ամեն դեպքում. բլոգի իմ ընկալումը գոնե հիմա այդպիսին է։ Հետագայում ինչ կլինի, դժվար է ասել։<br /><br />Հիշել էի 1997 կամ 1999 թվականի աշնանային կիսամյակը ԵՊՀ արևելագիտության ֆակուլտետում։ Անցնում էինք փիլիսոփայության պատմություն։ Դասախոսի ազգանունը հիմա չեմ հիշում, բայց կարծում եմ մինչև հիմա նույն դասախոսն է դասավանդում։ Անունը նույնպես չեմ հիշում՝ Ֆելիքս, միգուցե։ Հիշում եմ միայն, որ այս դասընթացից սեմինար արեցինք, երևի միակ սեմինարը ուսումնառության իմ առաջին 4 տարիների ընթացքում։ Թեման, եթե ճիշտ եմ հիշում, փիլիսոփայությունը Հնդկաստանում, Չինաստանում, Հունաստանում, հայ փիլիսոփայական միտքը միջնադարում։<br /><br />Մի հատ գիրք ունեի, փիլիսոփայության պատմություն, ամենահաստափոր գիրքը իմ գրադարանում։ Սկսեցի դրանով, հետո 5 րոպեից հասկացա, որ սա դժվար է սեմինարի թեմայի համար, ուստի մոտեցումը ուսանողական էր՝ լուծել րոպեական խնդիր, սեմինարը սղացնել։<br /><br />10-րդ դասարանի դպրոցական դասագիրք գտա, կապույտ գույնի՝ փիլիսոփայության, որի առաջին 15 էջը հենց պատմություն էր։ 15 էջը հնարավոր էր անգիր («զուբռիտ») անել ընդամենը մի քանի ժամվա ընթացքում։ Հենց այդպես էլ վարվեցի ու գնացի սեմինարի։<br /><br />Աշուն էր, Երևանում աշունները հիանալի են, նույնքան հիանալի, որքան Բայրոյթում ու Կահիրեում։ Երևի աշունն ամենուր է գեղեցիկ։<br /><br />Լսարանը Արամ Տեր-Ղևոնդյանի անվան գրադարանում էր, այն ժամանակ դա լսարան էր։ Պատուհանը հիշում եք, նայում է դիմացի բնակելիի բակին, որտեղ հիանալի ու շատ մեծ ու հաստաբուն մի ծառ կա, որը գեղեցիկ խշշում է։ Մենք երկրորդ հերթ էինք, իրիկունը ժամը 4-ի կողմերն էր, թեթև քամի ու ծառը խշշում էր։<br /><br />Սեմինարը ես պիտի պատասխանեի, Մուսինյանը մեր խմբից չէր։)<br /><br />Ես վերկացա, ու մի քանի րոպեում անգիր ասեցի իմ սովորած 15 էջը։ Բայց գիտեք ինչպես. նայում էի ծառին ու հիանում ծառով ու խշշոցով։ Ողջ այդ րոպեների ընթացքում մի վայրկյան անգամ աչքս չեմ կտրել ծառից, ականջս՝ խշշոցից։ Բայց չեմ էլ սխալվել մի բառ։<br /><br />Դասախոսը չընդհատեց, միայն վերջում հարցրեց. «Տղա ջան, ուր ես նայում, ինչ հետաքրքիր բան կա էդտեղ»։<br /><br />Դե ես միշտ էլ ամաչկոտ եմ եղել ու քաշվել դասախոսներից. ուսանողական այս վարվելակերպը մնում է մինչև հիմա։ Նրան նույնպես չպատասխանեցի։ Նա էլ ոչ մի կերպ չէր ընկալում, թե ինչու էի ես ամբողջ ընթացքում սևեռված մի կետի նայում։<br /><br />Ես հիմա կամ ընդամենը մի քանի օր առաջ հասկացա, կամ գուցե էլի դեռ չհասկացա, թե ինչու էի այդպես վարվում։ Ինձ այդ պահին միայն ծառն էր հետաքրքրում, ես հոգնել էի թե համալսարանից, թե փիլիսոփայությունից ու գիտակցել, որ դրանցից և ոչ մեկը իր այդ ֆորմատում կամ ձևաչափում ինձ ոչ մի բան ունակ չէ տալու։ Այդ ֆորմատով նրանք անիմաստ էին. ծառն ու խշշոցը Թորոսի ջրերի կարոտն առնելու իմ տարբերակն էր։<br /><br />Հոգնել էի երևի ես, այդ պահին, անիմաստության զգացումից, երևի ...<br /><br />Հիմա այդ ծառն եմ անգամ կարոտում, հայացքը սևեռելու կետ գտնելն էլ է դժվարանում, չեմ հասկանում ...<br /><br /><b>Երեքշաբթի իրիկուն, Մարատ</b><br /><br /><b>Հ.Գ.&nbsp;</b>Երևի թե սրա մասին էի ուզում գրել ...<br /><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"></div>--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-7690526221154852280?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com4tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-23408332834869384212011-03-29T10:52:00.000+05:002011-03-29T10:52:37.262+05:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://1.bp.blogspot.com/-_j1lyw7pTCo/TZFzChgdNwI/AAAAAAAAAec/8Jj-VLagkRI/s1600/2173334580_4957d66669.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" height="231" src="http://1.bp.blogspot.com/-_j1lyw7pTCo/TZFzChgdNwI/AAAAAAAAAec/8Jj-VLagkRI/s320/2173334580_4957d66669.jpg" width="320" /></a></div>Ինչքան փոքր են մարդիկ երբեմն իրենց վերաբերմունքում ու վարքում. չափազանց փոքր, փոքրոգին անգամ այդ բառը չէ: «Մենք ենք մեր սարերի», ֆիլմի, նախաբանը հիշո՞ւմ եք, ատոմային ռումբն ու սարերը: Իհարկե, ֆիլմում հակադրությունն իր խորհուրդն ունի, բայց տարբերությունը դրանից ավելի ահռելի է: Համեմատությունն էլ տեղին չէ, ֆիլմի խորհուրդը բոլորովին այլ է, ամեն դեպքում: Աշխարհը պտտվում է, մարդիկ՝ իրենց առօրյայում: Շատ քիչ մարդկանց գիտեմ, ում հաջողվում է ինչ որ չափով վեր մնալ առօրյայից, ու աշխարհի հետ պտտվել:<br /><a name='more'></a><br />Երբեմն մտածում եմ, որտեղ է սահմանը, որը հուշում է կամ հուշելու է վարվել ոչ այնպես, ինչպես հենց այդ պահին ես վարվում: Ինչու ես երբեմն զբաղվում միմյանց տրամաբանորեն հակասող բաներով: Միգուցե տրամաբանությունն է միայն թվացյալ հակասող: Որտեղ է այն սահմանը, եթե այդպիսին, իհարկե, կա, որը թույլ է տալու մեկ մարմնում ու մեկ հոգում միավորել այն, ինչ առաջին հայացքից պիտի որ չմիավորվող լինի: Միգուցե այդ մարմինն ու այդ հոգին հիվանդ են՝ տկար:<br /><br />Ինչքան հեշտ կարելի է կտրվել աշխարհից. փակվում ես ինքդ քո մեջ ու վերջ: Աշխարհը փակ է, դու չկաս, ոչ ոք չկա, ոչ մի բան հետաքրքիր չէ, ոչինչ հետաքրքիր չէ: Կարճ անց դու էլ ոչ մեկին հետաքրքիր չես ու ոչ մեկի համար էլ չկաս: Գոհ ես դու, գոհ է միգուցե աշխարհը: Հանգիստ ու խաղաղ ... ճիշտ այնքան, որքան հոգին է խաղաղ ու հոգին ոչ մի բան չի ուզում:<br /><br />Տարօրինակ է, ոչ մի բան չես ուզում, ուզել/պահանջելու մասին չէ խոսքը, երեխայական պարզամիտ՝ ուզել/բացահայտելու մասին: Հետաքրքիր է, ինչու չես ուզում, միգուցե ուզելու բան էլ չկա ... բավ է: Ուղի կամ տարբերակ կամ ճանապարհ է արդյոք դա ... հոգի էլ չկա, սիրտ, երևի, միայն, սիրտ որը միայն սարեր է ուզում ու սառնամանիք:<br /><br />Ոչ մի բան էլ հետաքրքրի չէ՝ ոչ արաբական փողոցը, ոչ Րաֆֆին ու քրիստոնեական բանավեճը, ոչ էլ Ֆուկուսիման, ոչ էլ համամարդկային խնդիրները, առավել ևս ճղճիմ ու ճահիճ թվացող համալսարանը, օդը, որը շնչում ես ու ամեն ինչ շրջապատում ... միայն սարեր:<br /><br />Ինձ հորդորում էին իրերի մեջ տրամաբանություն չփնտրել՝ «այդպիսին պարզապես չկա» (Լ.Գ. - ©): Վերջերս հորդորում էին նաև իմաստ չփնտրել՝ «ինչո՞ւ փնտրել» (Ն.Հ. - ©): Միգուցե ճանապարհ է դա, հաշտվել ու «բրթել» (Հ.Ք. - ©): Միգուցե, չգիտեմ։ Չգիտեմն էլ է, ի դեպ, փիլիսոփայություն, ավելի շուտ «չիդեմը» (Մ.Յ. - ©):<br /><br />Ինչպիսին է ապրելու փիլիսոփայությունը, կա այդպիսին արդյոք, պիտի փնտրել արդյոք: Ուրիշ ցանկացած պահին, օտար ինքդ քեզ ու էլի ուրիշ, բայց դրա հետ մեկտեղ էլի նույն ինքդ:<br /><br />Արժե այն, ինչ անում ես, ու ինչու արժե, ինչ արժե ... դրամական փոխհատուցման մասին չէ, ընդհանրապես, ավելի շուտ՝ արժանապատվության զգացում պարգևող փոխհատուցման մասին:<br /><br />Ինչ են մարդիկ ակնկալում մյուսներից, ինչու են ակնկալում. հիմա կասեք սոցիում, սոցիալական կապեր, սոցիալիզացիա ու էլի այսպիսի բառերի շարան: Բացատրել կարելի է ամեն ինչ, մանավանդ նկարա-վերագրական բացատրությամբ: Ամեն ինչ գոյության իրավունք ունի՝ եթե անհրաժեշտորեն հիմնավորված է, երբեմն նաև փաստարկված. մնացած ամեն ինչն արդեն վերագրաական մտագործունեության է: Գիտությունն ամեն ինչ կբացատրի կամ կհրամցնի այդ բացատրությունը: Մնում է հավատալ, ընդունել, գնահատել, առարկել, քննարկել, բանավիճել, հակասել ... ել ...ել ...ել ...:<br /><br />Բայց արդյոք դա է այն, ինչի ձգտում ենք, կամ եմ: Չեմ կարծում ... միգուցե չեմ էլ հավատում ... բայց անում եմ, կամ չեմ էլ անում, ձև տալիս, թե անում եմ: Գործողությունները, ջանքերը կորցնում են իրենց արժեքը: Դրանք ոչ մի բանի ուղղված չեն, ավելի շուտ նպատակաուղղված չեն, դրանք այնպիսին են, ինչպիսին որ են՝ ինքնանպատակ, իրենք իրենց համար, ոչ մի արժեք:<br /><br />Չնայած ինչ արժեքի մասին է խոսքը. ով է որոշում, թե որն է արժեքը ... ումն է այդ արժեքը, եթե ամեն դեպքում այն քոնը չէ, իսկ այլընտրանք ինքդ առաջարկել չես կարողանում, կամ չես էլ ուզում:<br /><br />Միայնակ կարելի է ամենուրեք լինել, եթե հենց դրան ես ձգտում ... պարզվում է ապրելն է արվեստ: Երբեք չէի մտածել, որ ապրել էլ պիտի կարողանալ, սովորել, ամեն որ սովորել, ու ամենաբարդը հենց դա է, այնքան բարդ: Այն գեղեցիկ է լինում ու ոչ այնքան, առողջ ու ոչ այնքան, իմաստ պարունակող ու ոչ այնքան, արժեքավոր ու ոչ այնքան, համեստ ու ոչ այնքան, պարզ ու ոչ այնքան, բարի ու ոչ այնքան, անկախ ամեն ինչից ու ոչ այնքան ... երևի շատ կարելի է շարունակել: Գեղեցիկ-ը, պարզ-ը, անկախ-ը, բարի-ն լավ տարբերակներ են, ցուրտ սարերի ֆոնի վրա ...<br /><br />Ինչու անել այն, ինչի դիմաց պարտադիր ինչ որ բան ես ակնկալում (խոսքը հասարակ աշխատանքի մասին չէ, որի դիմաց ֆիզիկական գոյություն ես ապահովում)։ Հետաքրքիր է, ինչպիսին են «ուժեղ մարդիկ»՝ հոգում:<br /><br />Ուրիշ բանի մասին էի ուզում գրել, չստացվեց ...<br /><br /><b>Երկուշաբթի իրիկուն, Մարատ</b><br /><br /><b>Հ.Գ.</b> Բարեգործության միակ ակնկալիքը դիմացինի բարեկեցությունն է, ոչ սեփական անձի փառամոլության կամ այլ զգացումների բավարարումը ... կարծում եմ, պիտի որ...<br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-2340833283486938421?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-47986966656741311062011-03-18T18:10:00.002+04:002011-03-19T10:40:20.659+04:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://lh4.googleusercontent.com/-6i3Zf7Qg0S0/TYNnUPBM6JI/AAAAAAAAAeY/5EZWCv2ALWo/s1600/%25D4%25B5%25D5%258A%25D5%2580.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" height="212" src="https://lh4.googleusercontent.com/-6i3Zf7Qg0S0/TYNnUPBM6JI/AAAAAAAAAeY/5EZWCv2ALWo/s320/%25D4%25B5%25D5%258A%25D5%2580.jpg" width="320" /></a></div>Վերջին մի քանի օրերը խառն էին, ինչպես և մյուս բոլորները :) Իրադարձություններ ու իրադրություններ, որոնք նոր էին իմ համար ու բավականին արագ։ Դրանք հայաստանյան իրականության մեջ արագ կողմնորոշվելու ու արագ որոշումներ ընդունելու հմտություններ էին պահանջում։ Հետո դուխը չգցելու, հետո ընկերների աջակցության, հետո մարդկանց հետ ավելի կոշտ ու հրամայական ու ինչն իմ համար զզվելի էր, արհամարհական, ուրիշին արհամարհելու չափ չհարգելու տոնով խոսելու, «ապե(ր)»-ով հաղորդակցվելու հմտություններ էին պահանջում։ Վերջինը առանձին փակցվածքի թեմա է, իսկ հիմա ուրիշ բանի մասին։<br /><a name='more'></a><br />Նոր իրադրությունները նոր լուծումներ են պահանջում՝ պարտադիր չէ կրեատիվ ու նորարար ու հիմնավոր ու համակարգային ու անհրաժեշտ կերպով փաստարկված լուծումներ. այսինքն ոչ այնպիսի լուծումներ, ինչպիսիք պահանջում է այն, ինչ կարելի է «գիտական» կամ «գիտականորեն» ածականով կապակցություններում հանդիպել։Պարզապես լուծումներ են պահանջում, որոնք պիտի շատ արագ կայացվեն ու պիտի համապատասխանեն տվյալի պահին իշխող տրամադրություններին, իրողություններին, չի բացառվում, հաշվի առնելով նաև հետևանքները։ Չնայած հետևանքների մասին մտածել արագության տակ հնարավոր չէ, եթե հատուկ ունակությունների չես տիրապետում, իսկ այդպիսի ունակությունները տարիներ շարունակ չես վարժեցրել, ասենք տիեզերագնացների նախապատրաստման կենտրոնում ։)<br /><br />Բայց խոսքն այս դեպքում նման բարդ բաների մասին չէ, Հայաստանում առայժմ առևտուրն է իշխում, սեփական կանոններով, որոնք կարծում եմ համընդհանուր են՝ աշխատիր չխաբնվել՝ միակ հիմնական սկզբունքը գնորդի ու աշխատիր խաբել՝ վաճառողի համար։<br /><br />Խաբելը խնդրում եմ բառացիորեն չհասկանալ, ավելի լայն, մոտավորապես այն, ինչ այսօր ամեն քայլափոխի հնչեցվում է որպես շուկայական հարաբերություններ։ Իսկ այդպիսի հարաբերությունները հասարակության, սոցիումի առօրյան կարգավորող բազմաթիվներից մեկն են ընդամենը, միգուցե և ամենից շատ կարևորվողը այսօրվա տիպի հասարակության մեջ։<br /><br />Շուկայական հարաբերությունների մասին էլ չեմ ուզում խոսել, սա էլ ի դեպ, «ճանապարհին, ձեռքի հետ»։ Բայց շուկայական հարաբերությունները շավ ավելի մեծ մի առավելություն ունեն՝ դրանք համապատասխանում են հասարակական այսօրվա իրողություններին, ավելի շուտ՝ հասարակության այս տիպն է կառուցվում այդ հարաբերությունների գերակայության վրա: Հետևաբար, այն ոլորտ(ներ)ում, որտեղ այդ հարաբերությունները շատ ավելի լավ են հղկված, ոլորտ(ներ)ը շատ ավելի կենսունակ է ու համաքայլ ընթացքին:<br /><br />Ինչու եմ այս ամենի մասին գրում. Փարաքարից պիտի շինանյութ գնեինք. տանը նախապես նստեցինք, որոշեցինք, գծեցինք ու հետո, մյուս առավոտ, ուղղվեցինք դեպի խանութ:<br /><br />Երկու հիմնական առանձնահատկություն. խանութներում տեսականին կրկնվում էր, տեսականին թելադրում է գնորդի ճաշակը ու հարևան Թուրքիայում արտադրական հզորությունները: Ամեն դեպքում, չգտանք այն ինչ ուզում էինք, բայց հայկական հնարամտությունն օգնեց, մոգոնեցինք ինչպես մի քանի քայլով ստանալ այն, ինչ ուզում էինք:<br /><br />Բայց սրա մասին էլ չէ:Ինձ գիտե՞ք ինչը զարմացրեց. կազմակերպումը կամ ավելի մոդայիկ՝ խանութի մենեջմենթը:<br /><br />Նախ խանութում ներդրված էր այն, ինչ էլի «մոդայիկ» կոչվում է ՏՏ: Նստած էր մի աղջիկ, որը գիտեր օգտվել համակարգչից և ենթադրում եմ միայն մեկ ծրագրից՝ Cutting 2: Բայց դա չէ կարևորը, կարևորն այն է, որ խանութին հենց այդ ծրագիրը բավարար է ամբողջովին: Այսինքն՝ «այլ հավասար պայմանների դեպքում կազմակերպությունում ներդրված են նորարարական ՏՏ լուծումներ»:<br /><br />Հետո. սպասարկումը շատ արագ էր, խորհրդատվական բազմաթիվ տարրերով, ինչ գնել, ինչու գնել, ինչքան գնել, ինչու սա գնել և ոչ թե այն: Մի պահ դժվարացանք, մոտեցավ մենեջերը, ով հայկական բիզնեսմենի դասական օրինակ էր արտաքինով. լավ սափրված, սև թանկարժեք կոշիկներով ու կաշվից բաճկոնով, ենթադրում եմ Hugo Boss ու ինչն ամենաբնորոշիչն էր՝ Nokia 6600-ով: Նա չգիտես ում զանգեց ու մեզ մեկ ուրիշը սկսեց խորհուրդներ տալ, թե ինչպես վարվել: Վերջում նաև հաշվեցին. դուրս եկավ այնպիսի մի գին, որը չեմ ասի էժան էր, բայց ամեն դեպքում մատչելի էր: IKEA-ն այլ հավասար պայմանների դեպքում գին/որակ հարաբերակցությամբ շատ-շատ ավելի մատչելի դուրս կգար, բայց մի մոռացեք որ երկրում ենք մենք:<br /><br />Իրոք զարմացած, նույնիսկ ապշած ու մի քիչ էլ ապուշացած էի. Փարաքարն ավելի կոնստրուկտիվ, ՏՏ-ահեն, հաճախորդամետ, որակյալ, արագ, մատչելի է աշխատում, քան ասենք ԵՊՀ-ն:<br /><br />Անընդհատ մտածում էի, ու դեռ շարունակում եմ մտածել. կկարողանա արդյոք երբևիցե ԵՊՀ-ն աշխատել այնպես, ինչպես Փարաքարը: Իսկ ինչու է հիմա այն շատ-շատ անգամներով զիջում Փարաքարին: Միգուցե շուկայական հարաբերությունները (լայն իմաստով) այսօր դեռ շատ են հեռու համալսարանից, միգուցե համալսարանը այսօր չի կարողանում տեղավորվել այս իրականության մեջ, միգուցե խնդիրներ ունի կազմակերպման ձևի ու որակի հետ, միգուցե աշխատակիցների հետ խնդիրներ ունի, միգուցե սեփական դերն ու նշանակությունը հասկանալու խնդիր ունի:<br /><br />Չեմ ասի, որ Փարաքարն իր տեսակի մեջ շատ ավելի պարզ է, քան համալսարանը: Իհարկե, երկուսն էլ միջուկային կառավարվող ռեակցիաներ չեն, բայց դրանցից յուրաքանչյուրը բարդ է յուրովի: Բայց մեկը բավականին արդյունավետ ու շահութաբեր, մյուսը շահութաբերի մասով չեմ կարող ասել, բայց արդյունավետության առումով ոչ ուսանողամետ է, ոչ էլ դասախոսամետ: Չգիտեմ ինչամետ է ... :)<br /><br />Ամեն դեպքում, պիտի որ լավ լինի ... երբ համալսարանի պահանջարկը ու համալսարանին ներկայացվող պահանջները նույնպիսին կլինեն, ինչպիսին Փարաքարի դեպքում է ու գոյատևելու ձգտումն էլ ի վերջո կստիպի մտածել արագ ու հնարամիտ ու այսօրվան ու ապագային ուղղված որոշումներ ընդունելու մասին ու ամենակարևորը՝ մրցակցելու:<br /><br />Փարաքարն ինձ, ամեն դեպքում, այսօր շատ ավելի մրցունակ թվաց, քան մեկ այլ ոլորտ, որի հետ որպես հաճախորդ կամ որպես աշխատակից առնչվել եմ: Զարմանալի է, ապուշանալու չափ զարմանալի ...<br /><br /><b>Ուրբաթ իրիկուն, Մարատ</b><br /><br /><b>Հ.Գ.</b> Չեմ կարծում, որ Փարաքարում աշխատակիցներին շատ էին վճարում, բայց հաճախորդը բավարարվածության զգացում ուներ, չնայած կլորիկ մի գումար էր (աշխատավարձի համեմատ կլորիկ) թողել Փարաքարում ։)<br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-4798696665674131106?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-12731392736465673692011-03-09T10:12:00.001+04:002011-03-09T10:12:39.822+04:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://lh3.googleusercontent.com/-BDjf0-JDvzs/TXcZqKz3vzI/AAAAAAAAAeQ/f0gqT_qAsdE/s1600/g_image.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" height="240" src="https://lh3.googleusercontent.com/-BDjf0-JDvzs/TXcZqKz3vzI/AAAAAAAAAeQ/f0gqT_qAsdE/s320/g_image.jpg" width="320" /></a></div>Առաջին անգամ չէ, երբ ինչ-որ բան գրելուց առաջ համարյա պատկերացում չունես, թե ինչի մասին է ի վերջո լինելու այն, ինչ Ս.Բ.-ն վերջերս սկսել է փակցվածք անվանել: Մոտավորապես պատկերացնում ես, ինչի մասին է դա, անգամ զգում, կոնկրետ դեպք կամ դեպքերի շարան գիտես դրա մասին սեփական ու ոչ սեփական «կյանքի փորձից», եթե վերջին այս կապակցությունն այստեղ տեղին է, բայց գրել կարծես թե չի ստացվում, որովհետև գրելը պարտավորեցնող է, մանավանդ, երբ հետին ինչ-որ գիտակցում կամ փառամոլություն գիտակցում ունես, որ միայն քո համար չէ որ գրում ես կամ ուզում ես գրել: Ամեն դեպքում ...<br /><a name='more'></a><br />«Գուրկա» զինվորների մասին մի ֆիլմ էր. նեպալյան լեռներում ապրող երիտասարդ տղաների մասին, որոնց ու որոնց ընտանիքների կյանքի հիմնական, եթե ոչ ամենագլխավոր, նպատակը բրիտանական բանակում մսաղացի միս ծառայելու «մոլուցքային» երազանքի մեջ էր: «Մոլուցքայինը» հատուկ եմ չակերտների մեջ գրում, որովհետև արժանապատիվ ապրելու ձգտումը հիմալայան այդ գյուղերում այլընտրանք բրիտանական բանակին դեռևս չի առաջարկում: Սեփական կյանքը վտանգի ենթարկելով ընտանիքի՝ ծնողների, քույրերի ու եղբայրների, համար ավելի բարվոք կյանք առաջարկելը միակ այն ճանապարհն է, որը կյանքն առայժմ առաջարկում է այդ երիտասարդներին:<br /><br />Ֆիլմը այդ ճանապարհը անցնել չհաջողած մի երիտասարդի մասին էր, որը հոր հետ տուն էր վերադառնում: Իսկ երիտասարդը չէր հաջողել, որովհետև գուրկա զինվորների համար բրիտանացիները նախատեսել են ընդամենը երկու սևացած ատամ ու մեկ լիցքով ատամ. իսկ բրիտանացիները պահը չեն կորցնում մարդու իրավունքներ քարոզելու համար :( Իհարկե, ես ավելորդ հույսեր, պատրանքներ չունեմ, կյանքն արդար չէ ...<br /><br />Չհաջողելու շոկն այնքան մեծ էր, որ հայր ու որդու բերանը չէր բացվում, երկուսն էլ լուռ էին, անտանելի ճնշող լուռ ու երես չունեին միմյանց նայելու համար :( Ճանապարհին հայրն այլևս չդիմացավ ու որդու մոտ լացեց, թե «ինչ սև երեսով եմ տուն մտնելու ու կնոջս նայելու, մենք տղայիս հետ մեծ հույսեր էինք կապում»: Դուք որդու վիճակը պատկերացրեք, ով լսում էր այդ խոսքերն ու տեսնում հոր արցունքները ...<br /><br />Ամեն դեպքում, հեշտ չէր, կարծում եմ ... երկուսի համար էլ: Երկու տղամարդ, որոնք ամեն կերպ փորձում են ավելի բարվոք պայմաններ առաջարկել ընտանիքին:<br /><br />Ֆիլմի մեջ այս ամենը հմտորեն ուղեկցվում էր հիմալայան իրոք հիասքանչ բնապատկերներով. գյուղը պարզապես հրաշք էր, թեև հայկական, ոչ հիմալայան առածն ասում է. «Կուշտն ինչ գիտե սովաձի հալըն օր ...» կամ «Սեր էնողին սեյրան կըթվա»: Ամեն դեպքում ...<br /><br />Ամեն կերպ ձգտման զգացումը Բայրոյթում ես մի քանի արաբների ու համարյա բոլոր չինացիների ու աֆրիկացիների մեջ եմ տեսել: Նույնպես արևելաեվրոպացի ու ռուս աղջիկների՝ ամեն կերպ արևմտաեվրոպացի տղաների հետ ամուսնանալու «մոլուցքի» մեջ: Հնդիկներ դեպքում «մոլուցքը» մի փոքր այլ էր, աշխատասիրության վրա հիմնված էր այն. մոտավորապես՝ «պիտի արժանի լինել ավելի բարվոք ապրելու առավելությանը»: Հնդիկների պես ու չափ ոչ ոք չէր կարդում ու աշխատում:<br /><br />Մտածում ես կամ չես էլ մտածում, փորձում ես մտածել, ինչու են մարդիկ ամեն անգամ ուզում այն, ինչը դժվար է ու դժվարին ու բարդ ու առավելագույն ջանք ու եռանդ է պահանջում ու թույլ չի տալիս տեսնել հիմալայան բնապատկերները ու գնահատել, տեղին գնահատել ու արժևորել այն, ինչ կա շրջապատում: Իսկ շրջապատում հաստատ ինչ-որ մի բան կա, արժևորելու ինչ-որ մի բան հաստատ կա:Միգուցե քիչ է այն, բայց քիչն էլ է հարաբերական՝ ինչի՞ համեմատ, ի՞նչ մեծությամբ չափելիս, որտեղ է նորմը, որից ներքև քիչ է կամ որից վերև բավարար ու լավ է: Հիմար ու պարզունակ հարցադրումներ են, ոչինչ չասող ...<br /><br />Հ.Մաթևոսյանի «Ծառերը» կարդացե՞լ եք: Չեմ բացառում, որ կարդացել եք: Իսկ ուշադիր ու դանդաղ, շատ դանդաղ, ամեն մի բառի շուրջ մի քանի անգամ մտածելով կարդացե՞լ եք: Կառաջարկեմ կարդալ, հենց այդպես կարդալ:Երբ շատ եմ կարոտում, կարոտում երևույթներին, մարդկանց, արևի բարկությանը, վառված խոտի հոտին, գիտեք արդեն ինչ եմ անում:<br /><br />Կհարցնեք ինչ կապ կա Հրանտ Մաթևոսյանի ու գուրկա զինվորների ու այս փակցվածքի իմաստի ու «Ծառերի» միջև ...<br /><br />Ինչո՞ւ են մարդիկ հանկարծ որոշում, որ՝ «այ հենց սա շատ ավելի բարվոք է, քան այն, ինչ ունեմ հիմա» ու ի՞նչ գին են պատրաստ վճարել կամ ջանք թափել «այ հենց սա»-ն ունենալու համար: Հիմար հարց է. պատասխաններ՝ ինչքան ուզեք:Ո՞ւմ կամ ինչի՞ համար են ապրում մարդիկ, ինչո՞ւ են ապրում նրանք, ի՞նչ պիտի անեն նրանք, կամ պիտի՞ անեն արդյոք ... ի՞նչ են մարդիկ միմյանցից սպասում, ակնկալում, կամ ինչո՞ւ են ակնկալում, ինչո՞ւ նրանցից ոմանք գիտակցաբար որոշում են կրել մյուսների կյանքի, գոյության, բարվոք գոյության նկատմամբ պատասխանատվությունն ու պատասխանատվության այդպիսի զգացումը վեր դասում ամեն ինչից ... անգամ մսաղացի մսի գնով ...<br /><br />«Ծառերը» խորհուրդ կտամ թերթել ...<br /><br /><b>Շաբաթ իրիկուն, Մարատ</b><br /><br /><b>Հ.Գ.</b> Վերջերս մի քննարկման ժամանակ մասնակիցներից մեկն այնպիսի հավատով մի միտք արտաբերեց, որ չգիտես ինչու ինձ մի պահ թվաց, թե ես գտա մարդու գոյության իմաստի իմ պատասխանը: Իսկ միտքը մոտավորապես այսպիսին էր. «Մարդու գոյության այս տարիները ինչ-որ անհրաժեշտ փորձի [շատերը կենսափորձ, կյանքի փորձ, իմաստություն, ապրելու իմաստություն, կյանք կանվանեն սրան] ձեռքբերման տարիներ են, որը ՀԵՏՈ ու ինչ-որ մի ՏԵՂ ու ինչ-որ մի ԲԱՆՈՒՄ անպայման պետք է գալու»:<br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-1273139273646567369?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com11tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-73508567861000071302011-03-05T18:46:00.005+04:002011-03-05T18:55:11.614+04:00<a href="http://1.bp.blogspot.com/-UM8EAOEwt10/TXJNW035mEI/AAAAAAAAAF0/VwKHl48Zv-w/s1600/fdf1d1f4188ac4504a41df4d6db3c8c2.jpg"><img alt="" border="0" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5580607942811031618" src="http://1.bp.blogspot.com/-UM8EAOEwt10/TXJNW035mEI/AAAAAAAAAF0/VwKHl48Zv-w/s320/fdf1d1f4188ac4504a41df4d6db3c8c2.jpg" style="cursor: hand; cursor: pointer; float: left; height: 240px; margin: 0 10px 10px 0; width: 320px;" /></a>Մի 2-3 շաբաթ առաջ հարցազրույց էի նայում, որտեղ գիտության հետ առանձնապես կապ չունեցող դեմքով մի երիտասարդ, գունազարդ ու պատկերավոր ներկայացնում էր իր բուռն կյանքի նունքան բուռն ուղին, մասնավորպաես, թե ինչպես է հերքել նյուտոնյան ֆիզիկան ու Էնշտեյնի հիմնարար ուսումնասիրությունները, ինչպես է ինչ-որ աստղ հայտնագործել, ինչպես է պատրաստվում Հայաստանը դարձնել տիեզերագնացության համաշխարհային կենտրոն...<br /><a name='more'></a><br />Հասկանալի է, անմիջապես ընդհատեցի հարցազրույցի դիտումս, որովհետև տհաճ է լսել, թե ինչպես է մեկը 30 րոպե անընդհատ գովում իր դատարկ գլուխն ու կոտրտված հայերենով խոհափիլիսոփայում ինչ-որ ապուշություններից։<br /><br />Մի խոսքով, անջատեցի Նյուտոն-ծաղրածուին ու մոռացա նրա գոյության մասին, որովետև նորմալ մարդուն, ում կրթությունը գերազանցում է գոնե թերի միջնակարգը, հարիր չէ իր միտքը ծանրաբեռնել նման դատարկաբանություններով, մանավանդ, որ ընդամենը երկու օր անց կարդացի երիտասարդ ֆիզիկոսների բաց նամակը այդ հարցազրույցի վերաբերյալ, որտեղ շատ մանրամասն ու հանրամատչելի լեզվով (այնքան հանրամատչելի, որ հասկանալի կլիներ անգամ Հրանուշ Հակոբյանին) տրվում էր Արթուր Պողոսյանի ախտորոշումը։<br /><br />Սակայն, Հայաստանը զարմանալի երկիր է՝ լի անակնկալներով։ Օրինակ, այստեղ մարդիկ իրենց կարիերան սկսում են որպես պարտիական ակտիվիստներ, ում կյանքի իմաստն ամփոփված է կոմունիզմի սրբազան կարգը հավերժացնելու մեջ։ Այնուհետ՝ հեղափոխությունից հետո, նրանք տրանսֆորմացվում են կրքոտ ազատականի, ում խորթ են բոլոր արժեքները բացառությամբ լիբերալիզմի։ Եվ, ոտնահարելով բարոյականության ու տրամաբանության բոլոեր օրենքները, նույն անձն ընդամենը մի քանի տարի անց դառնում է Նժդեհի, ցեղի, գենի, ու նմանատիպ այլ անհասկանալի բաների երկրպագու։ Համաձայնվեք, որ աշխարհի ուրիշ ոչ մի նորմալ երկրում նման փոխակերպումներ հնարավոր չեն։<br /><br />Բայց սա միայն սկզիբն է։ Այդ նույն մարդը ինչ-որ հրաշքով հաջողացնում է ստեղծել ինչ-որ անիմաստ նախարարություն (փոքրիկ Հայաստանում նախարարությունների թիվը հասնում է 18-ի, մինչդեռ ԱՄՆ-ի նման ահռելի պետությունում դրանք ընդամենը 15-ն են), որի աշխատանքները նույն արդյունավետությամբ կարող էր անել ինչ-որ միջին վարչության ինչ-որ փոքր բաժին։ <br /><br />Եվ այս ամենից հետո այդ մարդը (եթե դեռ չեք կռահել, ապա դա Հրանուշ Հակոբյանն է) հպարտորեն իր մոտ է ընդունում վերընշված «ականավոր գիտնականին», պատվում նրան ամենաբարձր մակարդակով, և անգամ հպարտությամբ հայտարարում դրա մասին ի լուր ողջ աշխարհի...<br /><br />Հասկանալի է, Արթուր Պողոսյանն այս ամենում ոչ մի մեղավորություն չունի. նա ընդամենը գիտնական է (թեկուզև մի քիչ ցնդած), որ խոսում է իր հայտնագործությունների մասին։ Փոխարենը, անհասկանալի է, թե ինչպես է Հրանուշ Հակոբյանը ընդունում այդ ամենը հալած յուղի տեղ, մեծարում Արթուրին որպես «հայազգի տաղանդավոր գիտնական» ու դրանով իսկ նպաստում բթամտության ու տգիտության սփռմանը։<br /><br />Ես, իհարկե, չեմ գերագնահատում Սփյուռքի նախարարի մտավոր կարողությունները, բայց մի՞թե դրանք այնքան սակավ են, որ Հրանուշ Հակոբյանը չի կարողանում «տաղանդավոր գիտնականի» մտքերում վերծանի սուտն ու կեղծիքը։ Կամ էլ մի՞թե ողջ Սփյուռքի նախարարությունում չգտնվեց որևէ մեկը, որ կկարողանար կողքից հուշել, թե իրականում ո՞վ է Արթուր Պողոսյանը և ի՞նչ են նրա մասին մտածում հեղինակավոր մարդիկ։<br /><br />Այս հարցադրմանը հետևում է տրամաբանական երկու եզրահանգում։ Կամ Սփյուռքի նախարարությունը լի է մարդկանցով, ովքեր լուրջ խնդիրներ ունեն տարրական ֆիզիկայի իմացության, և, ընդհանրապես, տրամաբանական մտածողության հետ, կամ էլ Սփյուռքի նախարարուհին ուղղակի թքած ունի ողջ հայ ժողովրդի վրա և կանխամտածված ձևով բթացնում է յուր ազգին։<br /><br />Երբ երևելի նեոնժդեհականներ Ռազմիկ Զոհրաբյանն ու Գալուստ Սահակյանը կիսախուփ աչքերով ինքնամոռաց սկսում են բարբաջել ցեղի, գենի ու հայ ազգի շլացուցիչ անկրկնելիության մասին, դա դեռ ոչինչ։ Տանելի է անգամ, երբ Սերժ Սարգսյանն ինչ-որ անհասկանալի բաներ է ասում հայ լեզվի հնության մասին՝ ակամա մեջբերումներ անելով մեկ այլ «տաղանդավոր» պատմաբանի՝ Պարիս Հերունու ընտրանիից։ <br /><br />Բայց երբ պետական մակարդակով փառք ու պատիվ է տրվում տգիտության նման դրսևորման, դա արդեն նմանվում է ողբերգության, որի գլխավոր դերակատարը ողջ հայ ժողովուրդն է։<br /><br /><strong>Ուրբաթ իրիկուն, Հայկ</strong><br /><strong>--</strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-7350856786100007130?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Հայկ Զարգարյանhttp://www.blogger.com/profile/05695797883291254969noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-19314960249299999812011-02-25T09:43:00.001+04:002011-02-25T19:55:45.472+04:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://3.bp.blogspot.com/-LN5R9qbFgFE/TWdA5f_fmYI/AAAAAAAAAeA/4LrAvRN0DWU/s1600/%25D5%2580%25D5%2580-%25D5%2586%25D5%25A1%25D5%25AD%25D5%25A1%25D5%25A3%25D5%25A1%25D5%25B0.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" height="213" src="http://3.bp.blogspot.com/-LN5R9qbFgFE/TWdA5f_fmYI/AAAAAAAAAeA/4LrAvRN0DWU/s320/%25D5%2580%25D5%2580-%25D5%2586%25D5%25A1%25D5%25AD%25D5%25A1%25D5%25A3%25D5%25A1%25D5%25B0.jpg" width="320" /></a></div>Ծայրահեղականությունից միշտ հեռու եմ եղել. երկու պատճառով. նախ՝ այն, ինչ ես ինքս անվանում եմ պրագմատիզմ, բառի փիլիսոփայական ընկալմամբ, ու հետո՝ վախ կամ ավելի շուտ երկչոտության: Վերջին բառն ավելի տեղին է նկարագրում իրավիճակը, որովհետև հենց մտնում եմ ընթացքի մեջ, էլ չեմ մտածում ու գնում եմ մինչև վերջին զաղը, մեր լեզվով ասած: Երկչում եմ հենց այդ ընթացքի մեջ մտնելու պահին. հետո շատ ավելի հեշտ է ու առանց պրագմատիզմի ու առանց հաշվարկների: Չեմ ասի տղայություն, ավելի շուտ՝ ղոչ:<br /><a name='more'></a><br />Որպես վճռական ևս ինձ չեմ անվանի, միգուցե չեմ անվանի, տեղ չունեմ անվանելու. բայց կարծում եմ եկել է վճռականության պահը: Մի քանի շաբաթ առաջ շատ ավելի խոհուն ու շատ ավելի իմաստուն մեկը հորդորում էր ավելի վճռական լինել, աշխարհը վճռական մարդկանց կողմից է, աշխարհն ավելի վճռական մարդկանց կարիքն ունի: Վճռականն ավելի կարևոր է, քան հաշվարկներն առաջիկա մի քանի հնգամյակի կտրվածքով: Վճռականը կորցնելու բան չունեցող կամ չափազանց հաշվենկատ մարդու համար է:<br /><br />Մտածում եմ, ինչ ունեմ կորցնելու. հիմա լիրիկային կտամ ու կասեմ՝ միայն լուծը ... Չգիտեմ ինչու բռնակալության տակ հասկանում եմ ու մյուսները նույնպես կարծում եմ հասկանում են ստալինյան տարիները կամ դրան մոտ տարիներ, պիտի պարտադիր ֆիզիկապես նվաստացնեն ու այս ու այն կողմ քշեն, որ բռնակալություն ընդունվի: Ժամանակները փոխվում են, բռնակալության ձևերը նույնպես: Ստալինյան բռնակալությունն այլ տեսք ուներ, Հայաստանի երրորդ հանրապետականը՝ մեկ այլ:<br /><br />Խփենք բռնակալությանը, հավեսով ու մինչև վերջին զաղը: Խփենք ով ինչով կարող է, ով որտեղ հասցնի ու ինչղ հասցնի, գոտկատեղից ներքև ու վերև, ազնիվ ու անազնիվ, հավեսով ու անհավես, քնած ու արթուն:<br /><br />Լեռներում սովորած ազնվությունն այստեղ տեղ չունի, քաղաք է սա ու փողոց՝ փողոցային իմաստով ... Կաթն ու մածունը փողոցայինների հետ շփման դեպքում, հայտնի է, շատ է պետք, չնայած եթե հաշվի ենք առնում, որ դիմացինը կագալ կերած է, փողոցայինի դեմ պայքարը բարդ է լինելու:<br /><br />Բայց լեռներում մարդիկ համբերատար են ու երկար են պայքարում, շատ երկար ու ազնիվ են ու հիշաչար, շատ հիշաչար, նագլի ու քրդի կողով հիշաչար, որովհետև իրենց ազնվությունն է հարցականի տակ դրվում, իսկ դա ներել հնարավոր չէ: Հնարավոր չէ ներել, երբ քո փոխարեն ուրիշ մեկը քեզ կարծիք է վերագրում ու պարտադրում:<br /><br />Հիմա ծայրահեղական է կամ արմատական կամ ինչ կուզեք անվանեք, թքած ունեմ ... Հերիք էղավ, բոլ էղավ ... Լեննական ճամբին մարշուտկի շոֆերը կըսեր՝ ինչխ որ մարդուն հադուգ քյադակ քըցեն, հերիք էղավ, ...ել են .... Քշեմ գը, մինչև վերջին զաղը բդի քշեմ, դևը մենակ դժողկից կվախենա, դևին բըդի դժողկի ճամբեն ցույց տալ:<br /><br />Սրան որպես մանիֆեստի նայեք. հետևաբար, երկու նախնական դրույթ.<br /><blockquote>- ոչ ոքի մտքով չանցնի հանկարծ այս ամենի մեջ «լևոնականություն» տեսնել,</blockquote><blockquote>- փոխելու ենք ու փոխելու, մինչև խելքները գլուխները ու ոչ քամակներում հավաքեն:</blockquote>Դե ուրեմն գործ ունենք, պարապ մնալը բան չէ:<br /><br /><b>Երկուշաբթի իրիկուն, Մարատ</b><br /><br /><b>Հ.Գ.</b> Իսկ ճամբեն՝ ինֆորմացիա ու կանալ ...<br />--<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-1931496024929999981?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարատ Յավրումյանhttps://profiles.google.com/100942859214851786665noreply@blogger.com6tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-64990735893701301712011-02-20T21:58:00.007+04:002011-02-22T13:08:14.564+04:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://3.bp.blogspot.com/-cMOznmmmPZY/TWN879iUNJI/AAAAAAAAAd8/xu41NzUuF-4/s1600/111.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" height="229" src="http://3.bp.blogspot.com/-cMOznmmmPZY/TWN879iUNJI/AAAAAAAAAd8/xu41NzUuF-4/s320/111.jpg" width="320" /></a></div>Երեխա-ծնող հարաբերությունները սովորաբար շատ բարդ են ու խճճված, իսկ կոնֆլիկտների մեղավորին գտնելը շատ դժվար է: Ծնողն ուզում է, որ լավ լինի, բայց նրա կամեցած լավը հաճախ երեխայի համար անհասկանալի է ու անընդունելի:<br /><a name='more'></a><br />Տասնչորս տարեկան երեխայի համար լավը սովորելն է, լավ գնահատականներ ունենալը, գիտելիքներ ստանալը, կիրթ ու զարգացած մեծանալը, որ լավ մասնագետ դառնա, բայց կարող ես բացատրել երեխային, որ աչքերը փակի ու չտեսնի, որ ճիշտ է` քաջ նազարի երկիր է, անգրագետը բիզնես ունի, տուն է պահում, լավ է պահում, բայց այսպես չի մնա, լավ մասնագետը երբեք չի կորի. երեխային չես համոզի: Նրա համար լավ է համակարգչի առաջ նստելը, одноклассники մտնելը, ընկերների հետ skype-ով գյալաջի անելը, youtube-ով H.T. Hayko-ին նայելը:<br /><br />Հետևում ես կոնֆլիկտին:<br /><br />Ծնողը բացատրում է, երեխան իր փաստարկներն ունի, պահանջում է, երեխան չի ենթարկվում, գոռում է, պատժում է, երեխան հակառակվում ու ավելի անկարգ բաներ է անում: Քանի որ ավելի երիտասարդ ես, հասկանում ես, որ այդպես չի կարելի, նա անձ է ու պետք է հաշվի նստել հետը, ծնողին ասում ես խոսիր հետը, նա արդեն երեխա չէ, մեծ տղա է, ու շատ հաճախ հարվածը քեզ վրա ես ընդունում: Ու քեզ համար որոշում ես, որ դու երբեք երեխայիդ հետ նման կերպ չես վարվի, որոշում ես, իսկ հաջորդ պահին արդեն վստահ չես. գուցե երեխադ այնպիսի մի բան բստրի, որ ավելի բարձր գոռաս: Ի՞նչ իմանաս…<br /><br />20 տարեկան աղջկան հայրն ասում է շորդ կարճ է: Մեկը խելոք երկար շոր է հագնում, մյուսը դուրս է գալիս տանից, գոտին ծալում կարճացնում ու իր ուզած չափի շորով գնում իր ուզած վայրը: Երրորդն էլ բողոքում է, դժգոհում, պահանջում հարգել իր եսը ու ուղղություն ցույց չտալ. ինքն արդեն մեծ է: Ծնողն իր սկզբունքներն ունի, իր ճիշտը, աղջիկն` իր: Էլի միջամտում ես, աղջկան ասում դե հայրդ չի սիրում, դու էլ մի հագիր, մեծ բան չի, ասում ես ու հարվածը քեզ վրա ընդունում, այս անգամ աղջկա, ոչ թե ծնողի: Ու էլի որոշում ես, որ չես արգելի, աղջիկ է, ուզում է գեղեցիկ հագնվել, բայց էլի կասկածում ես, բա որ…<br /><br />Մեզանից յուրաքանչյուրի կյանքում լինում են նման պահեր, պահեր, երբ ուզում ես ինչ-որ բան փոխել, համոզված ես, որ հենց քո ու քո երեխայի հարաբերություններն ուրիշ պիտի լինեն, բայց մեկ է կասկածում ես, բա որ…<br /><br />Այսօր ծխախոտից ես հետ պահում երեխային, բացատրում ես, հասկացնում ես, պահանջում ես, պատժում ես, վաղը գուցե ավելի վատ բանից պաշտպանելու կարիք լինի, ու դու պատրաստ չես լինի, ու ինչպես մեր բոլորի ծնողներն են ասում` կիմանաս ծնողի ղադրը, կհասկանաս` ինչ դժվար է երեխա դաստիարակելը…<br /><br />Հիմա ես նստած տատիկ-տատիկ դատողություններ եմ անում, իսկ երեխա ունեցող մարդիկ կարդում են իմ` գուցե դեռ շատ խակ մտքերը ու ժպտում են ներողամիտ ժպիտով, այնպիսի մի ժպիտով, որն ասում է` կիմանաս դեռ ծնող լինելն ինչ է…<br /><br /><span style="font-weight: bold;">Կիրակի իրիկուն, Մարիա</span><br /><span style="font-weight: bold;">--</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/7693164394105771366-6499073589370130171?l=yavrumyan.blogspot.com' alt='' /></div>Մարիա Հովհաննիսյանnoreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-7693164394105771366.post-86379417778794209452011-02-15T12:02:00.000+04:002011-02-